کد خبر: ۳۸۵۳۷۲۱

تاریخ: ۱۰ آبان ۱۳۹۸ - ۰۹:۵۰

حوزه علمیه در هفته‌ای که گذشت؛

از درگذشت جعفرمرتضی عاملی تا مخالفت آیت‌الله وحیدخراسانی با برپایی دهه محسنیه

گروه حوزه‌های علمیه ــ درگذشت علامه جعفرمرتضی عاملی در شب رحلت رسول خدا(ص) و مخالفت آیت‌الله وحید خراسانی از مراجع تقلید با برگزاری دهه محسنیه از جمله مهم‌ترین رویدادهای این هفته حوزه علمیه محسوب می‌شوند.

به گزارش ایکنا؛ در هفته‌ای که گذشت، شاهد برگزاری رویدادها و نشست‌های علمی مختلفی در حوزه علمیه و پژوهشگاه‌‌ها بودیم که در ادامه اهم آن‌ها از نظر می‌گذرد:
نشست‌های علمی
کرسی «مدل مفهومی عفاف جنسی» برگزار شد.
کرسی ترویجی «مدل مفهومی فرایندهای روان‌شناختی عفاف جنسی از دیدگاه منابع اسلامی»، 9 آبان در قم برگزار شد و حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی عباسی، استادیار دانشگاه قرآن و حدیث در این نشست بیان کرد: مفاهیم عفت، حلم، حیا و حزم با محوریت تقوا در یک حوزه مفهومی قرار می‌گیرند. مفهوم مهم در این مدل، عقل است که سه مؤلفه تشخیص، مهارگری و تعقل و دانش را دارد؛ شیخ حر عاملی تمامی احادیث مرتبط با عقل را بررسی کرده و معتقد است که عقل سه کارکرد فوق را دارد.
وی با بیان اینکه عفت شامل سه مؤلفه اصلی یعنی؛ فرایند بازداری از قبیح(ما یخاف)، تکالیف عفت‌ورزی و دامنه شهوت(شکم، میل جنسی و ...) است، تصریح کرد: مفهوم دیگر، صبر است که دارای مؤلفه‌هایی مانند فرایند مهار نفس و دامنه میل به جزع و فزع است.
نشست «قرآن و فرقه‌گرایی»
نشست «قرآن و فرقه‌گرایی»، هشتم آبان در قم برگزار شد و قاسم جوادی، عضو هیئت علمی و مدیر گروه ادیان و مذاهب جامعة المصطفی(ص) العالمیه، با بیان اینکه این بحث، در المیزان مورد بررسی قرار گرفته و نقدی جدی از سوی علامه طباطبایی بر اسلام‌شناسی در جهان اسلام وارد شده است، گفت: ایشان به این نقد جدی پرداخته و آورده است که همه علوم اسلامی شکل گرفته‌اند ولی شما اگر بخواهید در هر کدام از آن‌ها مجتهد شوید نیاز ندارید که حتی دست به جلد قرآن هم بزنید.
وی افزود: امام خمینی(ره) هم در این زمینه بحث کرده‌اند. البته نه به سبک و سیاق علامه طباطبایی؛ ایشان فرموده‌اند فقیه حق ندارد بگوید من اسلام‌شناس هستم بلکه باید بگوید من فقه شناسم؛ فیلسوف حق ندارد بگوید من اسلام‌شناس هستم و کسی که حکومت اسلامی را مطالعه کرده او هم حق ندارد بگوید من اسلام‌شناس هستم زیرا ادعای اسلام‌شناسی جز برای کسی که همه مراتب مادیت و معنویت اسلام را می‌داند، میسر نیست و این در حالی است که همه در حوزه مدعی اسلام‌شناسی هستیم. استاد جوادی آملی تعبیری دارند مبنی بر اینکه در حوزه‌ها دست به دست هم دادیم که قرآن را بیرون کردیم همچنین آیت‌الله وحید می‌فرمود وقتی امام زمان(عج) بیایند، خواهیم دانست آنچه داریم از باب «اکل میته» بوده است و این وضعیت اسلام‌شناسی ماست.
مصاحبه با اندیشمندان و حوزویان
استناد به سیاست رضوی توجیه باز شدن باب مذاکره نیست
حجت‌الاسلام والمسلمین علی راد، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و مسئول نمایندگی بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی در قم، در گفت‌و‌گو با ایکنا بیان کرد: یکی از مباحث قابل تأمل در مورد زندگانی امام رضا(ع) چرایی شهادت آن حضرت است. در اینکه امام رضا(ع) توسط مأمون شهید شدند تردیدی وجود ندارد، ولی در چند و چون آن اختلاف نظر وجود دارد. مثلاً در اینکه امام را خود مأمون به شهادت رساند و یا اینکه با واسطه، چنین کاری کرد، جای اختلاف است ولی در اصل شهادت تردیدی وجود ندارد.
