کد خبر: ۳۸۷۵۹۴۴

تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۴:۰۲

بزرگان برای آینده علمی حوزه فکری کنند/ تقویت تبادلات علمی بین حوزه قم و نجف

دیگر رسانه‌ها ـ استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم با اذعان به کم توجهی حوزه به دروسی، چون کلام و فلسفه گفت: نیاز‌های جهان معاصر در زمینه فسفه و کلام جدید به شدت افزایش یافته و معتقدم ضرورت‌ها و احتیاجات زمان مسئولان حوزه را مجبور خواهد کرد که بهای بیشتری به درس و بحث‌های فلسفی و عرفانی و تفسیر دهند.

به گزارش ایکنا؛ به نقل از شفقنا؛ حجت الاسلام والمسلمین غرویان در گفت وگو با خبرنگار شفقنا با اشاره به حضور امام خمینی در قم و پیروزی انقلاب اسلامی عنوان کرد: مرحوم امام خمینی شاگردانی را  پرورش دادند که اندیشه سیاسی داشتند و از این جهت می توانیم مکتب قم را با یک وجه ممیزه دیانت و سیاست و همراهی سیاست با دیانت به این نام بنامیم.

او با تصریح به اینکه چهره شاخص قم در دهه های اخیر و حتی یک قرن گذشته امام خمینی بودند و تشکیل حکومت اسلامی و انقلاب اسلامی وجه بارز امام و حوزه علمیه قم بوده گفت: بنابراین از این جهت می توانیم نسبت به مکتب نجف، مشهد، اصفهان و سایر حوزه های علمیه این امتیاز را برای مکتب قم قائل شویم.

استاد حوزه علمیه قم در مورد ارتباط حوزه علمیه قم و نجف بیان داشت: حوزه نجف مانند حوزه قم ورود در سیاست نداشته، اما اخیرا آیت الله العظمی سیستانی در مسائل سیاسی و اجتماعی هم ورود پیدا کردند اما در برخی مسائل خود را از مدیریت سیاسی و مسائل سیاسی عراق جدا کرده مگر در مسائل اکثرا کلان که آیت الله سیستانی نظری داده و بیانیه ای صادر می کنند.

خالی شدن نجف از کانون انقلاب سیاسی عامل کمرنگ شده ارتباط دو حوزه قم و نجف است

او در عین حال تصریح کرد: تبادل علمی آن چنان که باید بین حوزه قم و نجف برقرار نیست البته جامعه المصطفی شعبه ای هم در نجف دارد و اخیرا هم دفتر نشر و آثار امام خمینی هم شعبه ای در نجف دایر کرده است و این نوع تبادلات کم و بیش در حال برقراری است اما انتظار بیش از این است و باید این رفت و آمدهای علمی، کنفرانسها و درس و بحث های حوزه قم و نجف بیشتر شود.

غرویان دلیل کمرنگ شدن ارتباط میان حوزه های علمیه قم و نجف را خالی شدن نجف از کانون انقلاب سیاسی بعد از حضور امام خمینی در ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی دانست و گفت: حضور روحانیون سیاسی در قم و خالی شدن نجف را می توان یکی از دلایل کمرنگ شدن ارتباط حوزه های قم و نجف دانست ضمن اینکه حکومت صدام در نجف مانع بزرگی برای ورود روحانیون و مراجع نجف به سیاست بود و بعد از به هلاکت رسیدن صدام کم و بیش زمینه های حضور و ورود سیاسی اجتماعی نجف بازتر می شود.

او به وجه ممیزه مکتب قم و نجف اشاره کرد و افزود: در مکتب قم فلسفه و علوم عقلی و همچنین عرفان نظری قوی تر و پررنگ تر است و  فیلسوفان و حکیمان بزرگی را در قم می بینیم درحالیکه در نجف شخصیت فلسفی و عرفانی یا نداریم یا خیلی ناشناخته هستند به عبارت دیگر، درس فلسفه و عرفان در نجف تقریبا نیست اما در قم هست گرچه در قم هم اخیرا بی مهری هایی نسبت به فلسفه و عرفان می شود اما کتب فلسفی از علامه طباطبایی، ملاصدرا، شیخ شهاب الدین سهروردی در قم تدریس می شود اما در حوزه علمیه نجف کمرنگ است.

