کد خبر: ۳۸۹۴۸۸۱

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۰۷:۵۹

یک آینده‌پژوه:

هنر می‌تواند آرامش را به انسان عصر کرونا بازگرداند

عضو هیئت علمی گروه آینده‌پژوهی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی بیان کرد: هر یک از گرایش‌های هنری می‌توانند نقش بسزایی را در کاهش استرس اعضای جامعه و بهبود حال اجتماعی ایفا کنند و هنر با رویکرد ذاتی و درونی‌اش می‌تواند آرامش از دست رفته را به انسان عصر کرونا بازگرداند.

عین‌الله کشاورز، عضو هیئت علمی گروه آینده‌پژوهی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، درباره نقش هنرمندان در گذر  از بحران کرونا و کاهش استرس در جامعه اظهار کرد: هریک از اقشار جامعه به ویژه هنرمندان می‌توانند کارکرد خاصی در بهبود احوال اجتماعی داشته باشند. در شرایطی که فضای مجازی بر زندگی افراد سیطره یافته است، هنرمندان می‌توانند هدفمندانه وارد حوزه‌های اجتماعی شوند و هر یک از گرایش‌های هنری می‌توانند نقش بسزایی ایفا کنند و هنر با رویکرد ذاتی و درونی‌اش می‌تواند آرامش از دست رفته را به انسان عصر کرونا بازگرداند.

تغییر خرده‌فرهنگ‌ها

وی با اشاره به تغییر شکل خرده فرهنگ‌ها در زمان شیوع بیماری کرونا، اظهار کرد: با توجه به اینکه همه مباحث درباره ویروس کرونا جدید است و اگر بخواهیم از هر منظری به آن بپردازیم، تقریباً اطلاعات چندانی در دسترس نیست و نمی‌توان بسیاری موارد را ارزیابی و بررسی کرد. اما کرونا در کوتاه‌مدت تأثیر عمیقی بر فرهنگ و خرده‌فرهنگ‌ها نخواهد گذاشت و بیشتر شاهد تغییر شکل در روند اجرای خرده‌فرهنگ‌هاییم. برای مثال نحوه سوگواری در این روز‌ها تغییر یافته و به برگزاری مجازی بدل شده است. اما خرده‌فرهنگ‌ها ریشه‌های بسیار قدیمی و استعاری دارند و با اسطور‌ها و ارزش‌های والای جامعه در ارتباط هستند و به سادگی تغییر نمی‌کنند، مگر اینکه این اتفاقات در گذر بین نسلی رخ دهد و نسل بعدی در امور گوناگون شیوه متفاوتی را پیش گیرد و این اتفاق درباره کرونا صادق نیست، به خصوص اینکه برای آن شدت نزولی قائلیم و شیوع کرونا از نظر میزان انتشار، عواقب و قدرت غالب در حال تنزل است. لذا تأثیرش غالبی نخواهد بود، اما تأثیرات بسیاری خواهد داشت و درصد مهمی از آن در خاطره جمعی جامعه خواهد ماند.

وی افزود: خانواده به عنوان مؤلفه مهم فرهنگ در شرایط فعلی نیازمند حمایت جدی است، زیرا آنچه در ساختار خانواده صورت می‌گیرد در بدنه فرهنگی جامعه پایدار خواهد ماند و رفع آثار آن سخت و دشوار خواهد بود. در شرایط فعلی نیازمندیم از خانواده‌هایی که در موقعیت حساس به خصوص اقتصادی قرار دارند حمایت شود و اعضای جامعه نیز در شرایط فعلی می‌توانند کمک حال یکدیگر باشند. البته جامعه ایرانی نشان داده که از هوشمندی خاصی برخوردار است و در شرایط حساس می‌تواند تصمیم درستی اتخاذ کند.

نمود بارز فرهنگ غنی ایرانیان

این استاد دانشگاه بیان کرد: جامعه امروز کاملاً هوشمند است و اگر عملکرد اجتماعی را در جامعه ایرانی و اسلامی بررسی کنید، درمی‌یابید که افراد در مقایسه با سایر کشور‌ها کمتر و هدفمند خرید کرده‌اند و اقشار گوناگون در فعالیت‌های جمعی شرکت داشته‌اند و این امر گویای همدلی در فرهنگ غنی ایرانیان است. به خصوص این فرهنگ در ماه مبارک رمضان نمود‌های عینی بیشتری خواهد یافت و تجلی ایثار اجتماعی در این ماه قطعاً روشن‌تر خواهد بود.

وی افزود: برای مقابله با تبعات اجتماعی و فرهنگی کرونا باید فرایند صحیحی در  شفاف‌سازی و پاسخگویی شکل گیرد، زیرا روند اتفاقات تدریجی است و با مدیریت صحیح می‌توان از این بحران عبور کرد. مهم‌ترین اثر کرونا نه تنها در ایران بلکه در جهان آثار اقتصادی آن است و رکود حاصل از آن‌ها تا سال‌ها گریبان‌گیر جامعه انسانی است و این مقوله همه چیز را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. بنابراین، نیازمند همکاری جمعی هستیم و اگر این مشارکت رخ دهد، اجماع و توافق جمعی ایجاد می‌شود و مسائل کلیدی جامعه حل خواهند شد.

انسان پساکرونا انسان دیگری است

کشاورز اظهار کرد: یکی از مباحث مهم این دوران تغییر محیط اجتماعی افراد محسوب می‌شود که از درون جامعه به فضای مجازی تغییر کرده است. انسان پساکرونا انسان دیگری خواهد بود و مفاهیمی چون زمان و آینده‌نگری در او تقویت خواهد شد. انسان این روزگار سعی دارد که اطلاعات صحیح را در کمترین زمان ممکن کسب کند و فضای مجازی برای او منبع و مرجع کسب اطلاعات است و همین تغییر شیوه به مرور زمان فرهنگ‌ جوامع را دستخوش تغییر خواهد کرد.

وی در پایان اظهار کرد: کرونا در برخی موارد اثرات مثبتی از خود بر جای گذاشته است و کاهش مصرف‌گرایی و در نتیجه آن کاهش آلودگی زیست‌محیطی یکی از مواردی است که می‌توان به آن اشاره کرد. در عصر کرونا گویی تلنگری به انسان وارد شده است که نخوت او را به چالش کشیده و همین امر می‌تواند سبب تعادل سیستم‌های اجتماعی شود. دولت‌ها به تنهایی قادر به حل بحران کرونا نیستند و قطعاً اگر همگرایی اجتماعی ایجاد نشود، نمی‌توان به صحت و سلامت از این بحران گذشت.