کد خبر: ۳۸۸۱۰۳۷

تاریخ: ۰۶ اسفند ۱۳۹۸ - ۰۸:۴۸

یک جامعه‌شناس:

سلبریتی‌ها و نمایش تظاهر / شهرتی که متعهد نیست

نیره توکلی، استاد دانشگاه و جامعه‌شناس، گفت: یکی از ویژگی‌های معمول سلبریتی‌ها در جامعه ایرانی، تظاهر به اموری است که شاید تعهدی در پی آن نباشد و این رفتار دوگانه جامعه را دچار بدبینی می‌کند.

نیره توکلی، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، در گفت‌وگو با ایکنا، درباره سلبریتی‌ها و اثراتی که آن‌ها در جامعه به‌ صورت مثبت یا منفی می‌توانند داشته باشند تصریح کرد: در جامعه‌شناسی «مکتب انتقادی» طرفدار نظم موجود نیست و معتقد به اصلاحات است، یعنی جامعه در هر وضعیتی باید شکل مطلوبی داشته باشد. البته این نگرش ایده‌آل همه نظام‌هاست، اما وقتی با عملکرد سلبریتی‌ها پیوند می‌خورد شکلی بحث‌انگیز به خود می‌گیرد.

وی افزود: در تمام سال‌های فعالیتم نقد ویژه‌ای به دستگاه‌های اداری داشته‌ام، زیرا آن‌ها در بسیاری از گزینش‌ها نادرست عمل کرده‌اند و همین امر باعث شده است که عده‌ای با تظاهر خود را به شهرت برسانند و این افراد عمدتاً از جایگاهی که کسب کرده‌اند بدون هیچ تعهد و مسئولیتی سوءاستفاده می‌کنند. مثلاً افرادی دائماً تظاهر به دینداری می‌کنند، اما هیچ یک از موارد آن را در زندگی فردی آن‌ها و در زمان لازم مشاهده نمی‌کنیم.

آموزگار تظاهر

توکلی ادامه داد: تظاهری که در رفتار آنان مشاهده می‌کنیم این تصور را به وجود می‌آورد که این قشر موظف‌ است تظاهر کردن را به مردم بیاموزد که این تصور صحیح نیست، زیرا برخی سلبریتی‌ها در برابر جامعه متعهد و موفق‌اند و ‌می‌توانند اثرات مثبتی بر جامعه داشته باشند. پس نباید گفت که همه آنان از امکانات اجتماعی بدون تعهد استفاده می‌کنند، اما نمی‌توان کتمان کرد که فقط تعداد اندکی شهرتشان را در راستای تعهداتشان به کار می‌گیرند.

وی درباره کارکرد سلبریتی‌ها در کنش‌های اجتماعی چنین توضیح داد: نقش آنان در کنش‌های اجتماعی بسیار زیاد است. به همین دلیل برخی در جریان‌های سیاسی ورود می‌کنند و گاهی به پست‌های بالای سیاسی نیز می‌رسند و گاهی چهره‌های سیاسی هم در مواقعی از شهرت سلبریتی‌ها در جهت کنش‌های اجتماعی بهره می‌برند تا به مقاصد سیاسی‌شان دست یابند، به‌ طور مثال عموم کاندیدا‌های پست‌های سیاسی در ایام برگزاری انتخابات برای گرم شدن فضای تبلیغات از چهره‌های هنری یا ورزشی برای شرکت در کمپین‌هایشان دعوت می‌کنند.

بیشتر بخوانید:

سلبریتی‌ یا کنشگر مخرب

سوءاستفاده از موقعیت

این جامعه‌شناس در پاسخ به اینکه ورود سلبریتی‌ها به کنش‌های اجتماعی صحیح است؟ گفت: بستگی به این دارد که آنان در چه نهاد یا سازمانی ورود می‌کنند، زیرا گاهی مواقع ورود آن‌ها به حوزه‌های تخصصی‌شان مربوط می‌شود که خالی از اشکال است و در همه جای دنیا هم رخ می‌دهد، اما مشکل آنجایی ایجاد می‌شود که در بخش‌های غیرمرتبط وارد می‌شوند و درباره موضوعات غیرتخصصی اظهارنظر می‌کنند و معمولاً این اتفاق با انگیزه‌های شخصی رخ می‌دهد.

وی در بخش پایانی سخنان خود تأکید کرد: اگر درباره نقش سلبریتی‌ها در داخل یا خارج از کشور مقایسه‌ای صورت گیرد، باید گفت که در این زمینه موفق نیستیم، چون سلبریتی‌هایی ایرانی عمدتاً دانش و آگاهی کافی برای ورود به مباحث گوناگون را ندارند و فقط با سوءاستفاده از موقعیتشان درصدد جلب توجه مخاطب‌اند. مثلاً بسیاری از آنان آثارشان حتی به سطح مطلوب هنری نمی‌رسد اما درباره بسیاری از مباحث زیبایی‌شناسی اظهار نظر می‌کنند.