کد خبر: ۳۸۷۱۷۵۹

تاریخ: ۲۵ دی ۱۳۹۸ - ۱۲:۰۰

واکاوی جرم‌شناسانه ازدواج سفید با رویکرد جامعه‌شناختی در پژوهشنامه «زنان و خانواده»

گروه اندیشه ــ جدیدترین شماره از پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، به صاحب امتیازی جامعةالمصطفی(ص) العالمیة، مدیر مسئولی محمدمهدی صفورایی پاریزی و سردبیری علی‌نقی فقیهی به زیور طبع آراسته شد.

به گزارش ایکنا؛ در شماره 19 از پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، مقالاتی با عناوین «اثربخشی مشاوره راه حل محور بر بخشش و دلزدگی زناشویی در زنان ناسازگار»، نوشته آرزو مجرد، حسین قمری کیوی و احمدرضا کیانی؛ «بررسی رابطه سلامت روان و شادکامی با ویژگیهای جمعیت شناختی دانشجویان دختر دانشگاه قم» تالیف رضا جعفری هرندی، فهیمه محمدی‌آزاد و مریم زندیه؛ «بررسی آثار فقر ذهنی بر تلقی انسان از منافع و هزینه‌های باروری (رویکرد درون‌دینی)» به قلم محمد سلیمانی، مهدی کیانی و ایمان عابدی؛ «اثربخشی گروه درمانی معنوی - مذهبی اسلام محور بر شادمانی زناشویی و کیفیت رابطه ادراک شده زناشویی در زنان دارای تجربه دلزدگی زناشویی» به قلم سعیده قشلاقی، مرضیه علیوندی وفا، خلیل اسماعیل‌پور و معصومه آزموده؛ «اعتبار سنجی شهادت زوجین به نفع یکدیگر در محاکم قضائی از دیدگاه مذاهب اسلامی» تالیف جواد ریاحی، حمید اسدی، سمیه نوری و عبدالحسین دالوند و «واکاوی جرم شناسانه ازدواج سفید با رویکرد جامعه شناختی» به قلم مجید آقایی منتشر شده است.

واکاوی جرم شناسانه ازدواج سفید با رویکرد جامعه شناختی

در طلیعه نوشتار «واکاوی جرم شناسانه ازدواج سفید با رویکرد جامعه شناختی» می‌خوانیم ازدواج سفید از جرایم بدون بزه دیده مستقیم و دربردارنده جرایم رابطه نامشروع، زنا و سقط جنین های غیرقانونی است. پژوهش حاضر با هدف شناخت عوامل گرایش به ازدواج سفید و تبیین جرم شناختی آن با توجه به ابعاد جامعه شناختی آن با روش مبتنی بر رویکرد ترکیبی کمی -کیفی انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر بود که از میان آنها تعداد ۵۴  نفر به روش در دسترس برای ورود به بخش کمی پژوهش و تعداد ۱۴ نفر به روش هدف دار و براساس رسیدن به اشباع نظری در مصاحبه، برای ورود به بخش کیفی پژوهش انتخاب شدند. اطلاعات پژوهش با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته با ۵۵ گویه جمع‌آوری و داده‌ها با استفاده از آزمون t و ضریب همبستگی پیرسون تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان دهنده رابطه معنی دار و مستقیم ازدواج سفید با عقاید فمینیستی، عدم اعتقاد به هنجارها و اصول مذهبی، شرایط بد اقتصادی و بیکاری، مخالفت با ازدواج سنتی، لذت طلبی، دوستی با افراد سابقه دار در ازدواج سفید، از هم گسستگی خانواده، فقدان کیفرگذاری مستقل برای ازدواج سفید، عدم نظارت همگانی، کسب حمایت برای زنان و عدم تعهد و مسئولیت در ازدواج سفید است.

