کد خبر: ۳۸۵۰۳۵۳

تاریخ: ۲۴ مهر ۱۳۹۸ - ۱۱:۰۲

بررسی فلسفه تربیتی انتظار در فصلنامه «پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی»

گروه اندیشه ـ چهل و سومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی» شامل 6 مقاله منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ چهل و سومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی» به صاحب‌امتیازی دانشگاه امام حسین‌(ع) و مدیرمسئولی جلال غفاری قدیر منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «نقد نظریه تربیت اسلامی «نگاهی دوباره به تربیت اسلامی» در بوته نقد»، «بررسی تحلیلی ویژگی‌های معلم در اسناد آموزش‌وپرورش کشور و نقد آن با استفاده از دیدگاه شهید ثانی»، «تحلیل مسیر تأثیر نظام آموزش‌وپرورش کشور بر توسعه اقتصاد مقاومتی (مبتنی ‌بر تعلیم‌وتربیت اسلامی)»، «تربیت اخلاقی علامه طباطبایی(ره) با تأکید بر مبانی، هدف، محتوا، روش و ارزشیابی»، «فلسفه تربیتی انتظار: رویکردی به نقش مدارس در تربیت نسل منتظر»، «تأثیر برنامه فلسفه برای کودکان (فبک) بر نگرش اخلاقی دانش‌آموزان و تبیین مؤلفه‌های آن از منظر قرآن».

تربیت اخلاقی علامه طباطبایی(ره)

در چکیده مقاله «تربیت اخلاقی علامه طباطبایی(ره) با تأکید بر مبانی، هدف، محتوا، روش و ارزشیابی» می‌خوانیم: «تربیت اخلاقی یکی از دغدغه‌های مربیان نظام‌های تربیتی و اخلاقی جوامع در دوران معاصر است. در کشور ما نیز این موضوع مطرح ‌شده و از الگوهای متعدد و صاحب‌نظران غربی و اسلامی مختلف استفاده ‌شده است. هدف این مقاله، تبیین تربیت اخلاقی از دیدگاه علامه‌(ره) به‌عنوان نماینده رئالیسم اسلامی، باتأکید بر چهار عنصر: هدف، محتوا، روش و ارزشیابی است. در این پژوهش از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده ‌شده است. هدف غایی تربیت اخلاقی علامه‌(ره) دستیابی به سعادت دنیوی و اخروی عامل اخلاقی است. ازنظر علامه، در تربیت اخلاقی، محتوا موضوعیت دارد و برنامه‌ریزان باید در سازماندهی و انتخاب آن تأملات جدی داشته باشند. اولین‌گام در تربیت اخلاقی علامه (ره) شناخت فضایل و رذایل اخلاقی است. روش دعوت، اصلی‌ترین روش آموزشی تربیت اخلاقی علامه (ره) است. علاوه‌براین، در تربیت اخلاقی از روش‌هایی مثل، اجرای عبودیت، احیای فطرت و روش رفع و پیشگیری بهره برده است. روش اساسی ارزشیابی در تربیت اخلاقی علامه (ره) خودسنجی است. متربی با استفاده از چهار مهارت: مشارطه، مراقبه، محاسبه و معاقبه با روش خودسنجی به ارزشیابی اخلاقی خود می‌پردازد.»

فلسفه تربیتی انتظار

در طلیعه مقاله «فلسفه تربیتی انتظار: رویکردی به نقش مدارس در تربیت نسل منتظر» آمده است: «ادیان مختلف آسمانی، ظهور منجی رهایی‌بخشی را بشارت داده‌اند که حکومتی سرشار از اعتدال را در سراسر جهان برپای می‌سازد، اما باید گفت این اندیشه منجی‌گرایی و انتظار ظهور در میان شیعیان دارای جایگاه بسیار والایی است. ازآنجا که ظهور منجی و بشارت‌دهنده آخرالزمان، بدون فراهم ساختن بستر و زمینه لازم محقق نمی‌شود، تربیت نسلی مهدی‌باور و منتظر ضرورت می‌یابد. دراین راستا، استفاده از نیروی نفوذ و اثرگذاری تعلیم و تربیت در راستای تربیت انسان‌هایی منتظر اساسی می‌باشد. مطالعه حاضر، با هدف تحلیل فلسفه تربیتی انتظار و نقش مدارس در تربیت نسل منتظر با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و استفاده از منابع اسنادی نگاشته شده است. در این نوشتار، تلاش شده است تا ضمن مفهوم‌شناسی انتظار و فلسفه تربیتی انتظار با رجوع به سند تحول بنیادین آموزش وپرورش جمهوری اسلامی ایران، تمامی گزاره‌های مندرج در آن که مرتبط با تربیت نسل منتظر و مهدوی می‌باشد، استخراج شود. نتایج حاصل نشان داد، اگرچه گزاره‌های سند مذکور از بعد نظری قوی می‌باشند، اما در حیطه عمل، موفقیت چندانی حاصل نشده است؛ لذا در این مطالعه، برمبنای مطالعات اسنادی صورت‌گرفته، چارچوب مفهومی یک برنامه آموزشی برای پیاده‌سازی آرمان‌های تربیت نسلی مهدی‌باور در مدارس ارائه شد. در انتها نیز پیشنهاد‌های پژوهشی و کاربردی برای توجه بیشتر به این موضوع در حوزه اندیشه و عمل مطرح شد.»