کد خبر: ۳۸۶۱۹۸۹

تاریخ: ۱۴ آذر ۱۳۹۸ - ۱۷:۳۰

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف:

پاسخ‌های فلسفی علیه الحاد برای نسل جدید، مسموع نیست

گروه حوزه‌های علمیه ــ عضو هیئت علمی گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به غلبه دیدگاه‌های طبیعت‌گرایانه و زیست‌شناسی مدرن بر مباحث خداباوری و الحاد گفت: در چنین فضایی پاسخ‌های فلسفی و فلسفه اسلامی علیه الحاد برای نسل جدید دانشگاهی با وجود درست بودن آن‌ها، مسموع نیست لذا باید پاسخ‌های علمی و تجربی ارائه کنیم.

به گزارش ایکنا، سیدحسن حسینی، عضو هیئت علمی گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، امروز 14 آذرماه در نشست «بررسی و نقد ادلۀ جدید الحاد» در مجمع عالی حکمت اسلامی گفت: در یک تقسیم‌بندی کلی در مورد الحاد، آن را به دو الحاد فلسفی و علمی تقسیم می‌کنند که الحاد علمی، گرایش و پذیرش بیشتری در جامعه ما دارد.

معاون فرهنگی دانشگاه صعنتی شریف در ادامه با اشاره به الحاد فلسفی افزود: یکی از نظریه‌پردازان این عرصه در اثبات  این مدل الحاد، به مفهوم خدا در بیان استدلالاتش توجه کرده است؛ او مفهوم خدا را ناسازگار و خود متعارض می‌داند زیرا می‌گوید وقتی خدایی علیم و قدیر و مهربان است چگونه می‌تواند شر را هم برای بشر ایجاد کرده باشد.

حسینی ادامه داد: ایشان بعد از نوشتن چند کتاب به خداباوری گرایش می یابد که در مورد آثار بعد از خداباوری او حرف و حدیث زیادی هست ولی به هر حال تفکر وی هنوز هم رایج است.

حسینی با اشاره به الحاد علمی به نظریه تکامل داروینیزم اشاره کرد و افزود: داروین مفهوم انتخاب طبیعی را در تبیین نظریه خود به کار برده و این واژه بیش از 300 بار  در کتابش استفاده شده که آن را در توجیه گونه زایی به کار برده است.

وی افزود: توصیف داروین از انتخاب طبیعی، توصیف غیرشعورمند در عالم است یعنی فرایند گونه‌زایی مبتنی بر طراحی قبلی نیست؛ غایت معینی ندارد و هوشمند هم نیست.

حسینی با  بیان اینکه به سازگاری و تولید مثل، انتخاب طبیعی گفته شده است، اظهار کرد: یعنی اگر در جایی سازگاری و تولید مثل باشد یک گونه باقی می‌ماند و در غیر این صورت نابود خواهد شد؛ وی معتقد است مثلا کانگوروهایی که کیسه داشتند در برابر کانگوروهایی که نداشتند بیشتر توانستند سازگاری با محیط داشته باشند لذا باقی ماندند.

تعارض انتخاب طبیعی و درخت حیات

استاد دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به رابطه مستقیم سازگاری و تولید مثل در این نظریه ادامه داد: این رابطه انتخاب طبیعی و علی است و احکام فلسفی بر آن بار نمی شود یعنی حتی اگر موضوعی خارج از رابطه فوق هم ایجاد شود باز در زیست‌شناسی جدید آن را در فرایند تکامل‌گرایانه مانند رانش ژنتیکی تبیین می‌کنند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه وقتی سخن از ادعاهای زیست‌‌شناسانه است نمی‌توان پاسخ‌های متافیزیکی به آن بدهیم، اضافه کرد: زیست‌شناسی براساس اصل طبیعت‌گرایانه به توجیه بقاء نسل و به بحث علیت می‌پردازد لذا به سادگی نمی‌توانیم به آنان بگوییم شما در یک سطح به بررسی می‌پردازید و ما از سطح دیگر یعنی متافیزیک.

وی افزود: این افراد طبیعت‌گرا هستند و فرایند علمی را فقط در طبیعت قبول می‌کنند و فروع زائد از دید آن‌ها زده می‌شود لذا در تعارض با خداباوری ما قرار می‌گیرد؛ اینها می‌گویند اگر طبیعت را از نو شروع کنیم می‌تواند فرایند دیگری بر خلاف آنچه امروز شاهدیم طی کند.

حسینی با بیان اینکه دیدگاه غالب در زیست‌شناسی امروز انتخاب طبیعی است، افزود: البته کسانی در خود غرب مانند مایکل دیهی هستند که علیه این فرایند مشغول تحقیقات علمی زیست‌شناسی هستند ولی در اقلیت هستند و برعکس فرایند غیرهوشمند در زیست شناسی نگاه غالب است.

این استاد دانشگاه با اشاره به درخت حیات به عنوان یکی از اصول داروینیسم که در تعارض با خداباوری است، اظهار کرد: درخت حیات یعنی همه گونه‌ها به یک یا چند گونه می‌رسند و دست دیگری در کار نیست و هیچ اتفاق ماوراء الطبیعی در اینجا رخ نمی‌دهد و انسان هم استثنا نیست.

وی با بیان اینکه نمی‌توان گفت که داورین اوته‌ایسم بوده است و خانم او هم  متدین بوده است، افزود: وی در عین حال انسان را مشابه انواع گونه‌ها می‌داند که هیچ مقام خاصی در انتخاب طبیعی ندارد؛ وی کتاب منشا انواع حتی ویژگی‌های انسانی و اخلاقی را در فرایند تکامل تبیین کرده و می‌گوید اینکه در انسان فداکاری نسبت به همنوع وجود دارد در گونه‌های دیگر هم وجود دارد و انسان در این مسئله هم مانند گونه‌های دیگر است که در تعارض جدی با متون مقدس است.

وی ادامه داد: در کشور ما علم، نوعی تقدس پیدا کرده است و ما چه خوشمان بیاید و نیاید علم دوست بوده‌ایم و اگر کار با علم جلو برود استقبالی به آن داریم و امروز در نسل جوان دانشگاهی این مسائل مورد توجه زیاد و جدی است و پاسخ‌های مبتنی بر فلسفه اسلامی و متافیزیکال مسموع نیست زیرا این جواب‌های متافیزیکال در غرب هم وجود دارد و اگر قرار است پاسخی بدهیم باید از منظر علمی صورت بگیرد.

وی در پایان افزود: مثلا مایکل بیلی سراغ تاریخ باکتری رفته و فرایند آن را مخالف فرایند تکاملی داروین می داند لذا با فلسفه صرف و سطح‌بندی این مباحث نمی‌توان از منظر فلسفه پاسخ داد و باید در بستری علمی جواب دهیم.