اثربخشی مشاوره راه حل محور بر زنان ناسازگار

در طلیعه نوشتار «اثربخشی مشاوره راه حل محور بر بخشش و دلزدگی زناشویی در زنان ناسازگار» می‌خوانیم: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی مشاوره راه‌حل‌محور بر بخشش و دلزدگی زناشویی زنان ناسازگار بود که به روش نیمه آزمایشی و طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمام زنانی که در سال 1395 برای طلاق به دادگستری شهر اردبیل مراجعه کرده بود که تعداد سی نفر از آنان به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به طور مساوری در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. داده‌های پژوهش با استفاده از پرسشنامه بخشش و پرسش‌نامه دلزدگی زناشویی پاینز جمع‌آوری شد. نتایج تحلیل کوواریانس بر روی داده‌های پژوهش نشان داد که مشاوره راه‌حل‌محور به طور معناداری سبب افزایش میزان بخشش و کاهش دلزدگی زناشویی در زنان ناسازگار شد. این نتایج می‌تواند پشتوانه‌ای برای به‌کارگیری این روش مشاوره‌ای در کاهش دلزدگی زناشویی و افزایش میزان بخشش در زنان ناسازگار برای جلوگیری از فروپاشی بنیان خانواده و بهبود روابط زناشویی باشد.

بررسی رابطه سلامت روان و شادکامی

نویسنده مقاله «بررسی رابطه سلامت روان و شادکامی با ویژگیهای جمعیت شناختی دانشجویان دختر دانشگاه قم» در طلیعه نوشتار خود آورده است: توجه به سلامت روانی به ویژه سلامت روانی دختران اهمیت زیادی دارد. براساس معارف دینی از جمله مهم‌ترین عواملی که سبب ارتقای سلامت روان می‌شود، شادکامی همراه با اطاعت خداوند، پرهیز از گناه، احیای ارزش‌ها و تحول معنوی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطه سلامت روان و شادکامی با ویژگی‌های جمعیت شناختی دانشجویان دختر دانشگاه قم به روش توصیفی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دختر دانشگاه قم در سال تحصیلی ۱۳۹۷-۱۳۹۶ بود که تعداد ۳۵۱ نفر از آنها به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای برای گروه نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسش نامه‌های سلامت روان گلدبرگ و شادکامی آکسفورد جمع‌آوری و به روش همبستگی پیرسون، آزمون تی و تحلیل واریانس تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین سلامت روان و شادکامی رابطه مثبت و معناداری است.

همچنین شادکامی با مولفه‌های سلامت روان شامل سلامت جسمانی، اضطراب و بی خوابی، نارساکنش وری اجتماعی و افسردگی به ترتیب با ضرایب همبستگی ۱۵۰/۰، ۳۳۶/۰، ۶۱۹/۰ و ۴۵۹/۰ رابطه معناداری داشت و بین شادکامی دانشجویان باتوجه به متغیرهای سن، تحصیلات و وضعیت تاهل تفاوت معناداری داشت، اما بین شادکامی دانشجویان دانشکده‌های مختلف تفاوت معناداری مشاهده نشد. بین سلامت روان با سن و دانشکده‌های مختلف رابطه معناداری نبود، اما بین سلامت روان با تحصیلات و وضعیت تاهل تفاوت معناداری مشاهده شد. با توجه به نتایج به دست آمده پیشنهاد می‌شود زمینه افزایش شادکامی فطری، معقول و مورد تایید آموزه‌های دینی در بین دانشجویان فراهم شود.

بررسی آثار فقر ذهنی بر تلقی انسان از هزینه‌های باروری

در چکیده مقاله «بررسی آثار فقر ذهنی بر تلقی انسان از منافع و هزینه های باروری (رویکرد درون دینی)» می‌خوانیم باروری یک انتخاب است که به طور ملموسی به برآورد هزینه‌ها و منافع فرزندآوری وابسته است و عوامل متعددی بر این انتخاب اثر می‌گذارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیرگذاری فقر ذهنی بر تلقی انسان از منافع و هزینه‌های باروری با استناد به منابع اسلامی و به روش تحلیلی انجام شد. بدین منظور منابع مربوطه اعم از مقالات، کتب و منابع اسلامی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. با بررسی‌های انجام شده، پژوهشی که موضوع مطالعه حاضر در آن بررسی شده باشد، یافت نشد. نتایج و یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که فقر ذهنی سبب می‌شود افراد منافع و مطلوبیت فرزندآوری را کمتر و هزینه‌های آن را بیشتر برآورد نمایند که نتیجه عملی آن کاهش باروری است. عواملی مانند بینش مادی به فرزندآوری سبب می‌شود که منافع فرزندآوری، کمتر و عواملی مثل عدم باور به برکت و عدم سبک زندگی درست سبب می‌شود که هزینه‌های فرزندآوری بیش از حد برآورد شود. کاهش فقر ذهنی، مستلزم تبیین و گسترش اعتقاد به رزاقیت و حکیم بودن خداوند است و ترس از فقر را کاهش می‌دهد و در نهایت منجر به افزایش نرخ باروی خواهد شد. بنابراین، برای دستیابی به هدف افزایش نرخ باروری، پیشگیری از گسترش فقر ذهنی در جامعه ضروری است.

