کد خبر: ۳۸۵۲۹۷۲

تاریخ: ۰۶ آبان ۱۳۹۸ - ۱۲:۵۰

بررسی تأکیدات نهج‌البلاغه درباره حقوق اقلیت‌های دینی در «پژوهشنامه امامیه»

گروه اندیشه ــ نهمین شماره دوفصلنامه علمی «پژوهشنامه امامیه» ویژه بهار و تابستان 98 شامل 12 مقاله منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ نهمین شماره دوفصلنامه علمی «پژوهشنامه امامیه» ویژه بهار و تابستان 98 به صاحب‌امتیازی دانشگاه ادیان و مذاهب و مدیرمسئولی سیدابوالحسن نواب منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «نسبت و مناسبات انسان، حکمت و صلح از دیدگاه خواجه نصیر فیلسوف شیعی»، «چیستی علم سکولار و علم دینی و معیارهای آن در دیدگاه استاد مصباح و آیت‌الله جوادی آملی»، «اثرگذاری شیعیان بر رشد و شکوفایی تمدن اسلامی قرن نهم و دهم افغانستان»، «تحلیل و ارزیابی آرای خاورشناسان درباره «غلو» و «تقیه» در میراث حدیثی امامیه»، «صمدیت حق تعالی از بُعد توحیدشناختی در نگاه عرفانی امام علی(ع)»، «تباهی اخلاق عربی به‌وسیله میراث صوفیانه و پیوند تصوف و تشیع (بررسی و نقد ادعاهای محمد عابد جابری)»، «فضایل و مناقب علی‌(ع) در حدیقة الحقیقه سنایی»، «تحلیل گفتمان انتقادی در نهج‌البلاغه بر اساس تئوری نورمن فرکلاف»، «مبدأشناسی از دیدگاه احمد بن‌محمد بن‌عیسی اشعری»، «تحلیل منطقی استدلال‌های خداشناسی حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه»، «بررسی روایات فضایل خلفا از لسان اهل بیت (ع) در کتابی منسوب به دارقطنی»، «بررسی تأکیدات نهج‌البلاغه درباره حقوق اقلیت‌های دینی».

تحلیل گفتمان انتقادی در نهج‌البلاغه بر اساس تئوری نورمن فرکلاف
در چکیده مقاله «تحلیل گفتمان انتقادی در نهج‌البلاغه بر اساس تئوری نورمن فرکلاف» می‌خوانیم: «نظریه تحلیل گفتمان انتقادی از روش‌های نو و کیفی در بررسی متون است و به جای چیستی توصیف گفتمان، از چگونگی و چرایی تولید آن سخن می‌گوید. بر پایه این نظریه، میان متن و زمینه متن رابطه تعاملی وجود دارد. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و بر پایه تئوری فرکلاف، سعی دارد چگونگی تعامل گفتمان علوی با گفتمان خوارج را در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین بررسی کند. امام علی(ع) به منظور اقناع مخاطبان، نخست سرانجامِ تلخِ برون‌رفت از سلطه قدرتِ حاکم را بیان می‌کنند تا مانع تغییر ایدئولوژی یاران خود شوند و در گام بعد، باطل بودن جهان‌بینی خوارج را آشکار و از تقابل با ایدئولوژی قدرت مسلط بر جامعه منصرف می‌سازند. دستاورد این نوشتار، تبیین تقابل ایدئولوژی امام با ایدئولوژی خوارج در خطبه‌ها، اثرپذیری گفتمان علوی از رخدادهای سیاسی و اجتماعی جامعه و تأثیر گفتمان علوی بر گفتمان خوارج است.»

تأکیدات نهج‌البلاغه درباره حقوق اقلیت‌های دینی
در طلیعه مقاله «بررسی تأکیدات نهج‌البلاغه درباره حقوق اقلیت‌های دینی» آمده است: «در حکومت پیامبر اکرم‌(ص) اقلیت‌های دینی، شامل مسیحیان، یهودیان و مجوسیان، جزئی از جامعه اسلامی محسوب شدند و این تلفیق برگرفته از دستور خداوند در قرآن، همچون آیات 8 و 9 سوره مبارکه ممتحنه، انجام گرفت همانگونه که در سیره و احادیث امامان معصوم (ع) نیز قابل مشاهده است؛ از جمله نامه امیرمؤمنان علی‌(ع) به مالک اشتر در نهج‌البلاغه که مستندی متقن از دستورات و تأکیدات مهم، همچون رعایت عدالت اجتماعی و برخورد همراه با مهر و عطوفت کارگزاران حکومت با اقلیت‌های دینی است. حضرت همچنین لزوم انجام تکالیف اقلیت‌ها، مانند پرداخت جزیه، و برخورداری‌شان از حقوقی همچون حق مشارکت سیاسی و فعالیت اقتصادی در جامعه اسلامی را جهت حفظ یکپارچگی و رشد حکومت اسلامی گوشزد کرده است. در این مقاله با بررسی متون نهج‌البلاغه تأکیدات حضرت علی (ع) درباره حقوق اقلیت‌های دینی را بررسی می‌کنیم.»