کد خبر: ۳۸۵۵۰۳۸

تاریخ: ۱۴ آبان ۱۳۹۸ - ۱۴:۵۷

واکاوی حقوق معنوی کودک در سیره رضوی در فصلنامه «فرهنگ رضوی»

گروه اندیشه ـ بیست و هفتمین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «فرهنگ رضوی» شامل 8 مقاله منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ بیست و هفتمین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «فرهنگ رضوی» ویژه پاییز 98 به صاحب‌امتیازی بنیاد بین‌المللی فرهنگی و هنری امام رضا‌(ع) منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «ابعاد همگرایی عتبات مقدسه به مثابه سازمان‌های شیعی متولی زیارت»، «جلوه‌های مبارزاتی سیمای امام رضا‌(ع) در شعر دفاع مقدس»، «تحلیل وجوه مختلف غیریت‌سازی و منازعه گفتمانی در فرایند پذیرش ولایتعهدی از سوی امام رضا‌(ع)»، «مصداق‌های حقوق معنوی کودک در سیره رضوی و نظام حقوقی ایران»، «استحکام بنیان‌های زندگی مشترک در گفتمان رضوی «با مطالعه تطبیقی جایگاه نهاد داوری در فقه امامیه و قانون حمایت خانواده»»، «مبانی الزام حکومت به مبارزه با جرایم ضد اخلاق در کلام رضوی»، «بررسی نشانه- معناشناختی نظام عاطفی گفتمان در گونه کودکانه رضوی «زائر» عبدالجبار کاکایی»، «واکاوی دلایل استناد علی بن موسی الرضا (ع) به حدیث سلسله الذهب».

حقوق معنوی کودک در سیره رضوی

در چکیده مقاله «مصداق‌های حقوق معنوی کودک در سیره رضوی و نظام حقوقی ایران» می‌خوانیم: «در کلیه نظام‌های حقوقی، حقوق معنوی کودک سازوکاری حمایتی به ‎شمار می‌رود که درعین قوام‌بخشی به شخصیت کودک، تضمین‌کننده برخی از حقوق مادی وی نیز خواهد بود. در نظام حقوقی اسلام نیز حقوق متعددی برای کودکان در نظر گرفته شده که بخش اعظم آن بر پایه الگوی رفتاری ائمه معصوم‌(ع) قابل تصور است. از آن جمله می‌توان به سیره رضوی اشاره کرد. با توجه به عدم تصریح سیره رضوی به حقوق معنوی کودک، چگونه می‌توان از آموزه‌های امام رضا‌(ع) حقوق معنوی کودک را احصاء کرد و رویکرد نظام حقوقی ایران در این باره چیست؟ واکاوی آموزه‌های رضوی در نحوه نام‌گذاری، تاکید بر وضوح نسب و تابعیت کودک به ‎روشنی بیانگر مصادیقی از حقوق معنوی کودک است که امروزه از آن به‎ عنوان «حق بر هویت» یاد می‌شود. همچنین از راهکارهای رفتاری ایشان در برخورد با کودکان به‎‌ خوبی می‌توان به شناسایی حق بر محبت به ‎عنوان یکی دیگر از حقوق معنوی کودک اشاره داشت. درخصوص چیستی این حق در نظام حقوقی ایران، پس از پیروزی انقلاب اسلامی به تبعیت از اصل۴ قانون اساسی، مبنای نوینی از این حقوق مبتنی بر موازین اسلامی شکل گرفته است. بی شک، حقوق معنوی کودک ساختار جامعی مبتنی بر حقوق مختلف در ابعاد آموزشی، عاطفی و اجتماعی است که در این مقاله تنها به مصادیقی از آن پرداخته شده و مبانی قابل احصاء از آموزه‌های رضوی، نظام حقوقی ایران و برخی از کنوانسیون‌های بین‌الملل به جهت لزوم الحاق ایران به آن‌ها به روش تحلیلی توصیفی مورد مداقه قرار گرفته است.»

دلایل استناد امام رضا(ع) به حدیث سلسلة الذهب

در طلیعه مقاله «واکاوی دلایل استناد علی بن موسی الرضا (ع) به حدیث سلسله الذهب» آمده است: «حدیث قدسی سلسله الذهب، حاوی گفتمان‌های توحید و امامت است که توامان، گفتمان تفکر شیعی را تشکیل می‌دهند و با رویکردی سیاسی-اجتماعی همه ذیل گفتمان مقاومت، جای می‌گیرند. این حدیث، در سال ۲۰۰ ه.ق توسط امام هشتم شیعیان اثنی عشری، امام علی بن موسی الرضا‌(ع) زمانی که از سوی مامون خلیفه عباسی به مرو فراخوانده شده بود، در مسیر رفتن از مدینه به مرو، در نیشابور، در جمع عده‌ای از علما و اصحاب حدیث بیان شد. پژوهش حاضر، سعی دارد با بررسی حدیث مذکور با بهره‌گیری از الگوی روشی تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف، به واکاوی و بررسی چرایی انتخاب، اهمیت و بازتاب های حدیث سلسله الذهب در آن مقطع مهم، حساس و تاریخی بپردازد. بررسی صورت گرفته نشان داد که‌ امام رضا(ع)، با نقل حدیث مذکور، به تایید، تقویت و آشکارسازی گفتمان تفکر شیعی پرداخته و الگویی راهبردی برای شیعیان و همه مسلمین ارائه فرمود.»