کد خبر: ۳۸۸۰۱۵۷

تاریخ: ۰۱ اسفند ۱۳۹۸ - ۲۱:۲۴

خامه‌یار بیان کرد:

مطالعات تاریخی بیانگر مسجدبودنِ بیت‌الاحزانِ بقیع است

پژوهشگر تاریخ تشیع گفت: مسجد فاطمه(س) باید همان بیت‌الاحزان باشد به ویژه اینکه ابن‌مازه محل آن را نزدیک قبر امام حسن(ع) توصیف کرده است.

به گزارش ایکنا، احمد خامه‌یار، پژوهشگر و مدرس تاریخ تشیع، امروز، اول اسفندماه در نشست «بازشناسی ماهیت تاریخی بیت‌الاحزان در بقیع» که در سازمان حج و زیارت قم برگزار شد گفت: براساس روایات تاریخی، یکی از مناطقی که شیعیان در آنجا نماز زیارت می‌خواندند، همین مکان(بیت الاحزان) بوده است.

وی افزود: بیت‌الاحزان به نام‌های مختلف مانند بیت الحزن، قبة الحزن، مسجد الحزن و ... در منابع قدیمی بیان شده است؛ سفرنامه ابن جبیر (که در سال 580 نوشته شده است) بعد از توضیف بقعه ائمه بقیع، به بیت الاحزان هم اشاره کرده که فاطمه(س) بعد از وفات پیامبر به اینجا پناه برده و گریه می‌کردند.

خامه‌یار افزود: الاشارات الی معفرة الزیارات از دیگر آثاری است که ابن هروی آن را نوشته و به بیت الاحزان اشاره کرده است؛ وی حتی آورده که مزار حضرت زهرا(س) در بقعه ائمه بقیع است و بعد از آن می‌بینیم که بیت الاحزان به همین نام شناخته می‌شود.

خامه‌یار با بیان اینکه توصیفات بقیع در منابع گذشته بسیار مختصر بوده است اظهار کرد: از اواخر قرن 5 به بعد روند گنبدسازی بر روی مقابر بقیع آغاز شده است، لذا قبل از آن چون مقابر گنبد نداشتند چیزی به چشم مورخان نیامده که بخواهند توصیف مفصلی داشته باشند.

این پژوهشگر تاریخ تشیع تصریح کرد: لطائف الاذکار للحضار و السفار ابن مازه از جمله آثاری است که در آن به آداب رفتن بر سر مزار بزرگان بقیع و منزل امام علی(ع) پرداخته و به خواندن نماز در این مکان‌ها اشاره دارد. وی همچنین به مسجد فاطمه و خانه امام علی(ع) در بقیع اشاره کرده است.

خامه‌یار بیان کرد: غزالی هم چند موضع در بقیع را برای زیارت نام برده و به نماز در مسجد فاطمه(س) در بقیع اشاره دارد؛ از این رو به نظر می‌رسد که مسجد فاطمه(س) باید همان بیت‌الاحزان باشد به خصوص اینکه ابن مازه محل آن را در نزدیک قبر امام حسن(ع) توصیف کرده است.

وی اضافه کرد: در رساله جغرافیایی بسیار قدیم که مولف آن ناشناس ولی متعلق به حوزه اندلس و مغرب است به قبر صفیه و حسن بن علی(ع) اشاره کرده و گفته در مقابل قبر امام حسن(ع)، محلی(مسجدی) است که امام علی(ع) برای فاطمه(س) نماز خوانده است که امروز بیت الاحزان نامیده می‌شود.

خامه‌یار با بیان اینکه در اخبار المدینه ابن شبه به بزرگان مدفون در بقیع پرداخته شده و محل قبر برخی را مشخص کرده است گفت: در این کتاب دو گزارش وجود دارد که می‌تواند برای ما قابل انطباق با مسجد فاطمه(س) باشد؛ وی آورده که ابن عباس نزدیک قبر فاطمه بنت اسد در خانه عقیل دفن شد و گفته شده آن مسجد(بیت الاحزان) در برابر این قبر ساخته شده است.

وی افزود: برخی شیعیان قائل هستند که قبر کنار ائمه بقیع به نام فاطمه بنت اسد است گرچه برخی هم نزدیک به قبر عثمان را محل دفن ایشان می‌دانند. همچنین محب‌الدین طبری در سال 694 نقل کرده است که هیچ محل قبری برای فاطمه(س) مشخص نیست و ابوالعباس مرسی هم در مقابل قبر ابن عباس می‌ایستاد و به فاطمه سلام می‌داد.

خامه‌یار تصریح کرد: در سده هشتم و نهم متونی داریم که معتقد است که بیت الاحزان مسجد فاطمه(س) و محل دفن فاطمه بنت اسد است.