کد خبر: ۳۸۵۸۵۵۸

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۳۹۸ - ۱۲:۴۵

آکوچکیان: فقه احکام الهام‌دهنده پیشرفت نیست/ ساجدی: ابتنای ولایت فقیه بر فقه کل دین است

گروه حوزه‌های علمیه ــ رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد) با بیان اینکه انقلاب پارادایمی در کشور در راه است، بیان کرد: دانش الهام‌دهنده رشد، فقه احکام نیست، بلکه فقه در دین است؛ حجت‌الاسلام محمد ساجدی نیز تصریح کرد که ولایت فقیه نباید به ولایت فقه در احکام خلاصه شود، بلکه باید به فقه جامع در دین تفسیر شود.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین احمد آکوچکیان، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه(رشد)، امروز، ۳۰ آبان، در دومین روز از دومین کنفرانس قرآن‌پژوهی پیشرفت، گفت: دانش الهام‌دهنده رشد، فقه احکام نیست، بلکه فقه در دین است؛ بنابراین مدلی که برای تحول و پیشرفت داریم بر مبنای تفقه در منظومه کلی دین است.

آکوچکیان افزود: با توجه به دامنه مسائل جهان جدید، نبود ظرفیت کافی برای تحول اندیشه‌ای در حوزه، اندیشه مرجع حوزوی دانش «فقه احکام» را مرجع دانش دینی توسعه‌ای می‌نگارد؛ بنابراین نیازمند بازسازی بنیادین در پارادایم‌های مرجعیت فکر دینی هستیم.

انقلاب پارادایمی در راه است

این استاد حوزه علمیه بیان کرد: عقل و نقل در مناسبات با هم زمینه‌ساز الگوی مرجع تحول هستند که طبیعتاً روش‌شناسی و منطق معینی خواهد داشت. کم‌کم دامنه مسائل خودش را به پارادایم مرجع تحمیل کرده و فقه دیگری مرجع می‌شود؛ امروز فربهی مسائل و مدیریت تکه‌تکه در کشور به مرحله انقلاب پارادایمی رسیده و فلسفه دینی جدیدی در حال اتفاق افتادن است.

رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد) با بیان اینکه دانش تولیدشده در حوزه‌های دینی پشتیبان الگوی پیشرفت دانش معاصری نیستند، اظهار کرد: در اینجا نظریه تفسیری پیشرفت شناخت مطرح می‌شود تا بنیانگذار فهم جدیدی از متن و پشتیبان اندیشه‌ای باشد که برای ولی فقیه و در سازه مدیریتی تحول ایجاد کند.

وی افزود: امروز عنصر انسانی تحول رو به غفلت است. این اتفاق سیاسی نیست، بلکه فلسفی است، یعنی فهم مطلوب انسان صورت نگرفته است و ناگزیر باید رویکرد جدیدی در تفسیر متن اتخاذ کنیم؛ تفاسیر موجود با اینکه به همت بزرگان نوشته شده، ولی پشتیبان تولید علم در کشور نبوده است. اتفاقات چهار دهه گذشته نشان از ورود ما به انقلاب گسترده پارادایمی دارد که باید از سوی حوزه‌های دینی مدیریت و شناسایی و تفسیر شود.

ولایت فقیه اعمال شده نه ولایت فقه

همچنین حجت‌الاسلام والمسلمین محمد ساجدی، رئیس انجمن هم‌اندیشی پیشرفت، در نقد برخی از سخنان حجت‌الاسلام آکوچکیان گفت: در جمهوری اسلامی ولایت فقیه اعمال شده نه ولایت فقه و برخلاف فهم درست از منابع، ولایت فقیه نباید به ولایت فقه در احکام خلاصه شود، بلکه باید به فقه جامع در دین تفسیر شود.

وی افزود: ایده ولایت فقیه در مباحث خارج فقه امام از نجف آغاز شد. لذا می‌تواند اماره بر این باشد که ولایت فقه احکام مراد است، ولی بعداً در ساختار نظام جمهوری اسلامی این ایده دنبال شد و مبانی آن در قانون اساسی تعین یافت.

ساجدی بیان کرد: اگر محتوای قانون اساسی تبیین شود، صرفاً فقه در احکام نیست و مباحث هستی‌شناسانه، جهان‌بینی و ... را دربرمی‌گیرد و نگاه جامعی به اسلام وجود داشته است.

نظریه‌سازی مجمع در سیاست‌های کلان جامعه

ساجدی تصریح کرد: چه شاخصی را ارائه می‌کنید که ولایت فقیه در کشور مبتنی بر فقه دین نیست، بلکه مبتنی بر فقه احکام است؛ همچنین اگر مجموع مناسبات قانونی، نهادی و اجتماعی را لحاظ کنیم، اتفاقاً می‌بینیم که ولایت فقه مطرح است نه فقیه؛ مثلاً به‌کارگیری مشارکت اندیشه‌ای نخبگان در مجمع تشخیص مصلحت نظام مصداقی از ولایت فقه است. لذا چرا مدعی هستید که ولایت فقیه احکام است نه ولایت فقه؟

این استاد حوزه و دانشگاه اظهار کرد: مجمع تشخیص مجمعی مستشاری در نظریه‌پردازی و نظریه‌سازی در سیاست‌های کلان جامعه است که این سیاست‌ها از سوی رهبری ابلاغ می‌شود؛ بنابراین این مدعا که فقه احکام حاکم است استدلالی ندارد.