کد خبر: ۳۸۵۶۲۹۳

تاریخ: ۲۰ آبان ۱۳۹۸ - ۱۴:۳۷

ایرج فیضی:

تحقیقات جامعه‌شناختی دین را عامل رهایی از مشکلات می‌داند

گروه اندیشه ــ رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی با اشاره به سخنان امام علی(ع) بیان کرد: ایشان در تعریف حیات طیبه، قناعت را مطرح می‌کنند و زمانی که وضعیت جامعه را می‌سنجیم که چقدر به دنبال آرزوهای مادی حرکت می‌کند، معلوم می‌شود که باید به این فرمایش امام(ع) رجوع اساسی داشت.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ نشست «نهج‌البلاغه و انسان امروز»، امروز، ۲۰ آبان، با حضور جمعی از اندیشمندان و علاقه‌مندان در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی برگزار شد.

ایرج فیضی، رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، در این مراسم بیان کرد: ماموریت جهاد دانشگاه انجام پژوهش‌های کاربردی است، اما وقتی که بحث کاربرد پیش می‌آید، گویی که مخاطب اصلی دولت و دستگاه‌های اجرایی است، اما بحث‌هایی که در حوزه مسائل دینی وجود دارد، از یک زاویه‌ای مطرح شده که اگر با همان معیار کاربردی نگاه کنیم خیلی اثرگذارتر از تحقیقات دیگر است.

وی در ادامه افزود: در حوزه جامعه‌شناسی دو دیدگاه بین جامعه‌شناسان کلاسیک حوزه دین وجود داشته است؛ عده‌ای می‌گویند همزمان با پیشرفت مدرنیته، نقش دین کمرنگ می‌شود، چون دین مبتنی بر مسائل خرافی و غیرعقلانی است و زمانی که علم پیشرفت می‌کند، دین کمرنگ‌تر می‌شود. دیدگاه مقابلی هم در این جا بوده که مخالف این دیدگاه است، اما چیزی که رخ داده این است که دین پایدار مانده، چون کارکرد‌های متمایزی داشته و دارد. اعتقاد داریم که دین اسلام به عنوان یک دین عقلانی پایدار است و با پیشرفت علم، جاذبه آن بیشتر می‌شود.

فیضی تصریح کرد: یکی از تئوری‌های حوزه جامعه‌شناسی نیز بحث قانونی است که «دورکیم» آن را در ابتدای قرن بیستم مطرح کرده است که برای تبیین خودکشی در فرانسه بوده و بحث او این است که در آن مقطع، در فرانسه شرایط به گونه‌ای بود که آرزو‌های مردم بی‌حد و حصر شده بود. به ویژه آرزو‌های مالی و این وضعیت در آمریکا نیز طرفدار پیدا کرد و تحقیقاتی انجام شد. بنده در اینجا می‌خواهم مطلبی از امام علی (ع) بیان کنم که نشان می‌دهد درمان این مسئله با مراجعه به سخن ایشان است. از امام علی (ع) در مورد حیات طیبه سؤال می‌شود که در نهج‌البلاغه نیز وجود دارد و ایشان در پاسخ می‌گویند مراد از حیات طیبه قناعت است.

رئیس پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی در ادامه بیان کرد: ما پژوهشی در مورد آرزو‌های جوانان انجام دادیم و نشان داد که آرزو‌های جوانان و جامعه ما نیز مسائل مالی است و روند این آرزو‌ها طی سال‌های اخیر رو به رشد بوده است. این پژوهش نشان داد، آنجا که آرزو‌ها به سمت مادیات تمایل دارد در حقیقت با مسائلی مانند محرومیت، نارضایتی و ناامیدی همراه بوده است و این افراد گرفتار چنین مسائلی بوده‌اند.

وی تصریح کرد: بنده دیدم که این وضعیت دقیقا مرتبط است با گفتار امام علی(ع) که در مورد حیات طیبه تعریفی را ارائه کردند و این حیات را به قناعت تعریف نمودند و هیچ کسی جز ایشان نیز نمی‌توانست که چنین تعریفی از حیات طیبه ارائه کند. در جامعه امروز نیز شاهد اختلاس‌ها و ... هستیم که درمانش در دین و این سخنان امام(ع) است.

فیضی در ادامه بیان کرد: شاید اگر ما در این زمینه مردم را مورد خطاب قرار دهیم نتایج خوبی به دست آوریم. در تمام تحقیقاتی که صورت گرفته نتیجه این شده که دین به عنوان یکی از عوامل بازدارنده در جلوگیری از آسیب‌های اجتماعی محسوب شده است که این مسئله ارزش کار محققان این حوزه را بیشتر نشان می‌دهد. اما اینکه چطور باید نسل جوان را جذب کرد تا از این ظرفیت دین استفاده کنند بحثی است که جای کار دارد.

وی تصریح کرد: در این پژوهشگاه و در گروه الهیات نیز کارهای خوبی انجام شده است و این گروه در کنار برنامه‌هایی که دارند، شبکه برنامه‌ای هم دارند که دیدگاه‌های فلاسفه غرب را با قرآن تطبیق داده‌اند و کارهای ارزشمندی در حال انجام شدن است که باید از همه آنها تشکر کنم.

برای مشاهده گزارش تصویری این نشست خبری اینجا کلیک کنید