کد خبر: ۳۸۹۶۳۱۱

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۱:۱۷

غلامرضا کریمی:

آمریکا به ‌دنبال هراس‌افکنی برای عدم خرید و فروش سلاح با ایران است

عضو هیئت علمی گروه روابط بین‌الملل دانشگاه خوارزمی تلاش‌های آمریکا برای تمدید تحریم‌‌های تسلیحاتی ایران را نه از منظر حقوق بین‌الملل بلکه سیاست بین‌الملل دانست و گفت: در واقع تلاش فعلی ‌آن‌ها بر این مبناست که وقتی این تحریم‌ها در مهرماه لغو شد، هیچ کشوری حتی چین و روسیه جرئت نکند، سلاح و تجهیزات نظامی به ایران بفروشد و این همان سناریویی است که در موضوع تحریم‌های اقتصادی اجرا کردند.

غلامرضا کریمی، عضو هیئت علمی گروه روابط بین‌الملل دانشگاه خوارزمی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا، درباره تلاش‌های آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران گفت: دشمنی و تخاصم آمریکا از قبل روشن بوده و همچنان ادامه دارد و طبیعی است که از هر تلاش و اقدامی برای ضربه زدن به جمهوری اسلامی ایران کوتاهی نمی‌کند. تحریم تسلیحاتی ایران در سال 2006 و 2007 با قطعنامه شورای امنیت تصویب شده بود که در چارچوب برجام و قطعنامه 2231 مقرر شد این تحریم‌ها تا 27 مهرماه 1399 لغو شود. با توجه به نزدیک‌شدن به زمان لغو این محدودیت‌ها و تلاش آمریکا برای تداوم سیاست فشار حداکثری علیه ایران، باعث شده آنها تمام تلاش خود را به کار بگیرند تا ایران نتواند از این امتیاز برخوردار شود و گامی در جهت عادی‌سازی وضعیت ایران در محیط بین‌المللی برداشته نشود.

بیشتر بخوانید:

ترامپ نمی‌تواند مکانیسم ماشه را فعال کند

وی افزود: براساس حقوق بین‌الملل آمریکا صاحب حقی در برجام و قطعنامه 2231 نیست زیرا به تعهدات خودش براساس این قطعنامه عمل نکرده است. بند 10 قطعنامه 2231 به صراحت بیان می‌دارد که «کشوری که رسماً به مشارکتش در توافق هسته‌ای پایان داده نمی‌تواند جزو طرف‌های مشارکت‌کننده در آن باقی بماند». همچنین پاراگراف دوم این قطعنامه بیان می‌کند که «همه طرف‌های برجام موظفند از اقداماتی که برجام را تضعیف می‌کند خودداری کنند.»، لذا آمریکا قبلاً این بندهای قطعنامه را نقض کرده و عملاً از حیطه طرف‌های مشارکت‌کننده قطعنامه به لحاظ حقوقی خارج شده است.

تحلیل اقدام آمریکا از منظر سیاست بین‌الملل

کریمی اظهار کرد: حال الان آمریکا تلاش دارد که به نوعی ورود مجدد به برجام داشته باشد و ادعا دارد با اینکه از برجام خارج شده اما جزو مشارکت‌کنندگان قطعنامه 2231 است. لذا از این طریق می‌خواهد ورود مجدد خود به برجام را مشروع جلوه داده تا بتواند به مکانیسم ماشه متوسل شده و تحریم‌های پیشین شورای امنیت را بازگرداند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی بیان کرد: این اقدام آمریکا نه از منظر آلمان، انگلیس و فرانسه و نه از منظر روسیه و چین قابل پذیرش نیست. در واقع آنچه الان پمپئو و ترامپ پیگیری می‌کنند از منظر حقوق بین‌الملل نیست، بلکه آنها از منظر سیاست بین‌الملل به دنبال اعمال فشار هستند. زیرا منافع آمریکا، رژیم صهیونیستی و متحدانش در منطقه در پرتو لغو تحریم تسلیحاتی ایران به خطر افتاده و آمریکایی‌ها درصددند که منافع خود و متحدان‌شان را به هر نحو ممکن تأمین کنند.

وی یادآور شد: علت این جوسازی و فشار رسانه‌ای و کنشی نیز که در روابط بین‌الملل به کار گرفته‌اند این است که می‌دانند به لحاظ حقوق بین‌الملل نمی‌توانند تحریم‌هایی را که در مهرماه لغو می‌شود مجدداً برگردانند. بنابراین در حال فعالیت‌هایی در عرصه روابط بین‌الملل هستند که وقتی این تحریم‌ها در مهرماه لغو شد هیچ کشوری جرئت نکند سلاح و تجهیزات نظامی به ایران بفروشد.

