کد خبر: ۳۸۹۳۳۸۶

تاریخ: ۰۴ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۳:۰۰

با خادمان قرآن/ 5

«اسماعیل زهره» و تعمیرات ارزنده‌ترین بناهای معماری اسلامی ایران

نتیجه زندگی حرفه‌ای اسماعیل زهره 47 سال کار تعمیراتی روی ارزنده‌ترین بناهای معماری اسلامی ایران است. وی با استعداد و نبوغی که داشت توانست در این کار سرآمد شود.

به گزارش ایکنا، تجلیل از مقام شامخ معلمان، اساتید و افرادی که برای ترویج قرآن و عترت زحماتی را متقبل شده‌اند، وظیفه‌ای است که نمی‌توان از آن شانه خالی کرد. بزرگداشت و بیان آثار و رفتار این افراد نه‌ تنها قدردانی کوچکی از زحمات بی‌شائبه آنان است، بلکه برای نسل فعلی و جوانان این مرز و بوم آموزنده و راهگشاست.

کسانی که عمری را بدون چشم‌داشتی، به آموزش و ترویج کلام وحی گذرانده‌اند و به حق نام خادم‌القرآن بر آنان نهاده‌اند. برخی از این بزرگان چهره در خاک کشیده‌اند که نگاه کوتاهی به زندگی آن‌ها خواهیم داشت. مرحوم اسماعیل زهره یکی از این افراد است.

استاد اسماعیل زهره در سال 1299 در شهر بغداد دیده به جهان گشود. پدرش از ایرانیان مقیم عراق بود. وی تا کلاس پنجم ابتدایی در آنجا به تحصیل اشتغال داشت، نتیجه زندگی حرفه‌ای او 47 سال کار تعمیراتی روی ارزنده‌ترین بناهای معماری اسلامی ایران است.

وی در سال 1314 نزد عمویش حسین طوفانی‌پور، به کار کاشی تراشی مشغول شد و در واقع با استعداد و نبوغی که استاد زهره داشت، توانست در این کار سرآمد شود او در سال 1317 به اردبیل رفت و تعمیرات بقعه شیخ صفی‌الدین و گنبد شاه‌اسماعیل را موفقیت به پایان رساند. به گفته خود ایشان در طراحی خط، مشوق وی استاد جواد مجدزاده صهبا پسر مجدالاسلام کرمانی (از مشروطه‌خواهان مشروطه کرمان) بود.

استاد اسماعیل زهره را برترین استاد گره‌چین از نسل بزرگان هنر هندسه دانسته‌اند و معتقدند وی در هنر هندسه، گره چینی، نویسه (کتابت و خط) و دیگر هنرهای وابسته به ساختمان‌های کهن، یکی از شایسته‌ترین استادان ایران زمین بود.

آثار استاد عبارتند از:

الف) کاشی: استاد در انواع کاشی مانند معرق، گره‌تند، گره‌کند، گل و صابونک، معقلی، شاه‌گره، گره معرق، هفت رنگ و... دارای تبحر کافی است و در این زمینه اعم از تعمیر و طراحی آثار بدیعی از خود به جا گذاشته است که ذکر آن را در این مختصر نمی‌گنجد.

ب) خط: استاد در طراحی و تعمیر انواع خطوط نیز تخصص و تبحر کافی دارد و به خط ثلث، کوفی، بنایی و بنای معقلی کاملاً آشناست. بهترین کار خود را تعمیر ستون صفه استاد و دور محراب مسجد جامع اصفهان می‌داند.

نمونه‌ای از کارهای استاد در زمینه طراحی و تعمیر خط عبارتند از:

ثلث: صفه صاحب مسجد جامع اصفهان و...
2. کوفی: کتیبه مسجد جامع لنجان، کتیبه مدرسه امامیه اصفهان و...
3. بنایی: کتیبه دور داخل گنبد مسجد لنجان اصفهان، هارون ولایت و امامزاده اسماعیل و ...
4. بنایی معقلی: گنبد باباقاسم اصفهان و...

برترین اثر استاد در زمینه طراحی خط، تابلویی مزین به خط کوفی گره است که هم‌اینک در منزل ایشان نگه‌داری می‌شود.

ج. بناها: استاد در بسیاری از بناهای تاریخی و ارزشمند ایران، آثاری جاودانی از خود به جای گذاشته است. از جمله این آثار عبارتند از:

اصفهان: مدرسه چهارباغ، مسجد جامع و...
2. قم: مدرسه فیضیه، حرم مطهر حضرت معصومه(س)
3. شیراز: آستانه شاه‌چراغ، آستانه سید علاءالدین حسین
4. یزد: گنبد سیدرکن‌الدین، گنبد سیدشمس الدین، مسجد جامع یزد، امامزاده سید جعفر و تکیه امیر چخماق

استاد اسماعیل زهره در همایش تجلیل از خادمان قرآن کریم کشور در سال 1378 در بخش هنری مورد تجلیل قرار گرفت. همایشی که از دومین دوره نمایشگاه قرآن کریم یعنی از سال ۱۳۷۲، هر ساله در ایام ماه مبارک رمضان و همزمان با برپایی نمایشگاه بین‌المللی قرآن برگزار می‌شود.

وی در اوایل تابستان سال 1392 به دیار باقی شتافت.