کد خبر: ۳۸۶۳۹۲۲

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۹۸ - ۱۳:۵۵

معاون قوه قضائیه:

طی 7 سال اخیر نوآوری و تغییرمعنادار در پایان‌نامه‌های حوزوی دیده نمی‌شود

گروه حوزه‌های علمیه ــ معاون منابع انسانی قوه قضائیه و عضو هیئت امنای دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با تأکید بر لزوم تغییر در هنجارهای علمی، گفت: در طول هفت سال گذشته، تغییر معناداری در شکل و محتوای رساله‌های حوزه همچنین نوآوری جدی در مجموعه مقالات دیده نمی‌شود.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین علیرضا امینی، معاون منابع انسانی قوه قضائیه و عضو هیئت امنای دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، امروز، 23 آذرماه، در مراسم افتتاح پنجمین نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با تجلیل از فعالیت‌های دفتر تبلیغات اسلامی، گفت: یکی از کارهای خوب این دفتر چاپ نشریاتی به زبان انگلیسی است که کار بسیار مهمی است.

ارتباط ضعیف حوزه با عرصه بین‌الملل

وی افزود: تولیدات و ظرفیت‌های خوبی در حوزه داریم، ولی چون مطالب را به زبان فارسی می‌نویسیم، ارتباط با مجامع علمی دنیا نداریم و لازم است در زمینه‌های مختلف مجلاتی را به زبان‌های دیگر بنویسیم.

امینی با اشاره به حضور دستاوردهای پژوهشی حوزه خواهران در این نمایشگاه بیان کرد: باید زمینه‌ای ایجاد کنیم تا بانوان در حوزه علمیه مجالی برای عرصه پژوهش داشته باشند؛ زیرا وضعیت جاری حوزه این زمینه را فراهم نمی‌کند، در حوزه بانوان انگیزه‌های بسیاری زیادی وجود دارد و تقاضا دارم در این بخش هم توسعه صورت بگیرد، البته در ابتدا هم به فکر خروجی زیاد نباشیم بلکه تربیت پژوهشگران در گام اول کار بسیار مفیدی است.

معاون قوه قضائیه ادامه داد: به لحاظ ساختاری تغییرات زیادی در حوزه علمیه از جمله انجمن‌های علمی، جشنواره‌های علمی، اعطای مجوز به نشریات از سوی حوزه و ... ایجاد شده است که معتقدم بخشی از آن ناشی از تربیت نیرو از سوی حوزه بوده است.

لزوم تغییر در هنجارهای علمی

وی افزود: البته مشکل عمده در حوزه با وجود توسعه ساختاری، این است که تغییر در هنجارهای علمی در سطح لازم شکل نگرفته است؛ انجمن‌ها و ساختارهای مدرنی در حوزه داریم، ولی تحول اصیل در گرو داشتن نظام هنجاری کارآمد است که ندارم البته محیط‌هایی مانند دفتر تبلیغات به علت استقلالی که دارند می‌توانند تحول و نوآوری را تعقیب کنند.

وی با بیان اینکه معتقدم دفتر تبلیغات اسلامی دارای دو وجهه است، افزود: یکی از این وجوه، استقلال علمی به خصوص توانمندی در  تبلیغ دینی است و در آموزش و پژوهش هم خوش درخشیده است که باید روزآمدتر و توسعه بیشتری هم داشته باشد.

استفاده از نخبگان حوزه

وی افزود: امروز نظام نیاز بیشتری به دفتر تبلیغات دارد و آن نقش واسط میان نظام و جامعه اسلامی و بدنه حوزه علمیه است؛ دفتر با تدبیر می‌تواند خودش را بدنه حوزه بیشتر ساری و جاری کند مثلاً برای حدود دوهزار نفر از نخبگان حوزه، پرونده ایجاد شده است که اگر این افراد در مجموعه دفتر حضور یابند جذب می‌شوند، ولی سهم دفتر در بدنه حوزه و شامل افرادی که جذب دفتر نمی‌شوند، چیست؟ آیا می‌توانیم با برنامه‌ریزی این بخش از ظرفیت‌های مغفول‌مانده در حوزه را مورد استفاده قرار دهیم؟.

وی با بیان اینکه نخبگان حوزه منحصر به این افرادی که پرونده دارند نیستند، زیرا در مدل تربیتی امروز تعریف نخبه تغییر یافته است، اظهار کرد: واسطه بودن میان نظام، مردم و حوزه در شکل متعارف شامل فعالیت‌های دفتر در قالب جذب رسمی افراد است، ولی به نظرم امکان دارد، در ذیل ریاست دفتر تبلیغات برای جذب سایر نخبگان هم برنامه‌ریزی شود.

امینی با اشاره به دروس خارج حوزه که با اشکالات زیادی روبرو است، اظهار کرد: ظرفیت پژوهشی سنتی حوزه خصوصاً در فقه و اصول، همین دروس خارج است؛ آقای اعرافی گزارش دادند که 600 درس خارج داریم، ولی اجمالاً فارغ از این آمار، بخشی از تولید فکر و دانش در حوزه از همین دروس است که ممکن است در قالب کتاب نشر نیابد و دفتر می‌تواند به نحوی از این خروجی استفاده کند.

دروس خارج فراوری نشده است

وی با اشاره به ایجاد سامانه تقریرات دروس خارج، اظهار کرد: مراجعه کردم، ولی متن دروس بارگذاری شده بود و فراوری نداشتیم، لذا دفتر می‌تواند در بخش فرآوری این متون فعالیت داشته باشد؛ این کار سبب می‌شود تا دانش منتقل شده و طلاب نیر با کارهای علمی آشنا شوند و علم از شفاهی به فرایندی کتبی و کاربردی تبدیل خواهد شد.

حال ناخوش رساله‌های حوزه

امینی با تأکید بر استفاده از ظرفیت سنتی حوزه با اشاره به پایان‌نامه‌های حوزه تصریح کرد: طی هفت سال گذشته 670 رساله سطح چهار در حوزه منتشر شده است؛ مرکز مدیریت حوزه در گزارشی بیان کرده که در طول هفت سال گذشته، تغییر معناداری در شکل و محتوای این رساله‌ها مشاهده نشده است؛ همچنین در مجموعه مقالات، نوآوری به شکل جدی دیده نمی‌شود و بیش از 72 درصد رساله‌های فقه و اصول، در چرخه ارزیابی از ابتدا رد شده است؛ یعنی کمترین شاخص‌ها را نداشته است.

وی افزود: آیا نمی‌توانیم خدماتی در دفتر تعریف و کاری کنیم که رساله‌های سطح چهار به صورت ارزشمند ارائه شوند و نقائص آن برطرف شود؟؛ دفتر باید با بدنه استادان فقه و اصول حوزه وصل شوند و به تدوین مقالات  و رساله‌های کاربردی و علمی دقیق کمک کند تا مثلاً در ده سال آینده ارتباط با بدنه علمی، اثرگذار و معنادارتر باشد.

معاون قوه قضائیه تصریح کرد: ارتباط نظام‌مند بین طلاب و دفتر تبلیغات اسلامی برای رفع نقیصه‌ها ضروری است و خواهش می‌کنم دفتر به سمت حل این معضلات حرکت کند.