کد خبر: ۳۸۷۲۰۵۴

تاریخ: ۲۶ دی ۱۳۹۸ - ۱۴:۲۷

مروری بر سرخط اخبار اجتماعی هفته گذشته/

بر مدار جامعه؛ از فراز و فرود سلامت روان جامعه در روزهای پرالتهاب تا غوغای سیل در سیستان

گروه جامعه ــ هفته‌ای که گذشت فضای جامعه همچنان متأثر از اتفاقات پس از شهادت سردار سلیمانی، تشییع میلیونی و سیلی دلاورانه سپاه به آمریکا و سقوط هواپیمای اکراینی بود، اما اخبار دیگری در رابطه با کاهش اعتبارات شورای توسعه قرآنی، سیل در سیستان و بلوچستان، انتظارات مردم از مسئولان درباره سقوط هواپیما و جنبه‌های روانی مقابله با مصیبت و حفظ سلامت روان در این سرویس بررسی شد.

به گزارش ایکنا؛ هفته‌ای که گذشت همچنان فضا متأثر از شهادت سپهبد حاج قاسم سلیمانی و حضور میلیونی مردم در تشییع پیکر وی و یارانش، سیلی دلاورانه سپاه به آمریکا و سقوط هواپیمای اکراینی در شهریار بود، اما سرویس اجتماعی ایکنا علاوه بر پوشش تحولات جامعه، به اخبار و رویدادهای دیگر نیز پرداخت؛

گزارش‌هایی در رابطه با آسیب کاهش اعتبارات شورای توسعه قرآنی، سیل در سیستان و بلوچستان، انتظارات مردم از مسئولان در مورد حادثه سقوط هواپیما، جنبه‌های روانی مقابله با مصیبت و حفظ سلامت روان، خاطرات محسن هاشمی رفسنجانی از پدر، حفاظت از کودکان در برابر اخبار حوادث، برگزاری یاد سرنشینان هواپیمای اکراینی توسط تیم ملی والیبال و هدیه کردن صعود المپیک به شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی به تفاهم‌نامه جهاد دانشگاهی و وزارت گردشگری، نقش جهاد دانشگاهی در توسعه گردشگری کشور در شرایط تحریم‌ها از جمله خبر‌های مهم سرویس اجتماعی خبرگزاری ایکنا بود.

آسیب‌های کاهش اعتبارات شورای توسعه فرهنگ قرآنی

نخستین خبر سرویس اجتماعی در هفته جاری مربوط به واکنش دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی نسبت به کاهش اعتبارات شورای توسعه قرآنی بود. سعید رضا عاملی در گفت‌وگو با ایکنا با اشاره به کاهش ۸۰ درصدی اعتبارات شورای توسعه فرهنگ قرآنی، در تبیین دلیل کاهش اعتبارات قرآنی به رایزنی‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی با مجلس اشاره کرد و گفت: نه فقط این دولت، بلکه دولت‌های مختلفی را که تجربه کردیم، به میزانی که به حوزه‌های اقتصادی و عمرانی اهمیت می‌دهند، به فرهنگ اهمیت نمی‌دهند. آن‌جایی که بحث کم کردن بودجه کشور مطرح است، حوزه‌هایی را مدنظر قرار می‌دهند که احساس می‌کنند راحت‌تر می‌توانند کاهش بودجه داشته باشند. حوزه فرهنگ بسیار مهم است و سبب ایجاد سلامت اجتماعی می‌شود. اگر جامعه نظم اجتماعی بیشتری داشته باشد، کمک به استفاده بهینه از منابع کشور خواهیم داشت.

وی افزود: مبلغی که در مورد بودجه قرآن سال گذشته مطرح شد، ۱۰۰ میلیارد اعتبار مصوب بود، اما تخصیص حدود ۲۷ میلیارد تومان انجام گرفت. امسال حتی اگر نسبت تخصیص را هم درنظر بگیریم، بودجه قرآنی بسیار کاهش داشته است. در ملاقات با مسئولان سازمان برنامه و بودجه اعتراض خود را نسبت به کاهش بودجه اعلام کرده‌ایم و خواستار شدیم که اعتبار را افزایش دهند. اگر بحث مسئولان اولویت داشتن حوزه سلامت، بهداشت، آموزش و توسعه عمرانی کشور است، قطعاً باید بر تعالیم قرآنی و الهی، که پیش‌زمینه فرهنگسازی در این باره است، تمرکز کرد و بودجه این بخش را افزایش داد. در این مورد با مجلس هم رایزنی‌هایی خواهیم داشت.

