کد خبر: ۳۸۷۲۶۸۱

تاریخ: ۲۹ دی ۱۳۹۸ - ۱۴:۲۴

آیت‌الله مصباح یزدی:

مسائل مستحدثه جامعه ناظر به مبانی حکمت اسلامی تبیین شود

گروه حوزه‌های علمیه – رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) با بیان اینکه برای شناختن نظام اسلامی باید مباحث عقلی را زنده کنیم و این مؤلفه‌ها را ناظر به براهین عقلی بازتعریف کنیم، گفت: با وجود ظرفیت‌های فراوان در سایه‌سار انقلاب اسلامی، آن‌گونه که باید، مسائل مستحدثه را ناظر به عناوین دینی بازتعریف و مبنای فقهی آن‌ها را استخراج و ارائه نکرده‌ایم.

به گزارش خبرنگار ایکنا، آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی در دیدار اعضای کمیته علمی همایش ملی «نقش حکمت اسلامی در انقلاب اسلامی» تصریح کرد: مایه مباهات و خرسندی است که عده‌ای از پژوهشگران به دنبال بررسی نقش حکمت در انقلاب اسلامی هستند؛ انقلاب اسلامی متأثر از تفکر فقهی، حکمی و اخلاقی اسلام است.

وی بر لزوم توجه به نیروی‌های جوان، پرانرژی و فعال در عرصه فعال‌سازی زمینه‌های علمی تأکید کرد و گفت: در مواجهه با عنوان نقش حکمت اسلامی در انقلاب اسلامی و تنظیم مباحث، باید از تفسیر دقیق تک تک عناوین آغاز نمود و موضوعاتی مانند تعریف حکمت، دایره اسلامی بودن حکمت، انقلاب، بایسته‌ها و ماهیت اسلامی بودن انقلاب و... مورد توجه قرار گیرد.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افزود: شناخت دقیق اسلام منوط به اثبات اصول بدیهی بر مبنای علوم عقلی است. هر قدر شکرگزار ظرفیت‌های پیروزی انقلاب اسلامی باشیم، باز کم است.

وی با بیان این که فلسفه و حکمت، نقش اساسی در پیشبرد فرهنگ اسلامی و حرکت اجتماعی داشته است، بیان کرد: پیروزی انقلاب اسلامی فرصتی شد تا در کنار غفلت‌ها، از افراط و تفریط‌هایی که در حوزه فلسفه وجود داشت، دور شده، مسائل به بحث و تحقیق بیشتری گذاشته شود تا ضعف‌ها برطرف و زمینه‌های کشف حقیقت فراهم‌تر شود.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان این که مخالفان و موافقان فلسفه بر تعدیل و جلوگیری انقلاب اسلامی از افراط و تفریط‌ها در این حوزه اذعان دارند، بیان کرد: انقلاب اسلامی زمینه و بستر ارزشمندی برای پیشرفت و توسعه حکمت اسلامی فراهم کرد.

رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) ماهیت اسلامی بودن انقلاب را مورد توجه قرار داد و اظهار کرد: اسلامی بودن انقلاب و نقش آن در این پدیده اجتماعی، از مهم‌ترین بایسته‌های بررسی نقش حکمت اسلامی در انقلاب اسلامی است. در این همایش‌ها باید به مبانی و اصول اعتقادی تا ملکات، اخلاق و ارزش‌ها و دستورالعمل‌های فردی و اجتماعی با تمام تعاریف خاص توجه روزافزونی داشت که ریشه اصلی آن در عقاید خلاصه می‌شود.

مصباح یزدی بر اهمیت بررسی متدولوژی این مسائل تأکید و گفت: اسلام از مبانی برهانی، که مستحکم‌کننده معارف ناب است، سلسله‌ای از دانسته‌ها را ارائه می‌کند که هر عاقلی آن را درک می‌کند و هیچ صاحب شعوری در صورت تصور دقیق موضوع و مهمول‌ها، نمی‌تواند آن را انکار کند.

مفسر قرآن کریم با بیان این که برای شناخت دقیق اسلام باید اصول بدیهی را بر مبنای علوم عقلی اثبات کنیم، ادامه داد: باید به گزاره‌های عقلی و حکم عقل برگردیم و با بهره‌گیری از فلسفه اسلامی، مبانی را براساس اصول عقلی استناد کنیم.

