کد خبر: ۳۸۹۳۶۹۷

تاریخ: ۰۵ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۰۱:۰۰

حجت‌الاسلام کلباسی:

عصر غیبت دوره گذار از حس‌گرایی به عقلانیت است

رئیس مرکز تخصصی مهدویت حوزه با اشاره به تضاد روایت طاغوتی‌بودن قیام‌های قبل ظهور با منظومه قرآن و روایات گفت: عصر غیبت دوره عبور از حس‌گرایی به عقلانیت و دورانی کاملاً پیش‌بینی شده در تاریخ است.

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین مجتبی کلباسی، رئیس مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم، شامگاه پنجشنبه، در نشست علمی «انسان عصر انتظار» که به صورت لایو آپارات برگزار شد، گفت: ما نه تنها غیبت را نقصان و کاستی بشر تلقی نمی‌کنیم و به جمله «عدمه منّا» که روایت هم نیست، تردید اساسی داریم، بلکه دوره غیبت را دورانی کاملاً هدفمند در تاریخ می‌دانیم.

وی افزود: دوره غیبت، عصر پیش‌بینی شده در تاریخ بشر است و عصری است که انسان باید از حس‌گرایی به منطق و عقل‌گرایی تعالی پیدا کند؛ در زمان حضرت موسی(ع) و پیامبران دیگر، قومشان می‌گفتند که خدا را به ما نشان بده تا ایمان بیاوریم؛ انتقاد قرآن از این اقوام به حس‌گرایی آنان بود.

انسان تکامل‌یافته عصر غیبت

استاد مهدویت حوزه علمیه بیان کرد: انسان عصر غیبت تکامل یافته است و ظرفیت‌هایی برای او ایجاد شده که به منطق، برهان و عقلانیت بیشتری می‌رسد؛ یعنی هم امام را قبول دارد و هم در مسیر الهی حرکت می‌کند.

کلباسی تصریح کرد: پیامبر(ص) فرمودند که چقدر به زیارت برادرانم در آخرالزمان مشتاق هستم؛ یعنی کسانی که در دوره غیبت هستند و مرا ندیده و باز با فهم و فکر ایمان آورده‌اند. بنابراین عصر غیبت، عصر محرومیت و خذلان نیست، البته از وجود امام به صورت حسی محروم هستیم، لذا انسان چنین دوره‌ای باید براساس خرد حرکت کرده و به نقطه مطلوب برسد.

وی با اشاره به برخی روایت‌ها که هر قیامی قبل از صاحب الزمان(عج) را قیام محکوم به شکست و طاغوتی می‌داند، افزود: مورد وفاق همه فقها این است که روایات باید بر قرآن عرضه شود، به خصوص در موارد تضاد و تناقض، در آیات قرآن تعداد زیادی آیه در مورد ضرورت حرکت، فلسفه بعثت انبیاء و ... از جمله در آیه 25 حدید «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَ أَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَ الْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ».

تأملی در باب یک روایت

وی افزود: همچنین مجموعه آیاتی که امر در آن وجود دارد، مانند: «إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسَانِ وَ إِيتَاءِ ذِي‌الْقُرْبَى وَ يَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُ» ... و مجموعه روایات برای برقراری و اجرای حدود، عدالت، احکام و ... مؤید وجود حکومت است؛ در روایت بیان شده برپایی یک ساعت عدالت از سال‌ها خیرات بهتر است؛ این روایات شاید به هزار نمونه هم برسد.

رئیس مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه با بیان اینکه یک یا چند روایت متضاد که هر پرچمی قبل از ظهور، طاغوتی است نمی‌تواند نافی این همه آیه و روایت باشد،  اظهار کرد: در مورد روایت «...فصاحبها طاغوت» نعمانی که از شاگردان کلینی بوده است، بحث طاغوت را به کسانی نسبت داده که در دوره غیبت مدعی امامت و مهدویت شوند نه تشکیل حکومت و قیام در راستای مهدویت.

کلباسی تصریح کرد: اگر به تاریخ هم برگردیم می‌بینیم که مردم از دوره امام علی(ع) و بعد از آن دائماً منتظر غایب بودند تا فردی بیاید و حکومت مدنظر را اقامه کند؛ زیدیه، کیسانیه و ... در تاریخ برای حق رخ داد که ناشی از تفکر آنان برای لزوم اقدام در دوره غیبت بود.

جایگاه ایجاد عدالت

استاد مهدویت حوزه با بیان اینکه نداشتن حکومت با عمومات آیات و روایات و برخی روایات صریح مانند عمار ساباطی سازگار نیست، اظهار کرد: در این روایت امام(ع) فرمودند که یک نماز در عصر غیبت، چند برابر عصر حضور فضیلت دارد و وقتی برخی پرسیدند پس چرا باید منتظر ظهور باشیم وقتی این همه ثواب می‌بریم، امام فرمودند که آیا شما دنبال تحقق عدل، عدالت و خیرات نیستید؟؛ یعنی این قدر در روایات بر ایجاد حق و عدالت‌طلبی تأکید شده است.

وی تأکید کرد: البته بی‌گدار به آب زدن و دنبال هر پرچمی حرکت کردن هم پذیرفته نیست. حکومت‌های بسیار حتی خود بنی‌العباس به خصوص مهدی عباسی نام خود را که مهدی نبود، مهدی گذاشت تا خود را جای امام جا بزند.

کلباسی با بیان اینکه ما در دوره غیبت باید تکلیف خود را انجام دهیم تصریح کرد: شکی نیست که بدون امام معصوم و عمل ایشان هیچ کسی را نمی‌توانیم به عصمت منتسب کنیم؛ به همین دلیل، علمای شیعه در طول تاریخ، مخطئه بودند، ولی این خطاها مانع تکلیف و عمل به حجج نیست، کما اینکه این مباحث در اصول در بحث انسداد و حجیت بیان شده است.