کد خبر: ۳۸۶۹۴۴۸

تاریخ: ۱۶ دی ۱۳۹۸ - ۰۷:۵۶

یادداشت/

نگرانی ترامپ از دچار شدن به سرنوشت «کارتر» در پی ترور سردار سلیمانی

گروه بین‌الملل ــ اقدام آمریکا در ترور سردار قاسم سلیمانی واکنش‌های زیادی را در سطح بین‌المللی داشته است. برخلاف حمایت جمهوری‌خواهان از دونالد ترامپ به دلیل صدور فرمان این حمله، دموکرات‌ها و بسیاری از سیاستمداران مستقل این اقدام را نسنجیده و خطرناک توصیف کرده‌اند و توجیه‌های ارائه شده برای آن را غیرقابل قبول می‌دانند.

به گزارش ایکنا،‌ تحلیلگران منتقد ترامپ می‌گویند که اقدام متقابل ایران در انتقام‌گیری به خاطر ترور سردار سلیمانی به عنوان یک فرمانده بلندپایه نظامی و کشته شدن تعدادی از نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه بسیار محتمل است. در آن صورت،‌ ترامپ باید به این اقدام ایران پاسخ دهد که نتیجه آن جنگی دیگر در خاورمیانه خواهد بود یا از انجام واکنش شدید خودداری کند.

در حالی که تحلیلگران،‌ سیاستمداران و مردم آمریکا از عواقب گزینه اول نگران‌اند و امیدوارند جنگی درنگیرد، همه به این نکته واقف‌اند که هر دو گزینه به ضرر ترامپ خواهد بود.

مردم آمریکا از حضور طولانی‌مدت نیروهای این کشور در منطقه بسیار ناخرسندند و دیدگاه منفی آن‌ها به وقوع جنگ دیگری در منطقه بر هیچ کس پوشیده نیست. از سوی دیگر یکی از وعده‌های مهم انتخاباتی ترامپ در سال 2016 بازگرداندن نیروهای آمریکایی به خانه و خروج این کشور از جنگ‌های بی‌حاصل در خاورمیانه بود.

به همین دلیل درگیر شدن آمریکا در جنگی جدید، ‌بدون شک در انتخابات سال آینده ریاست‌جمهوری این کشور کاملاً به ضرر ترامپ تمام خواهد شد و نامزد حزب دموکرات، که به احتمال زیاد جو بایدن خواهد بود،‌ می‌تواند با مانور دادن روی اشتباه محاسباتی رئیس‌جمهور، که ایالات متحده را علی‌رغم وعده خود باز هم به جنگ کشانده،‌ تعداد زیادی از طرفداران ترامپ را از رأی دادن مجدد به وی منصرف کند.

اما عدم واکنش ترامپ به اقدام احتمالی ایران هم به هیچ وجه به نفعش نخواهد بود، چرا که این مسئله نیز به دموکرات‌ها فرصت می‌دهد که او را رئیس‌جمهوری ناکارآمد، ضعیف، فاقد قدرت تصمیم‌گیری و ناتوان در حفظ منافع آمریکا تصور کنند و به این ترتیب نظر بسیاری از رأی‌دهندگان را از وی برگردانند.

در واقع برخی معتقدند در کنار انگیزه‌های دیگر از جمله تلاش برای منحرف کردن اذهان مردم آمریکا از قضیه استیضاح،‌ یکی از دلایل تصمیم ترامپ برای صدور فرمان حمله به سردار ایرانی علی‌رغم همه هشدارهای کارشناسان و مقامات نظامی و سیاسی،‌ همین توصیفاتی است که بسیاری از مخالفانش بعد از عدم واکنش ترامپ به ساقط کردن پهپاد آمریکایی بر فراز خلیج فارس در خردادماه امسال مطرح کردند.

در آن زمان ترامپ ابتدا از پاسخ شدید سخن گفت اما خیلی زود موضعش را تغییر داد و اظهار کرد: احساسم این است که این مسئله (ساقط کردن پهپاد)‌ اشتباه یک نفر (فرمانده دون‌پایه)‌ بوده که نباید این کار را می‌کرد. او مرتکب اشتباه شده است (نه نظام ایران).

وی همچنین این امر را که ایران یک هواپیمای سرنشین‌دار آمریکایی را که درهمان نزدیکی در حال پرواز بوده ‌هدف قرار نداد،‌ هوشمندانه دانست و از آن تقدیر کرد. اما این بار و در آغاز سال انتخابات،‌ ترامپ می‌خواست ضعیف و فاقد قدرت تصمیم‌گیری به نظر نرسد.

براساس گزارش روز شنبه روزنامه نیویورک تایمز،‌ حتی مقامات ارشد نظامی و دفاعی ایالات متحده هنگامی که هفته پیش گزینه‌هایی را برای پاسخ به حملات اخیر در عراق علیه منافع آمریکا به ترامپ ارائه دادند، به عواقب احتمالی ترور سردار سلیمانی به خوبی واقف بودند و تصور نمی‌کردند او این گزینه را انتخاب کند. ولی ترامپ که در جلسه‌ای در آخرین روزهای سال گذشته میلادی هم با ترور سردار سلیمانی موافقت نکرده بود،‌ دوم ژانویه (پنجشنبه 12 دی) گزینه ترور این مقام بلندپایه ایرانی را تأیید کرد، تصمیمی که مقامات ارتش و وزارت دفاع را بهت‌زده کرد.

پس از انجام حمله، ترامپ ابتدا برخلاف رفتارش در موارد مشابه، فقط پرچم آمریکا را توئیت کرد و تا ساعت‌ها هیچ پیامی در حساب توئیتری خود منتشر نکرد و وقتی هم پیامی فرستاد درباره موفقیت‌های دولتش بود نه ترور سردار سلیمانی در بغداد.