استاد حوزه علمیه قم با تأکید بر این که بدون حکمت نمی‌توان اسلام و انقلاب اسلامی را تصور نمود اظهار کرد: تا برهان نباشد، پایه اعتقادات آدمی سست خواهد بود. ارتباط حکمت با اسلام، از ضروریاتی است که باید بدان توجه نمود، زیرا اگر ایدئولوژی مبتنی بر جهان‌بینی اسلامی و مبتنی بر عقل ترسیم و ارائه گردد، رفتار‌های اجتماعی مبتنی بر عقل سلیم پیگیری خواهد شد.

مصباح یزدی ضمن ارائه تاریخچه‌ای از حرکت‌های فرهنگی در جهان اسلام، با بیان این که بزرگ‌ترین حرکت فرهنگ اسلامی از مصر آغاز شد، اظهار کرد: به دلیل این که اندیشمندان این سرزمین به فلسفه اسلامی با نگاه اهل‌بیت(ع) توجه نداشتند، خود را در رؤیارویی با فلسفه غرب ضعیف یافتند.

وی گفت: با توکل بر خدا و به برکت اهل‌بیت (ع) و عنایت ویژه امام زمان (عج)، کسانی در این کشور رشد یافته‌اند که با جهاد علمی در برابر انسان‌های کج‌فهم و کوتاه‌نظر، اهانت‌ها و فقر را تحمل کردند.

استاد اخلاق حوزه علمیه قم با بیان این که در گذشته‌ای نه چندان دور، فلسفه اسلامی در محافل خصوصی تدریس می‌شد، اظهار کرد: کتاب «اصول فلسفه»، حاصل تلاش بی‌وقفه «علامه طباطبایی» و «شهید مطهری» است و این مقدمات، آرام آرام فلسفه را به درس اصلی حوزه تبدیل کرد.

رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با اشاره به این که در زمینه نقد مباحث فلسفی و جلوگیری از تعصبات بیجا کم‌کاری کرده‌ایم، ادامه داد: امیدواریم با همت شما دوستان، ضمن توجه به بحث‌های گسترده و عمیق، از نیروی عقل الهی به عنوان بزرگ‌ترین موهبت خداوند متعال به منظور تقویت بنیه‌های دینی جوامع انسانی بهره‌مند شویم.

وی در ادامه، ضمن تبیین خدمات بسیار ارزشمند شهید مطهری به فرهنگ اسلامی، بر لزوم توجه به اخلاص در امور تصریح داشت و ابراز کرد: برای این که امری به شجره طیبه تبدیل شود، نیازمند اشراب آب زلال و اخلاص و پاکی است؛ باید بکوشیم تا در عین ترویج این اندیشه در حوزه و عالم اسلام، به نقش علوم عقلانی در سعادت دنیوی، اخروی، فردی و اجتماعی و حتی ایجاد و ثمربخشی انقلاب توجه داشته باشیم.

مصباح یزدی با اشاره به این که مسائل مستحدثه جامعه اسلامی را باید ناظر به مبانی فلسفه و حکمت اسلامی تبیین کرد، یادآور شد: با وجود ظرفیت‌های فراوان در سایه‌سار انقلاب اسلامی، آن‌گونه که باید، مسائل مستحدثه را ناظر به عناوین دینی بازتعریف و مبنای فقهی آن‌ها را استخراج و ارائه نکرده‌ایم.

وی بر پرهیز طلاب از راحت‌طلبی و توجه به تلاش‌های مجاهدانه تأکید کرد و گفت: ضرورت مسائل اجتماعی، با عقل درک می‌شود؛ از این رو، باید سازوکار و متدولوژی بهره‌گیری از عقل در بیان این مسائل مورد توجه قرار گیرد.

استاد اخلاق حوزه علمیه قم با تأکید بر این که عقل، از دلایل اصلی و معتبر در فقه اسلامی به شمار می‌رود، ابراز کرد: برای حل مسائل مستحدثه، باید در زمینه عناوین ثانویه و ادله عقلیه بیشتر کار کنیم و تزاهم بین مسائل فعل و ترک را مورد توجه قرار دهیم.

مصباح یزدی، ضمن تقدیر از تلاش اعضای کمیته اجرایی دبیرخانه همایش ملی «نقش حکمت اسلامی در انقلاب اسلامی» ابراز کرد: برای شناختن نظام اسلامی باید مباحث عقلی را زنده کنیم و این مؤلفه‌ها را ناظر به براهین عقلی بازتعریف کنیم.