انتظار مردم از مسئولان در سانحه سقوط هواپیما

اطلاعیه ستاد کل نیرو‌های مسلح در مورد اشتباه انسانی در سقوط هواپیمای اکراینی در روز چهارشنبه هفته گذشته موجب واکنش‌های بسیاری در مورد افکار عمومی و فضای مجازی شد، اگرچه پیش از آن جریانات رسانه‌ای کشور‌های غربی با ایجاد فرضیه‌های مختلف سعی در بمباران روانی مردم کرده بودند، اما گزارش روز شنبه ایکنا پس از اطلاعیه ستاد کل نیرو‌های مسلح نشان داد که مردم ایران با پیروی از برخی آیات قرآن مرعوب این جریانات رسانه‌ای نشدند.

مردم با پیروی از این آیه قرآن «یَا أَیُّهَا‌الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا؛‌ای کسانی که ایمان آوردید، اگر فاسقی برایتان خبری آورد، به دقت تحقیق و تبیین کنید» از مصادیق فاسق در این آیه، سیاستمداران آمریکایی، انگلیسی و دستگاه‌های رسانه‌ای وابسته به آن‌ها هستند که در سالیان اخیر، فسق علنی خود را با نسبت دادن دروغ‌های آشکار به مردم و حکومت ایران و جبهه مقاومت در سراسر منطقه نشان داده‌اند. دستگاه‌های رسانه‌ای که از لفظ «شهادت» و حتی «ترور» برای سردار سلیمانی خودداری کردند و پنج سال در برابر جنایات آشکار سعودی در یمن و نیز جنایات مداوم صهیونیست‌ها در فلسطین اشغالی، هیچ واکنشی از خود بروز ندادند، مصداق این فسق هستند؛ لذا بسیاری از کاربران فضای مجازی، که شاید چندان هم با ادبیات دینی آشنا نباشند با توئیت کردن جملاتی با مضمون «به دستگاه رسانه‌ای آمریکا اعتماد نداریم»، بار دیگر برچسب فسق و بی‌اعتمادی را بر پیشانی دولت آمریکا چسباندند.

دومین آیه مورد نظر، آیه ۳۶ سوره اسراء است که می‌فرماید: «وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ‌السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُولَئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا؛ هرگز از آنچه بدان علم نداری، تبعیت نکن چراکه گوش و چشم و دل، همگی در برابر آنچه می‌شنوند مسئول‌اند»، محتوای این آیه شریفه نیز تا حد زیادی، آگاهانه یا ناآگاهانه، مستقیم یا غیرمستقیم از سوی فضای رسانه‌ای کشور و فعالان مجازی مورد توجه قرار گرفت و به ادعای خبرنگاران، چه داخلی و چه خارجی، که هرکدام براساس منافع شخصی و جهت‌گیری‌های ایدئولوژیک خود به تحلیل‌هایی فراتر از حوزه تخصصی و دانشی خود می‌پرداختند، بسنده نکردند و روشن شدن حقیقت را به کمیته رسمی تحقیق سانحه (که متشکل از کارشناسان ایرانی و کانادایی بود) ارجاع دادند.

روانشناسان و روز‌های پرالتهاب

روز‌های پر التهاب پس از حادثه شهادت سردار سپهبد سلیمانی توسط آمریکا و خشم مردم در برابر آمریکا، سیلی سپاه به آمریکایی‌ها، جانباختن بیش از ۵۰ تن از تشییع‌کنندگان شهید سلیمانی در کرمان، حادثه سقوط هواپیما و مسائل پشت آن موجب برخی هیجانات و التهاب‌ها در سطح عمومی جامعه می‌شود که ممکن است بر سلامت روان مردم تأثیر بگذارد در همین راستا ایکنا به سراغ روانشناسان رفت تا توصیه‌های خود را برای حفظ سلامت روان مردم بیان کنند.