وی با اشاره به تعبیر«سیاست رضوی» که این روزها از سوی برخی اشخاص در کشور مطرح می‌شود، ادامه داد: بی‎جهت نمی‌توانیم مشروعیت‌سازی برای برخی اقدامات خود با استناد به سیره امام رضا(ع) داشته باشیم، زیرا راهکارهای دیگری برای حل مشکلات کشور وجود دارد؛ امروز در وضعیت تحریم تنها راه برای رفع مشکلات کشور مذاکره نیس،ت آن هم مذاکراتی که در این چند سال اخیر نتایج خوبی به بار نیاورده است.
فتوای هسته‌ای رهبری از روی تقیه نیست
حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی قاسمی، مدیرگروه فقه پزشکی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، در گفت‌وگو با ایکنا گفت: برای فهم بحث باید تعریف دقیقی از سلاح‌های هسته‌ای داشته باشیم وگرنه راه را به خطا رفته‌ایم زیرا مراد از این نوع سلاح‌ها کشتار جمعی است.
قاسمی با بیان اینکه برخی می‌گویند فتوای حرمت، ثانوی است، افزود: چون اصل عدل و ظلم و خوبی عدل و قبح ظلم ذاتی و اولی است لذا حرمت استفاده از این نوع اسلحه‌ها حرمت ابدی دارد همان طور که در دوره‌های صدر اسلام هم سلاح‌هایی که کشتار فراگیر داشته و بی‌گناهان را دربرمی‌گرفته است(مانند سموم) منع ابدی داشته و خواهد داشت.
سایر رویدادها
پیام‌های تسلیت به مناسبت درگذشت جعفرمرتضی عاملی
پس از درگذشت علامه جعفرمرتضی عاملی، برخی از علما و مراجع پیام‌های تسلیت صادر کردند. از جمله اینکه آیت‌‌الله مکارم شیرازی با صدور پیامی در گذشت این عالم فقید را تسلیت گفتند. در پیام وی آمده است رحلت عالم پرمایه، حضرت حجت‌الاسلام والمسلمین مرحوم سیدجعفر مرتضی(قدس سره) موجب نهایت تأسف گردید. این عالم بزرگوار گنجینه‌ای از علوم اهل‌بیت(ع) بود و تا آنجا که توان داشت، روی این گنجینه کار کرد و آثار پرارزشی از آن را منتشر ساخت. در واقع تمام عمر او وقف نشر علوم اهل‌بیت(ع) بود. اینجانب این ضایعه بزرگ را به علمای اسلام، مخصوصاً حوزه علمیه لبنان و خاندان گرامیش تسلیت عرض می‌کنم؛ روحش شاد و راهش پررهرو باد.
در بخش‌هایی از پیام حجت‌الاسلام والمسلمین علی عباسی، رئیس جامعة المصطفی العالمیه نیز آمده است این شخصیت والا تمام عمر بابرکت خویش را در خدمت به حدیث و تاریخ و سیره پیامبر مکرم(صلوات‌الله علیه) و اهل بیت گرامی‌شان(علیهم‌السلام) سپری کرد. عاش سعیدا و مات سعیدا. بی‌گمان آثار علمی پرشمار و ارزشمند ایشان، از ذخایر گران‌بهای حوزه علمیه به شمار می‌رود. علو درجات ایشان و صبر و اجر بازماندگان را از خدای بزرگ مسئلت دارم.
در بخش‌هایی از پیام آیت‌الله اعرافی نیز می‌خوانیم خبر ناگوار ارتحال عالم فرزانه و محقق کوشا و پارسا آیت الله آقای حاج سید جعفر مرتضی عاملی طاب ثراه حوزه های علمیه و مردم شریف ایران و لبنان و امت اسلام را به سوگ نشاند و مایه اندوه فراوان شد. هم زمان با ایام ارتحال پیامبر گرامی حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم و شهادت سبط اکبر حضرت امام مجتبی علیه السلام و حضرت امام رضا علیه آلاف التحیه و الثناء بزرگ مردی از دودمان رسالت و ولایت به آسمان ملکوت پرکشید که خدمات علمی وی میراث گرانقدر و ماندگار خواهد بود.
