کد خبر: ۳۸۶۲۳۳۴

تاریخ: ۱۷ آذر ۱۳۹۸ - ۱۲:۳۱

چرایی ناهمسویی برخی فتاوا با روح حاکم بر فقه در «مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق»

گروه اندیشه ـ سی و نهمین شماره دوفصلنامه علمی ترویجی «مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق» شامل هفت مقاله از جمله «بررسی چرایی ناهمسویی برخی فتاوای فقهای امامیه با روح حاکم بر فقه» منتشر شد.

به گزارش ایکنا؛ سی و نهمین شماره دوفصلنامه علمی ترویجی «مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق» به صاحب‌امتیازی جامعه المصطفی العالمیه و مدیرمسئولی حسنعلی اخلاقی امیری منتشر شد.

عناوین مقالات این شماره بدین قرار است: «بررسی چرایی ناهمسویی برخی فتاوای فقهای امامیه با روح حاکم بر فقه»، «بررسی ماهیت و وضعیت حقوقی قرارداد خرید دِین با امعان نظر به موازین فقهی و مقررات بانکی»، «تأملی در شرعیت «شخصیت حقوقی»»، «ویژگی‌های مشرب فقهی کاشف الغطاء»، «ردّپای «جرم سازمان‌یافته» در فقه با نگرشی بر توطئه «إفک»»، «ضابطه و حکم «اجتماع عرضی اسباب»»، «مطالعه جرم سبّ ‌النّبی از منظر فقه و حقوق موضوعه ایران».

چرایی ناهمسویی برخی فتاوا با روح حاکم بر فقه

در چکیده مقاله «بررسی چرایی ناهمسویی برخی فتاوای فقهای امامیه با روح حاکم بر فقه» می‌خوانیم: «دین اسلام به عنوان شریعت جامع و جاودانه در آیات قرآن کریم و احادیث معصومان(ع) به عنوان دینی آسان و همراه با تسهیل معرفی شده است و ادله بسیاری نیز این سمحه و سهله بودن دین را تایید می‌کنند. تردیدی نیست مهم‌ترین بخش دین که مرتبط با افعال مکلفین است، احکامی است که در دوران غیبت توسط مجتهدان از منابع اولیه استنباط شده و در اختیار مقلدان قرار می‌گیرد. در عصر حاضر با توجه به فاصله زمانی فتاوا از زمان صدور ایات و روایات و نیز عوامل مختلف دیگر، فقه اسلامی به ویژه فقه امامیه با صعوبت و سختی – حداقل در برخی موارد خود- رو‌به‌رو شده است. این صعوبت ضمن ناکارآمد نشان دادن فقه برای پاسخگویی به نیازهای معاصر انسان‌ها، با روح حاکم بر فقه یعنی تسهیل بر مکلفین نیز سازگاری ندارد. در این نوشتار به بررسی اجمالی برخی عوامل تاثیرگذار در صعوبت برخی فتاوای فقهای امامیه پرداخته شده است. نتایج این تحقیق به طلاب جوان و فضلایی که در آستانه اجتهاد قرار دارند کمک می‌کند که خود را ملتزم به روح حاکم بر فقه بدانند و گره‌های صعوبت را از برخی فتاوا بگشایند.»

مشرب فقهی کاشف الغطاء

در طلیعه مقاله «ویژگی‌های مشرب فقهی کاشف الغطاء» اثر سیدجواد ورعی آمده است: «هر یک از فقیهان امامیه در تاریخ فقه و فقاهت شیعی دارای نقش بوده‌اند؛ اما بعضی از آنان به دلیل برجستگی در یک یا چند بعد نقش چشمگیری ایفا کرده‌اند. علامه شیخ محمدحسین کاشف الغطا از فقیهانی است که به دلیل برخورداری از ویژگی‌های متعدد، در تاریخ عصر اخیر در جهان اسلام درخشید. شناسایی ویژگی‌های او در عرصه فقاهت و تبیین هر کدام با استناد به آثار و تالیفات وی موضوع این مقاله است. دفاع از مبانی و احکام شریعت؛ باور به توانایی فقیه حاذق در کشف ملاکات احکام؛ توجه به عناصر زمان و مکان در اجتهاد؛ نگاه اجتماعی در فقه؛ شجاعت در نقد و حریت در رای؛ دفاع مستند از فقه امامیه؛ توجه به روح و باطن احکام و بالاخره تفکیک جایگاه عرف از جایگاه شرع از جمله ویژگی‌های فقه کاشف الغطاست. مجموعه این ویژگی‌ها به علاوه برخورداری از روح تعامل با دانشمندان فرق، مذاهب و ادیان دیگر و حضور مستمر در عرصه اجتماع و سیاسی او را از فقیهان معاصرش ممتاز ساخته و عنصری تاثیرگذار در امت اسلامی و حتی پیروان ادیان دیگر گردانید.»