غلامعلی افروز، استاد ممتاز روانشناسی دانشگاه تهران، با بیان اینکه به اینکه ناراحتی امروز مردم به دلیل دوگانگی نگرش در احساس، نظر و کتمان است، گفت: اینکه برخی سهواً یا عمداً اعلام کردند که موتور هواپیما آتش گرفته و بعد معلوم شد چیز دیگری است برای مردم ناراحت‌کننده بود؛ لذا آن‌هایی که می‌دانستند باید زودتر اعلام می‌کردند و این قصور نابخشودنی است. چراکه مردم در این واقعه دچار تعارض بین نگرش و احساس شدند. در کنار این تعارض، شاهدیم که بسیاری از دلبستگان به انقلاب از اینکه مردم تحت فشار روانی‌اند، محزون، متأسف و ناراحت هستند؛ لذا باید کمی صبور باشیم تا این زمان بگذرد و به آرامش برسیم.

وی افزود: متأسفانه برخی از اتفاقات تلخ مردم را عصبی می‌کند، به گونه‌ای که کسی راهکار یا برنامه‌ای را برای رفع این بحران نمی‌تواند ارائه دهد؛ لذا همه ما از جمله دولت و حاکمیت باید از چنین وقایعی درس بیاموزیم. مردم باید ضمن تسلیت، یکدیگر را تسلی دهند و به آرامش دعوت کنند، چراکه اگر بیش از این در فشار روانی قرار بگیرند و با تعارضات درونی درگیر شوند سلامت فردی، اجتماعی و خانوادگی خود را به خطر خواهند انداخت؛ لذا باید از تنازع بپرهیزیم و خویشتن‌داری کنیم.

علی اسدی، معاون اجرایی دفتر سلامت روان بهداشت، نیز ضمن تشریح بسته‌های سلامت روان برای خانواده‌های جانباختگان سانحه هوایی مسئولان و رسانه‌های دعوت کرد با مردم گفت‌وگو کرده و با آن‌ها شفاف باشند. شرایط اجتماعی حساس بوده و مردم اجازه ندهند تا افرادی که سوء‌نیت‌های خاص خود را دارند از فضای موجود سوء‌استفاده کرده و به دستکاری عاطفی آن‌ها بپردازد. توصیه ما به مردم این است که مردم به حفظ آرامش و سلامت روان خود کمک کنند.

وی با بیان اینکه مسائل پیش آمده هیجاناتی محدود، اما واکنش‌ها و اثر‌های طولانی دارد، گفت: این‌ها مسائلی هستند که باید به صورت زیربنایی برای آن‌ها کاری انجام شود که دفتر سلامت روان وزارت بهداشت بر اساس وظایف ذاتی خود به کمک دانشگاه‌های علوم پزشکی و کارشناسان سلامت روان بخشی از مداخلات لازم را انجام خواهد داد. جامعه التهابات خاص خود را دارد، هر حادثه‌ای با حادثه دیگر متفاوت است لذا به مسئولان توصیه می‌کنیم با اطلاع‌رسانی‌های دقیق و به موقع، گفتگو با مردم به صورت شفاف به کاهش سطح تنش جامعه کمک کنند.

مجید ابهری رفتار شناس و آسیب شناسی اجتماعی نیز ضمن هشدار درباره فعالیت رسانه‌های خارجی در خصوص افکار عمومی جامعه و اینکه این اخبار مردم را دچار دودلی و افسردگی عصبی و روحی می‌کند، افزود: غم‌های زیبایی بر کشور حاکم شده، اما اگر تداوم یابد، آسیب‌زا خواهد بود.

وی با بیان اینکه رخ دادن این وقایع در مقطع زمانی کوتاه و پشت سرهم جامعه را در فضایی غم‌آلود، رکود، رخوت احساسی و فکری قرار داده و روحیه ناامیدی و افسردگی را بر جامعه حاکم کرده است. در مورد کاهش امید به آینده در میان مردم، هشدار داد و گفت: در چنین فضایی مردم در برابر اتفاقات حساسیت‌های بیشتری پیدا می‌کنند و به دنبال خبر‌های واقعی می‌گردند و گاهی مجبورند رسانه‌های داخلی، خارجی، معاند و مجازی را بررسی کنند تا از میان اخبار آن‌ها مطلبی را بفهمند.

