کد خبر: ۳۸۵۸۶۰۵

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۳۹۸ - ۱۶:۳۶

حجت‌الاسلام علوی‌مهر:

نیم قرن آینده متعلق به تفاسیر میان‌رشته‌ای علم و دین است

گروه حوزه‌های علمیه ــ استاد جامعةالمصطفی(ص) با بیان اینکه علم و دین در حال درهم تنیدگی است، به تحقیقات انجام شده درباره مقوله ارتباط علوم با دین در ذهن دانشمندان غربی اشاره کرد و گفت: نیم قرن آینده متعلق به تفاسیر میان‌رشته‌ای علم و دین خواهد بود.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین حسین علوی‌مهر، استاد جامعةالمصطفی(ص) امروز، ۳۰ آبان، در دومین روز از دومین کنفرانس قرآن‌پژوهی پیشرفت که در مرکز تحقیقات استراتژیک توسعه (رشد) برگزار شد، گفت: اقتصاد، روان‌شناسی و حقوق، بهداشت و بسیاری از علوم دیگر نوعی در هم تنیدگی با دین پیدا کرده است.

وی بیان کرد: این عامل سبب شده تا از تفاسیر سنتی به سمت تفاسیر میان‌رشته‌ای حرکت کنیم و در حال نوشتن تفاسیر اجتماعی، تربیتی و ... هستیم و آینده هم متعلق به همین تفاسیر خواهد بود.

این استاد حوزه با بیان اینکه علامه طباطبایی فرمود که هر دو سال یکبار باید تفسیر نوشته شود، تصریح کرد: این تحول در حوزه تفسیر در حال مشاهده است؛ الان تفسیر تربیتی نوشته شده و تفسیر حقوقی اجمالی هم در حال تألیف است.

علوی‌مهر با اشاره به منبع‌گرایی در مباحث روش‌شناسی تصریح کرد: اولین روش تفسیری بر اساس مذاهب تقسیم‌بندی می‌شود که گلدزیهر و در تفسیر و مفسرون ذهبی دیده‌ می‌شود و متد دوم اجتهاد مضاف است؛ یعنی در تمامی علوم مانند عرفان، ادبیات، مباحث کلامی و ... نیازمند اجتهاد هستیم.

وی با بیان اینکه منبع‌گرایی می‌تواند در علوم تجربی هم مطرح باشد، اظهار کرد: اگر در حوزه علوم تجربی هم به قطعیت برسیم اجتهاد در آن علم تلقی خواهد شد.

وی با بیان اینکه منبع‌گرایی یعنی چیزی که مانند قرآن، روایت و سنت، خودش حجیت دارد و حجیتش همراه خود اوست، اظهار کرد: برخی حجیت عقل را ذاتی می‌دانند و در روایتی از امام کاظم(ع) مبنی بر وجود حجت ظاهری و باطنی پشتوانه شرعی هم خواهد یافت.

علوی‌مهر با اشاره به نظریه آیت‌الله معرفت بیان کرد: برای تفسیر منبع ما عقل و یا نقل است و عقل را به تفسیر اجتهادی تقسیم کرده و نقل را هم تفسیر قرآن به قرآن و روایی می‌داند و در تفاسیر ادبی، عرفانی و ... الوان تفسیری را پیش می‌کشد.

استاد دانشگاه جامعةالمصطفی(ص) افزود: اگر بخواهیم متد دقیقی برای تفسیر در نظر بگیریم باید منبع‌گرا باشیم؛ البته منعی نیست تا از ابزار علوم مختلف برای فهم بیشتر و استفاده دقیق‌تر بهره ببریم.

علوی‌مهر بیان کرد: بیست سؤال از سوی یکی از محققان ایرانی برای صد دانشمند در جهان در کشورهای مختلف اروپایی و آمریکایی ارسال و نظر آنان در مورد علم و دین پرسیده شده است و نتیجه به دست آمده این است که مقوله ارتباط علوم با دین در دنیا مورد توجه است و نیم قرن آینده این موضوع بسیار جدیتر خواهد شد.

استاد دانشگاه جامعةالمصطفی(ص) اضافه کرد: پزشکانی معتقد هستند که دین را کاملاً در روان‌شناسی مؤثر می‌دانیم و میان گزینه‌های محض روان‌شناسی در هماهنگی این گزاره‌ها با دین و ناسازگار با دین تفکیک کرده‌اند؛ براساس تحقیق میدانی، 300 مورد گزاره روان‌شناسی استخراج شده که تنها 70 مورد آن بی‌ارتباط با دین است و مابقی یا با سکوت در دین روبروست و یا دین موافق آن آموزه است.

وی با بیان اینکه خاستگاه هرمنوتیک در غرب و دانش تفسیر در اسلام است، اظهار کرد: مباحث هرمنوتیکی برای خروج مسیحیت از یکسری بحران‌ها مطرح شده است؛ ممکن است مسامحتاً برای تفسیر کلمه قرائت را بیاوریم، ولی دانش تفسیر از قرائت متفاوت است.