نیازهای زمانه حوزه را به سمت توجه بیشتر به کلام و فلسفه سوق خواهد داد

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی العالمیه در مورد تنوع علمی در حوزه علمیه قم گفت: برخی مخالفت ها و ممانعت هایی که از سوی برخی فقها در حوزه قم نسبت به تدریس فلسفه می شود علت اصلی است اما علامه طباطبایی و شاگردانشان فلسفه را از سالیان پیش در قم احیا کردند و کتاب های اسفار ملاصدرا، الهیات شفا، اشارات، حکمت الاشراق، نهایه الحکمه و بدایه الحکمه علامه طباطبایی در موسسات آموزشی پژوهشی قم وجود دارد و در جامعه المصطفی تدریس می شود اما در سالهای اخیر یکسری گرایش ها و مخالفت هایی علیه فلسفه شده و می شود.

او در مورد آینده علمی حوزه بویژه در زمینه فلسفه و کلام ابراز عقیده کرد: ضرورت ها و احتیاجات زمان مسئولان حوزه را مجبور خواهد کرد که بهای بیشتری به درس و بحث های فلسفی و عرفانی و تفسیر دهند تا طلاب بتوانند پاسخگوی سئوالات و شبهات کلامی و فلسفه دین باشند.

غرویان سیر کنونی حوزه علمیه قم در زمینه دروسی چون فلسفه و کلام را مطلوب ندانست و گفت: کم توجهی هایی نسبت به فلسفه های جدید و کلام جدید می شود درحالیکه نیازهای جهان معاصر در این زمینه به شدت درحال افزایش است و اگر حوزه بخواهد پاسخگو باشد باید فلسفه های دین و فلسفه مضاف و کلام جدید و علوم انسانی جدید به صورت جدی مورد توجه قرار گرفته و روی آن سرمایه گذاری شود.

حوزه گفت‌وگوهای بین الادیانی را استمرار بخشد

او در مورد تبادلات علمی و امکان بروز و ظهور نظرات و سلیقه های مختلف در حوزه علمیه قم بیان داشت: بنظرم باید در حوزه علمیه قم به طور مستمر جلسات بین الادیان برگزار شود و علمای ادیان ابراهیمی و آئین های مختلف همچون بودا در قم آمده و با فلاسفه و علمای شیعه جلسات مستمر داشته و طلاب سخنان ادیان ومذاهب مختلف را بشنوند و یاد بگیرند.

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به سفرهای تبلیغی به خارج از کشور گفت: متاسفانه در این سفرها مبلغینی از حوزه علمیه قم هستیم که برای تبلیغ اسلام می رویم اما به اصطلاح تا حدی کر هستیم چون زبان آن منطقه را آشنا نیستیم و سخنان علمای ادیان آنها را نمی توانیم بشنویم، کور هستیم چون نمی توانیم کتاب ها و مطالب آنها را به دلیل عدم آشنایی با زبانشان بخوانیم و لال هستیم چون نمی توانیم به زبان آنها صحبت کنیم.

او با بیان اینکه حوزه باید طلاب را مجهز به زبان کند، ابراز داشت: ای کاش به جای مباحث متورم اصولی و فقهی که کاربردی امروزه ندارد، زبان های مختلف را یاد می گرفتیم تا کتاب ها به زبان های مختلف را بخوانیم لذا حوزه علمیه قم می تواند برنامه ریزی کرده و  طلاب را به زبان های زنده دنیا مجهز نماید و سپس آنها را به کنفرانس ها بفرستد.

غرویان تاکید کرد: حوزه باید گفت وگوهای بین ادیان و مکاتب مختلف را به طور مستمر برگزار کند تا حرف های آنها را طلاب بشنوند و بعد بتوانند مناظره و مباحثه کنند و از اسلام و دین اسلام و تشیع دفاع منطقی و عقلانی داشته باشند و این باید جزو برنامه های آینده حوزه باشد.

او در مورد استقلال حوزه علمیه قم گفت: بنده سالهای گذشته از حکومتی و دولتی بودن حوزه دفاع می کردم اما حوادثی در سالهای اخیر اتفاق افتاده و مواردی از دخالت های خارج از حوزه دیدم که سبب شد از نظرم برگردم و الان معتقدم که باید حوزه های علمیه استقلال فکری و آزادی مستقل علمی خود را حفظ کنند و صرفا تحت نظر مرجعیت برقرار شوند؛ مدیریت کلان حوزه باید در دست مراجع باشد و دولت و حکومت موظف به تامین امکانات برای حوزه باشد اما اینکه بخواهد در درس ها، برنامه ها و جهت دهی های علمی از بیرون حوزه دخالت کنند ضربه بزرگی به استقلال حوزه خواهد زد.