سیل در سیستان و بلوچستان

با آغاز بارش باران در سیستان و بلوچستان از اواخر هفته گذشته سیل در این استان جاری شده و بیش از ۱۴ شهر و روستا‌های تابعه آن را در محاصره خود قرار داد. در این راستا بیش از ۳۹ هزار نفر از ساکنان مناطق جنوبی استان سیستان و بلوچستان از سیل جاری شده متأثر شدند و در حال حاضر نیز امداد رسانی به این مناطق ادامه دارد.

تفاهم نامه جهاد دانشگاهی و میراث فرهنگی برای رونق گردشگری

در راستای توسعه همکاری‌های بین‌بخشی برای تحقق توسعه پایدار در حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تفاهم‌نامه همکاری میان وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و جهاددانشگاهی دانشگاهی با حضور علی‌اصغر مونسان، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و سیدحمیدرضا طیبی، رئیس جهاددانشگاهی امروز یکشنبه، ۲۲ دی‌ماه در پارک علوم، فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی جهاددانشگاهی منعقد شد. موضوعات همکاری، بند‌ها و مفاد این تفاهم‌نامه به شرح زیر است:

محور‌های همکاری مشترک مابین وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و جهاددانشگاهی به شرح زیر است:

۱. استفاده از توانمندی‌های علمی، تخصصی و تجربیات جهاددانشگاهی در راستای تحقق اهداف، رسالت‌ها و برنامه‌های توسع‌های وزارتخانه.
۲. همکاری در ارتقای دانش تخصصی و توسعه مهارت‌های کارکنان و ذی‌نفعان وزارتخانه، از طریق اجرای پروژه‌های تحقیقاتی، برگزاری دوره‌های توانمندسازی کارکنان، طراحی و اجرای آموزش‌های مورد نیاز.
۳. مشارکت در برگزاری کنگره‌ها، همایش‌ها، سمینارها، نشست‌های علمی و کاربردی و تور‌های تخصصی با رویکرد علمی، آموزشی و ترویجی.
۴. همکاری در تولید محتوای علمی، آموزشی، فرهنگی و رسانه‌ای در راستای توسعه بخش‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اعم از تألیف و چاپ و نشر کتاب و مجلات علمی و تخصصی، محصولات چندرسانه‌ای و دیجیتال، تولیدات خبری، محتوای آموزش الکترونیکی.
۵. حمایت مشترک از برگزاری رویداد‌های کارآفرینی مرتبط و حمایت از تأسیس کسب و کار‌های فناورانه در حوزه‌های گردشگری، صنایع دستی و میراث فرهنگی.
۶. همکاری در ارتقای هویت ایرانی و اسلامی جوانان به‌ویژه دانشجویان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی برای آشنا کردن هرچه بیشتر نسل جوان ایران و کشور‌های اسلامی و فارسی زبان با مواریث تاریخی و تمدنی مشترک در قالب همایش بین‌المللی خلیج فارس، اردو‌های ایران مرز پرگهر و ...

گرامیداشت یاد شهدای فرودگاه بغداد و سانحه هوایی در اردوی تیم ملی والیبال

اعضای تیم ملی والیبال کشورمان پس از پیروزی مقابل چین و صعود به المپیک بیانیه مشترکی صادر کرد.

در این بیانیه آمده است: تیم ملی والیبال ایران ضمن ابراز همدردی با مردم عزادار ایران اسلامی به دلیل اتفاقات ناگوار چند روز اخیر از جمله شهادت سپهبد حاج قاسم سلیمانی و همراهان جریان مقاومت، اتفاق ناگوار مراسم تشییع پیکر سردار سلیمانی در کرمان، حادثه ایجاد شده برای هواپیمای اوکراینی، سقوط اتوبوس مسافربری به دره و …، کسب سهمیه بازی‌های المپیک ۲۰۲۰ توکیو را تقدیم روح بزرگ سردار شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی و جانباختگان حوادث اخیر کرد.