آیت‌الله سبحانی نیز در پیام خود آورده است در ایام سوگواری اربعین سالار شهیدان که مسلمانان در غم و اندوه فرورفته بودند، بار دیگر، جامعه اسلامی با مصیبت جدیدی که بحق باید آن را ثلمه در اسلام نامید که لا یسدّها شیء، روبرو شدند و آن درگذشت عالم بزرگوار، محقق عالیقدر در عرصه ولایت مرحوم آیت الله سید جعفر مرتضی(قدس الله سره) است و آن هم در شب رحلت جدّ بزرگوارش پیامبر اسلام و این حاکی از یک نوع پیوند با جدّ بزرگوارش خاتم پیامبران است.
در بخش‌هایی از پیام آیت‌الله صافی گلپایگانی هم می‌خوانیم شخصیتی که عمر پربرکت خود را در ارائه صحیح تاریخ اسلام و مذهب حقّه جعفری و پاسخ به شبهات و دفاع از معارف نورانی اهل البیت علیهم السلام گذرانید و ده‌ها کتاب نفیس و ارزنده و معتبر را به عالم اسلام و حوزه‌های علمیه و پژوهشگران این عرصه تقدیم نمود. فقدان این روحانی وارسته برای مراکز علمی و دینی ثلمه و خسارت است.
اینجانب این ضایعه مولمه را به حضرات علمای اعلام، حوزه‌های علمیه و دانشگاهیان محترم به ویژه مردم شریف کشور لبنان و خاندان مکرّم آن فقید سعید تسلیت عرض نموده؛ از خداوند متعال علو درجات برای روح مطهر ایشان و صبر جمیل و اجر جزیل برای بازماندگان محترم مسئلت دارم.
آیت‌الله فاضل لنکرانی: جای «فقه مقاومت» در حوزه‌های علمیه خالی است
آیت‌الله محمدجواد فاضل لنکرانی، ۹ آبان‌ماه در دیدار رئیس پدافند غیرعامل که در قم برگزار شد، جهاد ابتدایی و دفاعی را دو نوع جهاد مطرح شده در قرآن دانست و اظهار کرد: امروز می‌بینیم که در لبنان و عراق نبود ولایت فقیه چه هرج و مرجی را ایجاد کرده، خود ولایت فقیه یکی از نمونه‌های بارز پدافند غیرعامل در دین ما بوده و امروز یکی از آثار مهم ولایت فقیه امنیت است.
رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) ادامه داد: تمامی فقها گفته‌اند که امر به معروف و نهی از منکر برای زمانی است که خطر کشته شدن و مجروح شدن نداشته باشد، اما در جایی که انسان ببیند که اساس اسلام در خطر است باید جان خود را فدا کند و مصداق این حرکت را امام حسین(ع) در کربلا به ما نشان داده است.
نظر آیت‌الله وحید خراسانی برای عزاداری ایام محسنیه منفی است
حجت‌الاسلام والمسلمین حامد کاشانی در کانال تلگرامی خود نوشت: در جلسه‌ای که اساتید بزرگوار؛ نظری منفرد، فرحزاد، عابدینی، حسینی قمی، بهشتی، سعیدی، بنده و جناب رکنی، کارشناسان و تهیه‌کننده برنامه سمت خدا در قم در منزل آقای حسینی قمی برگزار شد، ایشان گفتند من از حضرت آیت‌الله وحید خراسانی سؤال کردم، آقا شما بعد از صفر، و در آغاز ربیع عزاداری دیگری دارید؟.
پاسخ ایشان منفی بود و آمادگی و کمک به شور و حرارت مردم برای ایام فاطمیه را ترجیح دادند(روایت هفتاد و پنجم به بعد و البته آقای وحید، اول و هشتم ربیع، هر دو نقل را برای امام عسکری(ع) عزاداری می‌کنند.) (نقل قریب به مضمون) سپس آقای حسینی گفت، برای نقل این مطلب از آیت‌الله وحید، چقدر حرف‌های کذایی به من زدند.
قدردانی دفتر آیت‌الله‌العظمی مکارم از مردم
دفتر آیت‌الله‌العظمی مکارم شیرازی با صدور اطلاعیه‌ای از ابراز محبت و علاقه مردم متدین در زمان بستری بودن این مرجع تقلید و نسبت به ساحت مرجعیت، از عموم مردم قدردانی کرد.
در بخش‌هایی از این پیام آمده است در پی کسالت آیت‌الله‌العظمی مکارم شیرازی مدظله‌العالی، مردم مؤمن و شریف ایران اسلامی و علاقمندان مرجعیت در سراسر دنیا با دعا و نیایش‌های خالصانه و برگزاری دعای توسل و پیام‌های فراوان و آکنده از مهر و بزرگواری خود جلوه‌های پرشکوهی از عشق و دلدادگی به اسلام و مرجعیت را به نمایش گذاشتند.