کد خبر: ۳۸۸۴۵۲۳

تاریخ: ۲۱ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۷:۰۵

هنر تلاوت / 2

نُت‌ها و درجات مهم در یک گام موسیقایی + فیلم

در دومین قسمت از مجموعه آموزشی ارائه نکات درباره مقامات در هنر تلاوت قرآن با تدریس رضا روانبخش، کارشناس حوزه موسیقی و مدرس آواز اصیل ایرانی به نت‌ها و درجات مهم و تأثیرگذار در یک گام موسیقایی پرداخته می‌شود.

به گزارش ایکنا، دومین قسمت از فیلم‌های ارائه نکات آموزشی مقامات و الحان در هنر تلاوت قرآن منتشر شد.

علاقه‌مندان می‌توانند روزهای شنبه، دوشنبه و چهارشنبه، ساعت 17 شاهد انتشار این فیلم همراه با متن آن در سایت ایکنا و در شبکه‌های اجتماعی iqnanews@ باشند.

این مجموعه آموزشی به درخواست خبرگزاری قرآن با تدریس رضا روانبخش، کارشناس حوزه موسیقی و مدرس آواز اصیل ایرانی، تهیه شده است.

قسمت دوم: نت‌ها و درجات مهم در یک گام موسیقایی

{$sepehr_media_1653147_400_300}

به زیر و بم بودن اصوات موسیقایی که با فرکانس‌هایی خاصی در کنار هم قرار دارند، نت و یا نُواک گفته می‌شود که دایره این نت‌ها، هفت است که با فواصل خاصی در کنار هم قرار گرفته و تشکیل یک مقام و گام موسیقایی می‌دهند.

هشت نت در کنار هم تشکیل یک مقام را می‌دهند، نت هشتم تکرار نت اول در یک اُکتاو بالاتر است که فرکانس آن نیز دو برابر نت اول در این گام است. از این هشت نت و صوت، برخی مهم هستند که از آن‌ها فراوان در نغمات و ملودی‌ها استفاده می‌کنیم.

یکی از این نت‌ها، نت شاهد است. نت شاهد به نحوی که از نام آن مشخص است، شاهد ملودی و نغمه است یعنی محوریت نغمه و ملودی با این نت است. برای مثال در گوشه حسینی، درجه پنجم بیات، محوریت دارد، یعنی این نغمه بیشتر حول این درجه و نت می‌چرخد و بیشتر آن را می‌شنویم.

نت مهم بعدی در یک گام، نت ایست است که نتی است که پس از اینکه نغمه خوانده می‌شود، بر روی آن ایست می‌کنیم.

نت مهم دیگر در یک گام، نت متغیر است که این نت در یک گام موسیقایی می‌تواند به فراخور، اندکی به سمت بالاتر و یا پایین‌تر حرکت کند که میزان این صعود و نزول در گام‌های مختلف مشخص می‌شود.

به جز این سه نت که در گام‌‌های مختلف، برای هر کدام از درجات یک مقام، یک اسم وجود دارد. درجه یک، جزء مهمترین درجات یک گام است که به آن نت پایه گفته می‌شود که این نت در موسیقی عربی رکوز و در موسیقی کلاسیک غربی، تونیک نام دارد.

نت مهم دیگر در یک گام، نت پنجم است که در موسیقی ایرانی به آن نمایان در موسیقی عربی غمّاز و در موسیقی کلاسیک غربی، دومینات گفته می‌شود.

درجه مهم دیگر در یک گام، درجه هشتم است که در موسیقی ایرانی، هنگام در موسیقی عربی دیوان و در موسیقی کلاسیک غربی اکتاو نام دارد.

البته نت چهارم نیز نت مهی است در برخی از مقامات مانند مقام بیات شاید کاربرد درجه چهارم بیشتر از درجه پنجم باشد.

عموما در مقاماتی که متصل هستند، برعکس مقاماتی که منفصل هستند، درجه چهارم مهم‌تر و پرکاربردتر از درجه پنجم است.