استاد حوزه علمیه قم در مورد استقلال مرجعیت بیان داشت: سنت مرجعیت باید حفظ شود به هرحال این سنت بیش از هزارسال است که معارف دین و اهل بیت(ع) را حفظ کردند و این درس و بحث ها را ادامه دادند تا علوم اسلامی و اهل بیت به دست ما رسیده است، این روش باید ادامه یابد و مرجع سازی های سیاسی باید کنار رود و بستر ظهور مرجعیت همان بستر طبیعی خود باشد تا علمایی که کار علمی فراوان کرده و از نظر تقوا و پرهیزکاری در بین مردم محبوبیت و جایگاه دارند به عنوان مرجع یکی پس از دیگری معرفی شده و مردم به آنها مراجعه کنند.

او در مورد عدم معرفی مرجع جایگزین برای مراجع فقید که به تازگی از دنیا رفته اند، گفت: مرجعیت باید به شکل طبیعی خود در بین مردم نهادینه شود، مراجع هم متعدد بودند و هریک مقلدینی به طور طبیعی پیدا می کردند بنابراین همین روش به طور طبیعی باید ادامه یابد چون اگر یک گروه خاصی بخواهد با گرایشات سیاسی خاص مرجع تعیین کند، گروه های رقیب مقابل هم مرجع دیگری را با گرایش های سیاسی دیگری تعیین کرده و این سبب تنازع خواهد شد.

غرویان در مورد آینده منزلت مرجعیت در قم بیان کرد: ما امیدواریم که آینده خوبی باشد و آن قداست محفوظ بماند البته مقداری اخلاق در حوزه ها کمرنگ شده و ان احترام و قداستی که طلاب برای مجتهدین باید قائل شوند، قائل نمی شوند و اختلافات زیاد شده است که این تبعات ورود سیاست و قدرت به حوزه های علمیه است و واقعا باید روی جنبه های اخلاقی و عرفانی کار شود و علمای بزرگ متخلق باید درس و بحث های بیشتری برای طلاب بگذارند که طلاب در آینده اسیر قدرت و ثروت نشوند.

او تصریح کرد: متاسفانه الان شاهد هستیم که مسائل اخلاقی کمتر مورد توجه قرار می گیرد و این آسیب بزرگی به حوزه خواهد زد.

برخی بر این باورند که وضعیت حوزه نگرانی‌ها جدی دارد

عضو هیئت علمی جامعه المصطفی با استناد به سخنان برخی بزرگان حوزه گفت: یکی از مراجع عظام تقلید در جلسه ای به بنده گفتند که وضعیت حوزه نگرانی های جدی دارد، علم پروری کم شده و طلاب دنبال تحقیق و نویسندگی نمی روند و پژوهشگر خوب کم شده است. چه بسا طلاب الان بیشتر به دنبال معیشت و تامین زندگی و استخدام در اداره و نهادی هستند و همین شهریه های پائین سبب پائین آمدن انگیزه تحصیلات عالی برای طلاب شده است لذا باید گزینشی صورت گیرد و افراد خوش استعداد از بین طلاب شناسایی و برنامه های ویژه برای اینها گذاشته شود و از نظر زندگی تامین شوند تا دغدغه معیشت و زندگی نداشته باشند و متمرکز به مباحث علمی خود بپردازند در این صورت شاهد ظهور مجتهدین عالم، فاضل و آگاه به زمان در آینده خواهیم بود والا آینده خوبی نخواهیم داشت.

او با بیان اینکه نمی توان نسبت به آینده نظر قاطعی داد، گفت: این روندی که الان می بینیم که حضور و غیاب طلاب در دروس منظم نیست و بیشتر به دنبال معرفی نامه هستند، چه بسا آینده علمی بسیاری از خروجی های حوزه خیلی آینده روشنی نخواهد بود و بزرگان و مراجع باید فکری کنند و کسانی که استعداد بالایی دارند باید برنامه ویژه ای برای اینها گذاشته شود تا با خیال راحت به مباحث پژوهشی و تحقیقاتی علمی خود برسند.