اجرای سناریوی تحریم‌ اقتصادی برای تحریم‌ تسلیحاتی

کریمی تأکید کرد: در واقع آمریکایی‌ها به دنبال زمینه‌سازی برای عدم فروش سلاح به ایران هستند همانطور که همین شیوه را در مورد تحریم‌های اقتصادی به کار گرفتند. یعنی زمانی که در پرتو برجام تحریم‌های اقتصادی علیه ایران لغو شد، با وجود خارج نشدن آمریکا از برجام، یک فضاسازی را در محیط بین‌المللی انجام داد که وقتی از برجام خارج شد علیرغم اینکه تحریم‌های آمریکا تحریم‌های یک‌جانبه بود، همه کشورهای دنیا از جمله اروپایی‌ها این تحریم‌ها را پذیرفتند و اجرایی کردند و گامی هم در جهت لغو تحریم‌های اقتصادی علیه ایران برنداشتند.

این کارشناس مسائل بین‌المللی اظهار کرد: لذا تلاش فعلی آمریکا معطوف به این فضاسازی است تا بعد از لغو تحریم‌های تسلیحاتی ایران هیچ کشوری، حتی چین و روسیه، زمینه لازم را برای صدور تجهیزات نظامی به ایران نداشته باشند، زیرا آن زمان موازنه قدرت در غرب آسیا تا چندین برابر به نفع ایران به هم می‌خورد و این به شدت رژیم صهیونیستی و کشورهای عربی متحد آمریکا را نگران می‌کند و لذا آمریکایی‌ها برای رفع این نگرانی‌ها این سناریوی روانی و تبلیغاتی را راه انداخته تا بتوانند این کشورها را متقاعد کنند که آمریکا متحد جدی آنهاست و از منافع این کشورها حمایت می‌کند و حتی اگر تحریم‌های تسلیحاتی ایران لغو شود آمریکا اجازه نمی‌دهد هیچ کشوری سلاح‌های پیشرفته نظامی را به ایران بفروشد.

افزایش نفوذ منطقه‌ای ایران با لغو تحریم‌های تسلیحاتی

کریمی درباره تأثیر لغو تحریم‌های تسلیحاتی ایران بر افزایش نفوذ منطقه‌ای ایران گفت: ایران اگر بخواهد ارتباطاتی با برخی گروه‌ها در منطقه داشته باشد محدودیتی ندارد و معطل لغو تحریم‌های تسلیحاتی نیست. اما چون به لحاظ حقوق بین‌الملل و قطعنامه شورای امنیت ایران اجازه خرید و فروش تسلیحات را به سایر کشورهای دنیا پیدا می‌کند و از طرفی ایران توانایی تولید بخشی از سلاح‌های نظامی را نیز پیدا کرده و این امر می‌تواند موازنه قدرت را در منطقه به هم بزند.

وی افزود:‌ تا به حال هم اگر ارتباطات تسلیحاتی وجود داشته از منظر حقوق بین‌الملل غیرقانونی تلقی می‌شده ولی از مهرماه صدور هر نوع تجهیزات نظامی از سمت ایران به هر کشوری جنبه قانونی پیدا می‌کند و از این جنبه هم برای آمریکایی‌ها نگران‌کننده است، زیرا با توجه به توانمندی‌های ویژه ایران در تولید برخی تسلیحات نظامی، منبع درآمدی جدیدی برای ایران از محل صدور تجهیزات نظامی ایجاد می‌شود.

هدف اصلی آمریکا

کریمی با بیان اینکه تمام تلاش آمریکایی‌ها براین است که ایران یک بازیگر عادی در روابط بین‌الملل جلوه نکند، گفت: اگرچه ایران مخالف نظم موجود در روابط بین‌الملل است اما در عین حال کنش و اقدام مشخصی در جهت برهم زدن نظم موجود ندارد. چون عضو سازمان ملل است و در همه مجامع بین‌المللی حضور دارد و چارچوب‌ها و قواعد این سازمان‌ها را پذیرفته و رعایت می‌کند که نمونه بارز آن رعایت کامل چارچوب‌های آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای است و به منزله یک بازیگر فعال در روابط بین‌الملل که معترض به نظم موجود است عمل می‌کند اما این اعتراض، به مانند کره شمالی عملیاتی نیست و ایران به منزله یک بازیگر عادی در روابط بین‌الملل تلقی می‌شود که این مورد دلخواه آمریکایی‌ها نیست.

وی تصریح کرد: از نگاه آمریکایی‌ها عادی تلقی شدن ایران در عرصه نظم منطقه‌ای و بین‌المللی به این معناست که هر گونه نظمی که بخواهد در منطقه غرب آسیا شکل بگیرد باید با نظر و اراده مستقیم ایران انجام بگیرد. بر این مبنا تمام تلاش آمریکا این است که ایران را به کشوری مشابه کره شمالی تبدیل کند و همه کشورهای دنیا از اینکه ایران شرایط عادی در عرصه بین‌الملل پیدا کند وحشت داشته باشند.

گفت‌وگو از مهدی مخبری