کد خبر: ۳۸۶۲۹۳۲

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۹۸ - ۱۶:۰۵

آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی:

استقلالی مالی حوزه علمیه از دولت حفظ شود/ انتقاد از مدرک‌گرایی در حوزه

گروه حوزه‌های علمیه ــ آیت‌الله شبیری زنجانی، حفظ استقلالی مالی حوزه‌های علمیه از دولت‌ها را یک ضرورت دانست و تصریح کرد: دست حوزه نباید مقابل دیگران دراز باشد.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله شبیری زنجانی، 18 آذرماه در دیدار آیت‌الله اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه، یادآوری کردند: خیلی خوب است که پیگیر استقلال مالی حوزه‌ها هستید.

ایشان با انتقاد از رواج مدرک‌گرایی در حوزه‌های علمیه افزودند: علم را یا باید برای خدا و پاداش اخروی فراگرفت و یا برای خود علم و ارزشمندی آن. وقتی کسی برای مدرک درس می‌خواند ملّا نمی‌شود.

این مرجع تقلید افزودند: آموختن علم نباید به خاطر امور دنیوی باشد. مرحوم آقای مجتهدی تبریزی، در ابتدای طلبگی به من گفتند که در دانشگاه برای مدرک گرفتن درس می‌خوانند، اما شما برای خود علم موضوعیت قائل هستید.

انتقاد از مدرک‌گرایی در حوزه

این مرجع تقلید تصریح کرد: الان طوری شده که طلاب، وضع دانشگاهی پیدا کرده‌اند. از سیستم آموزشی دانشگاه، امثال شیخ طوسی و آخوند خراسانی بیرون نمی‌آید. شما افراد را تشویق کنید که این گونه درس بخوانند.

ایشان با تأکید بر اینکه جامعه به طلاب باسواد، باتقوا و با اخلاق نیاز دارد، اظهار کرد: در مسائل اخلاقی مشکلی که وجود دارد این است که مسائل دنیوی بسیار پررنگ شده است. در سابق طلاب بیشتر به دنبال مسائل اخلاقی بودند. متأسفانه در حوز‌ه‌های اخلاقی هم کمتر زمینه شاگرد پروری وجود دارد.

وی افزود: دوره میرزای شیرازی و دوره مرحوم آخوند چهار چهره اخلاقی تراز اول وجود داشتند؛ آخوند ملا فتحعلی سلطان آبادی، آخوند ملاحسینقلی همدانی، حاج شیخ اسماعیل قره باغی و حاج سید مرتضی کشمیری. الان متأسفانه اوضاع چنین نیست و موانع مختلف نمی‌گذارند که چنین افرادی تربیت شوند، اما نباید ناامید شد.

رسیدگی به معیشت طلاب

آیت‌الله شبیری زنجانی با تأکید بر لزوم رسیدگی به وضعیت معیشتی طلاب تصریح کردند: سیره علمای گذشته این بوده که درباره افرادی که از نظر علمی مستعد بودند، رسیدگی خاصی داشتند. شخصیت‌هایی مانند مرحوم  آخوند و مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری و مرحوم آقای بروجردی برای طلاب مستعد حق استثنائی قائل بودند.

وی ادامه داد: بسیاری از طلاب با استعداد به خاطر شرایط مالی نمی‌توانند ادامه بدهند. آقای مطهری گفته بود اگر وضع مالی‌ام قابل تحمل بود از حوزه خارج نمی‌شدم. آقای مطهری خودش را ضایع نکرد و منشأ خدمات شدند، اما اگر چنین فردی در حوزه بود برای حوزه خوب بود. خیلی‌ها به خاطر مسائل مالی و سختی‌های معیشتی از حوزه خارج می‌شوند.

این مرجع تقلید افزودند: با اخویمان به منزل پسر کربلایی علی شاه، خادم مرحوم حاج شیخ عبدالکریم رفتیم. اخوی به پسر ایشان گفت لیست شهریه را بیاورد. در بین لیست طلابی که از مرحوم آقای حائری شهریه دریافت می‌کردند، متوجه شدیم برای آقا سیدمحمد تقی خوانساری شهریه خاصی در نظر گرفته شده است. معمول افراد سه تومان و برخی شش تومان و برخی بیست تومان و فقط آقای سیدمحمد تقی خوانساری بیست و پنج تومان شهریه می‌گرفت. مرحوم آقای حاج سید احمد خوانساری و مرحوم آقای شاه آبادی، نیز بیست تومان شهریه می‌گرفتند.

ایشان ادامه داد: حاج آقا رضا زنجانی می‌گفت: «به آقای حاج شیخ گفتم در حوزه چند طلبه ممتاز مانند حاج سید محمد تقی داریم؟ گفتند علماً و عملاً نظیر او را نداریم. گفتم ایشان از روی اضطرار و ناچاری می‌خواهد به دنبال کاسبی برود.» من احتمال می‌دهم این افزایش شهریه برای همین بوده است.

وی تاکید کرد: اکنون هم در حوزه افراد مستعدی هستند که به خاطر فقر و مشکلات مالی به دنبال کاسبی می‌روند و از ادامه تحصیل باز می‌مانند. نباید گذاشت این استعدادها از حوزه بروند. حوزه باید برای پرورش شخصیت‌هایی نظیر آخوند خراسانی و حاج شیخ عبدالکریم حائری، برنامه مشخص داشته باشد. اگر افراد مستعد بخواهند به خاطر مسائل مالی ترک تحصیل کنند خسارت بزرگی به حوزه وارد می‌شود.

لفاظی نشانه علمیت نیست

ایشان در ادامه به مغفول ماندن برخی کتب علمی در حوزه اشاره کردند و افزودند: از کتاب‌هایی که مظلوم واقع شده کتاب «دُرَر الفوائد» است. بسیاری از طلاب گمان می‌کنند لفّاظی و صِرف دانستن اصطلاحات متداول، نشان‌دهنده علمیت است. مرحوم حاج شیخ در بیان مطالب علمی مقید بودند که از این کار پرهیز کنند. مرحوم آقای والد ما می‌گفتند حاج شیخ مطالب علمی سطح بالا را با لفظ ساده و عرفی بیان می‌کرد به گونه‌ای که افراد بتوانند آن را درک کنند. «کفایه» و «درر» از کتاب‌های ارزشمندی هستند که مطالب آن ارزش مطالعه و تفکر دارد.

این مرجع تقلید افزودند: آقای خرازی می‌گفتند گروهی خدمت آقای حاج سید احمد خوانساری رفتند و گفتند شما «جامع المدارک» را نوشته‌اید، خوب است که یک چنین کاری را در اصول انجام بدهید. ایشان گفته بودند درر نوشته شده است. درر، تلفیقی از مطالب و آرای حاج شیخ و مطالب استادشان مرحوم آقاسید محمد فشارکی است. طلاب برای مطالعه این کتاب تشویق شوند. مطالب علمی مهم و قابل ملاحظه‌ای در آن بیان شده که در «کفایه» نیست.