کد خبر: ۳۸۹۵۳۶۰

تاریخ: ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۰۱:۲۴

با خادمان قرآن/6

عبدالغنی قیم؛ پير تواشيح / معرفی سبک و شیوه تواشیح به قاریان ایرانی

ایرج(عبدالغنی) قیم از اساتید مسلم فن تجوید، صوت و لحن و پیر تواشیح است كه سمت استادی بسیاری از مربیان و قاریان قرآن را در ايران به صورت مستقيم و غيرمستقيم برعهده داشته است.

به گزارش ایکنا، تجلیل از مقام شامخ معلمان، اساتید و افرادی که برای ترویج قرآن و عترت زحماتی را متقبل شده‌اند، وظیفه‌ای است که نمی‌توان از آن شانه خالی کرد. بزرگداشت و بیان آثار و رفتار این افراد نه‌ تنها قدردانی کوچکی از زحمات بی‌شائبه آنان است، بلکه برای نسل فعلی و جوانان این مرز و بوم آموزنده و راهگشاست؛ کسانی که عمری را بدون چشم‌داشتی، به آموزش و ترویج کلام وحی گذرانده‌اند و به حق نام خادم‌القرآن بر آنان نهاده‌اند. برخی از این بزرگان چهره در خاک کشیده‌اند که نگاه کوتاهی به زندگی آن‌ها خواهیم داشت. مرحوم عبدالغنی قیم، پير تواشيح و پدر صوت و لحن ايران و استاد مسلم فن تجويد، یکی از این افراد است.

بیشتر بخوانید:

استاد «عبدالغنی قيم»، پدر صوت و لحن ايران به لقاء الله پيوست

اعلام برنامه مراسم تجليل از استاد «عبدالغنی قيم»

ایرج(عبدالغنی) قیم در سال 1298 در شهر آبادان دیده به جهان گشود. او را «عبدالغنی» نامیدند، نامی كه نشان از عرب بودن اعقاب وی داشت. خانواده عبدالغنی عرب‌زبان بودند. تحصيلات مقدماتی را در دبستان پهلوی و دبيرستان رازی آبادان گذراند و سپس از دانشكده نفت آبادان در رشته ادبيات فارغ التحصيل شد.

عبدالغنی از ۹ سالگی، همپای پدر كار در شركت نفت را آغاز كرده بود بنابراین در ۱۹ سالگی به طور رسمی به استخدام شركت ملی نفت درآمد و در بخش امور اداری كار خود را آغاز كرد و پس از 42 سال خدمت در سال 1358 بازنشته شد.

تعلیم قرآن نزد مرحوم شیخ عبدالمهدی

وی از 10 سالگی تعلیم قرآن را نزد مرحوم شیخ عبدالمهدی که از مدرسان قرآن در شهر آبادان بود، آغاز کرد و کل قرآن را با تفسیر نزد شیخ عبدالمهدی فراگرفت و به واسطه صوت خوش و مداقه در علوم تجويد و صوت و لحن به عنوان يكی از قراء معروف و مسلط شناخته می‌شد. سپس با افتتاح راديو آبادان، نخستين قاری قرآن اين راديو بود. با اتكا به همين پيشينه بود كه در سال‌های بعد به راديو تهران فرا خوانده شد تا در آنجا به تلاوت قرآن بپردازد.

استاد قيم از حدود سال‌های ۱۳۳۲ هــ.ق. به مدت شش سال، هر سال ماه رمضان، هنگام غروب در راديو تهران قرآن قرائت می‌كرد، اما همه اين برنامه به صورت زنده اجرا می‌شد و هنوز سيستم ضبط و آرشيو در راديو راه‌اندازی نشده بود، بنابراين تلاوت ضبط شده‌ای از قرائت وی در آن سال‌ها به جا نمانده است.