قرآن؛ یار اصلی آیت‌الله رفسنجانی در زندان

سه سال از درگذشت یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های تاریخ معاصر ایران می‌گذرد؛ ۱۹ دی‌ماه ۹۵ مردی روی در نقاب خاک کشید که کمتر کسی در نقش تعیین‌کننده او در پیروزی انقلاب اسلامی شک داشت. آیت‌الله هاشمی رفسنجانی یار دیرین امام و رهبری بود که سال‌ها در جریان مبارزه علیه رژیم شاه و پیروزی انقلاب اسلامی نقش فعالی داشت. ویژگی‌های شخصیتی و سوابق فرهنگی، مبارزاتی، سیاسی، اجتماعی و اجرایی‌اش از او شخصیتی منحصر به فرد در تاریخ روحانیت شیعه ساخته و یاد و نام او را برای همیشه در ذهن‌ها ماندگار کرده است.

در همین راستا خبرگزاری ایکنا؛ در گفت‌وگویی با فرزند ارشد آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، ضمن برشماری خاطرات پدر از زندان پهلوی، بر انس ایشان با قرآن تأکید کرد و گفت: در مدتی که صحبت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی می‌شد، توجه همه بیشتر به ابعاد اجتماعی، سیاسی و گاه اجرایی و اقتصادی ایشان معطوف بود و کمتر به موضوع قرآن پرداخته شده بود؛ در حقیقت شخصیت مرحوم آیت‌الله رفسنجانی با شخصیت نظام اسلامی گره خورده است. ایشان یکی از افرادی بود که همیشه در کنار امام حضور داشت و در راه انقلاب شکنجه‌ها و زندانی فراوانی را تحمل کرد.

وی افزود: مرحوم آیت‌الله رفسنجانی در این میان هرگز از راه انقلاب عقب‌نشینی نکرد و بینش سیاسی ایشان در مورد جهان اسلام را می‌توان در ترجمه کتاب سرگذشت فلسطین دید؛ همچنین تألیف کتاب امیرکبیر از سوی ایشان، نشان‌دهنده تفکر خاص ایشان در بحث استعمارستیزی و ضرورت بیداری مسلمانان در نقاط مختلف دنیاست؛ ایشان این کتاب را پس از تألیف به همه مسلمانان کشور‌های مختلف اسلامی، که در راه جلال و شکوه اسلام و بازگشت به اسلام اصیل و استقلال مسلمانان تلاش می‌کنند، تقدیم کردند. این تفکر در ادامه و استمرار راهی بود که سیدجمال‌الدین اسدآبادی می‌رفت.

محسن هاشمی رفسنجانی در این گفت‌وگو اظهار کرد: اولین حرکت قرآنی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را در ۹ یا ۱۰ سالگی خود به خاطر دارم. زمان‌هایی ایشان از قم به تهران می‌آمدند و با ورود به هیئت انصارالحسین(ع)، جمعه‌ها تفسیر قرآن می‌گفتند و در آنجا چند آیه قرآن را تفسیر می‌کردند. روز‌های جمعه ما را از خواب بیدار می‌کردند و با خودشان به هیئت می‌بردند. هیئت انصارالحسین(ع) همیشه لقمه نان و پنیر را بعد از تفسیر قرآن بین حضار توزیع می‌کرد و می‌دیدم که مردم با علاقه‌مندی فراوان که اکثراً بازاریان، دانشجویان و دانش‌آموزان دبیرستانی بودند آن را دنبال می‌کردند. همچنین خاطرم هست که در بچگی و گاهی در نوجوانی صبح‌ها با خواندن دعای آیت‌الله هاشمی رفسنجانی از خواب بیدار می‌شدیم و برای اقامه نماز صف می‌بستیم؛ ایشان هیچ‌وقت خودشان ما را برای خواندن نماز صبح بیدار نمی‌کردند، بلکه با خواندن دعا در زمان نماز صبح و تلاوت چند صفحه از قرآن با صدای نیمه‌بلند بیدار می‌شدیم.