دقت در توئیت‌ها، سخنان و اقدامات ترامپ و دولتش پس از واکنش‌های شدید ایران و تهدید مقامات آن به گرفتن انتقامی سخت از عاملان ترور و همچنین واکنش‌های جهانی، که عمدتاً منفی بود،‌ نیز نشان‌دهنده نگرانی فزاینده رئیس‌جمهور آمریکا از وضعیتی است که به وجود آورده است.

‌ترامپ که در اولین سخنرانی‌اش بعد از ترور، بیشتر تلاش داشت افکار عمومی آمریکا را در این باره قانع کند،‌ پس از بالا گرفتن احتمال واکنش تهران، تلاشش را معطوف به این کرده که با روش‌های مختلف ایران را از اقدام در این زمینه منصرف کند.

در روز جمعه آمریکا از طریق سفارت سوئیس در تهران، که حافظ منافع واشنگتن است، به ایران پیامی فرستاد. محتوای این پیام که به وزارت خارجه ایران ارائه شد منتشر نشد، اما به گفته سردار فدوی،‌ جانشین فرمانده کل سپاه،‌ «آمریکایی‌ها صبح جمعه به روش دیپلماسی و غیره متوسل شدند و حتی گفتند اگر می‌خواهید انتقام بگیرید، متناسب با کاری که ما کردیم، انتقام بگیرید».

همچنین روز یکشنبه از رئیس مرکز مطالعات راهبردی ارتش، سرتیپ احمدرضا پوردستان، نقل شد که در چند روز اخیر،‌ آمریکایی‌ها 16 کشور را واسطه قرار داده‌اند تا ایرانی‌ها را ترغیب کنند که اقدامی علیه ایالات متحده انجام ندهند یا اگر هم کاری می‌کنند یکی از سران آمریکا را ترور کنند. از طرف دیگر،‌ ترامپ چندین پیام توئیتری برای تهدید ایران منتشر کرده تا به عواقب اقدام تلافی‌جویانه هشدار دهد.

وی روز شنبه در چند پیام توئیتری نوشت: «ایران بسیار گستاخانه از هدف قرار دادن برخی منافع آمریکا صحبت می‌کند... او به سفارت ما حمله کرده بود و در حال آماده شدن برای حمله به برخی نقاط دیگر بود. ایران سالیان سال فقط مشکل‌آفرین و دردسر‌ساز بوده است. این را به عنوان یک هشدار تلقی کنید: اگر ایران به هر آمریکایی یا به منافع آمریکا حمله کند، ما به ۵۲ مکان در داخل ایران (به نشانه ۵۲ آمریکایی که ایران سال‌ها پیش به گروگان گرفته بود) حمله خواهیم کرد که برخی از آنها در سطح بسیار عالی و برای ایران و فرهنگ ایرانی مهم هستند و آن اهداف و خود ایران بسیار سریع و بسیار شدید مورد هدف قرار خواهند گرفت. آمریکا دیگر نمی‌خواهد تهدید شود.»

ترامپ همچنین  نوشت: «آنها به ما حمله کردند و ما نیز در پاسخ آنها را هدف قرار دادیم. اگر آنها بار دیگر حمله کنند - که قویاً به آنها توصیه می‌کنم چنین کاری نکنند - با چنان‌ شدتی به آنها ضربه می‌زنیم که تاکنون چنین‌ ضربه‌ای نخورده باشند.»

رئیس‌جمهور آمریکا در توئیتی دیگر باز هم ایران را تهدید کرد: «ایالات متحده به تازگی دو تریلیون دلار هزینه تجهیزات نظامی کرده است. ما بزرگترین و با فاصله زیاد (از دیگران)‌ بهترین (قدرت نظامی) در جهان هستیم. اگر ایران‌ به یک‌ پایگاه آمریکا و‌ یا به هر آمریکایی حمله کند، تجهیزات تازه و‌ عالی‌مان را ... بدون هیچ تعللی به سوی آنها روانه می‌کنیم‌!»

رفتارها و سخنان ترامپ نشان می‌دهند که او از عواقب یکی از بزرگترین‌ تصمیمات دوره ریاست‌جمهوری‌اش به شدت بیمناک است و تلاش می‌کند به هر صورتی که شده مانع از پاسخ ایران به ترور سردار سلیمانی شود. چون در غیر این صورت، همان طور که ذکر شد، او دو گزینه بیشتر نخواهد داشت که در سال مهم انتخابات هر کدام را انتخاب کند، به ضررش تمام می‌شود.

ترامپ می‌ترسد ایران او را به همان سرنوشتی دچار کند که چهار دهه پیش جیمی کارتر، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، را به آن دچار کرد.

به عقیده کارشناسان،‌ اصلی‌ترین دلیل شکست کارتر در انتخابات ریاست‌جمهوری سال 1980 میلادی در برابر رونالد ریگان، نامزد جمهوری‌خواه، ناتوانی او در حل مسئله تسخیر سفارت این کشور در ایران بود.

چهل سال پیش اشتباه کارتر در پذیرش ورود شاه مخلوع به آمریکا، که خشم مردم انقلابی ایران را برانگیخت و به تسخیر سفارت آمریکا در تهران منجر شد، باعث شد وی به یکی از معدود رؤسای جمهور ایالات متحده تبدیل شود که نتوانسته‌اند بیش از یک دوره در مسند بمانند. شاید این بار نوبت ترامپ باشد که به خاطر اشتباه بزرگی که با چراغ سبز دادن به ترور سردار سلیمانی مرتکب شد، نتواند دوباره به کاخ سفید راه یابد.