عبدالغنی سال‌ها طی سفرهای مكرر به عراق و مصر ضمن قرائت قرآن با قراء معروف حشر و نشر داشت و بسيار چيزها از آن‌ها آموخته و آموزنده‌ است. تقريباً تمام قراء معروف و پيشكسوت غير ايرانی او را به نيكی و احترام می‌شناسند، با اساتيدی چون ابوالعينين شعيشع، مصطفی اسماعيل و ... دوستی نزديك و ديرينه‌ای داشت. او همچنين بيش از 20 سال بارها در ايران و خارج از ايران به عنوان معلم و مدرس صوت، لحن و تجويد و داور بين‌المللی مسابقات قرآن حضوری فعال و مؤثر داشت.

اداره جلسات آموزش قرآن آبادان

از جمله فعالیت‌های آن می‌توان به اداره جلسات آموزش قرآن در شهر آبادان، تأسیس باشگاه ورزشی شمس در آبادان و برپا کردن آموزشگاه علمی تدریس زبان‌های فارسی و انگلیسی بوده است.

در دهه ۱۳۵۰ هــ.ش همره با خانواده‌اش به تهران آمد و فعالیت‌های قرآنی‌اش را ادامه داد و در اين جا بود كه حلقه كلاس‌های او بيش از پيش رونق گرفت.

استاد عبدالغنی در سال 1347 کتاب «فن تجوید قرآن» را تألیف و در خردادماه سال 1350 از سوی سازمان اوقاف در چاپخانه علمی به زیور طبع آراسته شد. وی همچنین کلاس‌های آموزش قرآن را در سازمان اوقاف و امور خیریه اداره می‌کرد، در همان سال کتاب فن تجوید ایشان منتشر و به شهر‌های دیگر برای تدریس توسط سازمان اوقاف و امور خیریه فرستاده شد.

همکاری با سازمان اوقاف و امور خیریه

این پیشکسوت قرآنی از سال 1360 با سازمان اوقاف همکاری کرد که خلاصه فعالیت‌هایش در این سازمان شامل؛
الف) همکاری در چهار دوره داوری مسابقات بین‌المللی قرآن کریم در حسینیه ارشاد (سالیانه)
ب) دایر کردن کلاس آموزش صوت و لحن و رواج دادن تواشیح در ایران
ج) مسافرت به مکه معظمه همراه قاریان منتخب مسابقات بین‌المللی (2بار)
د) مسافرت به کشور هندوستان برای اجرای مسابقات قرآن و داووری آن
هـ) مسافرت به کشور سوریه برای انتخاب قاریان ممتاز در شهر‌های مشهد مقدس، اصفهان، شیراز، اهواز، زنجان، اردبیل و...
ز) دایر کردن جلسان آموزش قرآن به طور مستمر در مساجد منطقة سکونت خود

تشکیل اولین گروه تواشیح و همخوانی

وی در سال 1363 و در جریان مسابقات بین‌المللی قرآن کریم که در شهر مشهد برگزار می‌شد، برای نخستین بار و با طرحی نو و ابتکاری، اقدام به تشکیل اولین گروه تواشیح و همخوانی کرد. در این گروه همخوانی اساتیدی همچون «حسن رضائیان»، «محمدحسین سبزعلی»، «علی سیاح‌گرجی» و «عباس امام جمعه» حضور داشتند.
داوری صوت و لحن مسابقات بین‌المللی و همچنین همکاری با دانشگاه‌های تهران و آلمان در زمینه بررسی اذان و قرآن از دیدگاه آکوستیک از جمله دیگر فعالیت‌های این استاد پیشکسوت است.

به گفته اساتید قرآن، استاد قیم نخستین کسی است که سبک و شیوه تواشیح را به قاریان ایرانی معرفی کرد به همین دلیل از این استاد بزرگوار به عنوان پدر علم تجوید و صوت و لحن یاد می‌کنند.

پانزدهمين مراسم بزرگداشت استادان و معلمان قرآن كريم منتخب شهر تهران يادبود استاد مرحوم«عبدالغنی قيم» در مهرماه سال 1392 برگزار شد. همچنین استاد عبدالغنی قیم در سال 1379در حوزه آموزش همایش تکریم از خادمان قرآن کریم مود تجلیل قرار گرفت.

وی هشتم مهرماه سال 1386مصادف با هجدهم ماه مبارک رمضان پس از تحمل روزها بيماری در بيمارستان شركت نفت دار فانی را وداع گفت.