اثربخشی گروه درمانی معنوی - مذهبی اسلام محور بر شادمانی زناشویی

نویسنده مقاله «اثربخشی گروه درمانی معنوی - مذهبی اسلام محور بر شادمانی زناشویی و کیفیت رابطه ادراک شده زناشویی در زنان دارای تجربه دلزدگی زناشویی» در طلیعه نوشتار خود آورده است پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی گروه درمانی معنوی- مذهبی اسلام محور بر شادمانی زناشویی و کیفیت رابطه ادراک شده زناشویی زنان دارای تجربه دلزدگی زناشویی به روش نیمه آزمانیشی و طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه زنان متاهل مراجعه‌کننده به کلینیک‌ها و مراکز مشاوره شهر تبریز بود که برای دریافت مشاوره خانوادگی و زناشویی به این مراکز مراجعه کرده بودند. پس از اجرای پرسش نامه دلزدگی زناشویی بر روی افراد جامعه، تعداد ۲۴ نفر از زنانی که در این پرسش نامه نمرات بالاتر از میانگین به دست آورده بودند، به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. داده های پژوهش با استفاده از پرسش نامه‌های دلزدگی زناشویی، شادمانی زناشویی و مقیاس کیفیت رابطه ادراک شده به دست آمد. نتایج تحلیل کوواریانس یک راهه نشان داد که گروه درمانی معنوی -مذهبی اسلام محور میزان شادی زناشویی و کیفیت رابطه ادراک شده زناشویی زنان را به طور معناداری افزایش داده است. بر این اساس، روان شناسان و مشاوران خانواده می‌توانند از مداخله گروه درمانی معنوی- مذهبی اسلام محور در افزایش شادی زناشویی و کیفیت رابطه ادراک شده زناشویی زنان برای ارتقای کیفیت زندگی زناشویی استفاده نمایند.

اعتبار سنجی شهادت زوجین به نفع یکدیگر در محاکم قضائی از دیدگاه مذاهب اسلامی

نویسنده مقاله «اعتبار سنجی شهادت زوجین به نفع یکدیگر در محاکم قضائی از دیدگاه مذاهب اسلامی» در طلیعه نوشتار خود آورده است عدم تهمت شاهد از جمله شرایط مورد نظر فقهای امامیه و اهل سنت به منظور اعتبار شهادت است. برخلاف عدم تصریح قانونگذار به شرط انتفاء تهمت در قانون مدنی، این مطلب از تبصره ۲ ماده ۱۳۱۳ همان قانون قابل استنتاج است، ضمن اینکه بند ۶ از ماده ۱۵۵ آئین دادرسی کیفری، دال بر این اشتراط می باشد. ارزش شهادت هر یک از زوجین به نفع دیگری، متاثر از شرط مزبور، ازجمله مسائلی است که مورد اختلاف آراء فقها قرار دارد. بنابر قول فقهای حنفیه، مالکیه و حنبلیه، چنین شهادتی منشا اثر نبوده و فاقد اعتبار است و دیدگاه پذیرش این شهادت در بین مذاهب امامیه و شافعیه از قوت بیشتری دارد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی ارزش اثباتی چنین شهادتی، به ارزیابی آرای مطرح شده دراین باره پرداخته است که به توصیفی - تحلیلی انجام شد. نتیجه بررسی انجام شده می‌توان گفت که اماره قضائی به شمار آوردن این شهادت، تقویت می‌یابد. بنابراین، شهادت زوج و یا زوجه به نفع دیگری در صورتی ارزش و اعتبار دارد که به ضمیمه دلیلی دیگر باشد، به گونه‌ای که قاضی از مجموع شهادت زوج و یا زوجه و دلیل دیگر اعم از شهادت فردی دیگر، سوگند مدعی و... بتواند به علم برسد.