کد خبر: ۳۸۹۹۹۲۵

تاریخ: ۳۰ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۰:۰۱

سقای‌بی‌ریا هشدار داد؛

سیاست‌های کلی جمعیت در حال فراموشی است / بروز فاجعه جمعیتی در دو دهه‌ آینده

معاون پژوهشی مؤسسه امام خمینی(ره) همزمان با روز جمعیت با اشاره به اجرا نشدن اقدامات مناسب در راستای سیاست‌های کلی جمعیت، در مورد فراموش شدن این سیاست‌ها هشدار داد و گفت:‌ اگر برای این جمعیت جوان کنونی جایگزینی نداشته باشیم، در 20 سال آینده با فاجعه روبه‌رو می‌شویم.

به گزارش ایکنا،‌ رهبر معظم انقلاب اسلامی سیاست‌های کلی «جمعیت» را که براساس بند یک اصل ۱۱۰ قانون اساسی و پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین شده بود طی 30 اردیبهشت‌ 1393 ابلاغ کردند.

در این ابلاغیه آمده است: «با عنایت به اهمیت مقوله جمعیت در اقتدار ملی و با توجه به پویندگی، بالندگی و جوانی جمعیت کنونی کشور به عنوان یک فرصت و امتیاز و در جهت جبران کاهش نرخ رشد جمعیت و نرخ باروری در سال‌های گذشته، سیاست‌های کلی جمعیت ابلاغ می‌گردد. با در نظر داشتن نقش ایجابی عامل جمعیت در پیشرفت کشور، لازم است برنامه‌ریزی‌های جامع برای رشد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور متناسب با سیاست‌های جمعیتی انجام گیرد. همچنین ضروری است با هماهنگی و تقسیم کار بین ارکان نظام و دستگاه‌های ذیربط در این زمینه، اقدامات لازم بادقت، سرعت و قوت صورت گیرد و نتایج رصد مستمر اجرای سیاست‌ها گزارش شود.»

اسحاق جهانگیری،‌ معاون اول رئیس‌جمهور، نیز در نامه‌هایی جداگانه، سیاست‌های کلی جمعیت ابلاغی مقام معظم رهبری را به هفت دستگاه اجرایی ابلاغ کرد و ضمن اشاره به سیاست‌های مرتبط با هر دستگاه، از آنان خواست در صورت نیاز، ضمن جلب همکاری و مشارکت دستگاه‌های دیگر، برنامه‌ها، اقدامات و پیشنهادهای خود را به صورت دقیق، شفاف، با زمانبندی و شاخص‌های ارزیابی برای اجرای سیاست‌ها تهیه و احصا کنند.

در نامه‌های معاون اول رئیس‌جمهور به وزرای کشور، آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد اسلامی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و معاون اجرایی رئیس‌جمهور، بر لزوم ارسال برنامه تدوین شده به معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور جهت تلفیق و نیز بهره‌برداری در تدوین برنامه ششم توسعه ظرف مدت حداکثر دو ماه تأکید شد.

در این راستا به پیشنهاد سازمان ثبت احوال کشور و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، 30 اردیبهشت، مصادف با روز ابلاغ سیاست‌های کلی جمعیت از سوی مقام معظم رهبری به عنوان روز ملی جمعیت در تقویم رسمی کشور به ثبت رسید. بدین منظور به سراغ حجت‌الاسلام والمسلمین سقای بی‌ریا، معاون پژوهشی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) و کارشناس حوزه جمعیت، رفتیم تا به ارزیابی اقدامات انجام شده و میزان نزدیک شدن به اهداف سیاست‌های کلی جمعیت بعد از شش سال بپردازیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین ناصر سقای‌بی‌ریا در گفت‌وگو با ایکنا، با بیان اینکه حرکت محسوسی در اجرای سیاست‌های کلی جمعیت مشاهده نمی‌شود، اظهار کرد: مسئولان می‌گویند که این سیاست‌ها را انجام می‌دهند، اما اقدام متناسبی صورت نگرفته است؛ مقام معظم رهبری هم چندین بار در این رابطه اظهار نگرانی کرده‌اند. بنابراین این سیاست‌ها آهسته آهسته به دست فراموشی سپرده می‌شود. مشکل جمعیت، مشکل یک روز و دو روز یا یک ماه و چند ماه نیست؛ مشکل برای روند نامطلوبی است که طی شده و ما را به اینجا رسانده است؛ در ایران زمانی به صورت میانگین هر زوج شش موالید داشت، اما در حال حاضر به کمتر از دو فرزند رسیده‌ایم. در واقع نرخ کنونی ۱.۸ بوده که زیر نرخ جایگزینی است.

این کارشناس حوزه جمعیت بیان کرد: در دهه‌های آینده ما به پیری جمعیت می‌رسیم و این یک فاجعه است چراکه نیروی با نشاط کار نداریم، نیروی مدافع نظامی نخواهیم داشت و این اتفاقات خوشایندی نیست، مطمئناً باید به سمت جبران این مسئله یعنی بالا رفتن نرخ رشد جمعیت با حرکت به سوی نرخ جایگزینی باشیم. این چیزی نیست که مثلاً با ۱۰۰ تا هزار تولد نوزاد بگوییم جبران شد، برای رسیدن به این نرخ جایگزینی باید بسیاری از عدد و رقم‌ها تکان بخورد، بعضی‌ها فکر می‌کنند الان که در نرخ ۱.۸ قرار داریم تا ۲.۱ فاصله چندانی نداریم در حالی که چنین نیست و باید برنامه‌های دقیقی طراحی و برای آن سرمایه‌گذاری شود. مسئولانی که مخاطب این سیاست‌ها هستند هر چه سریعتر اقدام کنند تا به آن چیزی که باید برسیم، نزدیک شویم.

وی با اشاره به اینکه در زمینه اجرای سیاست‌های ابلاغی جمعیتی همه دستگاه‌ها مسئول هستند، تصریح کرد: برای اینکه شاهد کاهش رشد جمعیت نباشیم باید جامعه قیام کند. اکنون در پنجره جمعیتی هستیم و موالیدی که سال ۶۰ داشته‌ایم،‌ در سن جوانی و کار هستند؛ در دو دهه دیگر این‌ افراد از پنجره جمعیت جوان به سمت پنجره پیری می‌روند و اگر جایگزین نشود، فاجعه اتفاق افتاده است.

حجت‌الاسلام سقای‌بی‌ریا بیان کرد: متدینین اقدام به فرزندآوری می‌کنند، اما این‌ها کافی نیست، تا زمانی که حرکت همگانی رخ ندهد و تا میانگین موالید از ۱.۸ بالاتر نرود، این تهدید همچنان پابرجاست و همچنان این مطالبه از مسئولان وجود دارد و همه در این رابطه باید پاسخگو باشند؛ این موضوع مانند امر واجب کفایی است که اگر کسی اقدام نکند همه مؤاخذه می‌شوند که چرا اقدامی در این راستا صورت نمی‌گیرد.

وی با ذکر اینکه کشور‌های اروپایی نیز با مشکلات جمعیتی مواجه هستند، گفت: این کشور‌ها هنوز نتوانسته‌اند مشکلات خود را در این باره حل کنند، ایران در حال حاضر از نظر سقوط آمار جمعیت، شرایطی استثنایی دارد و دشمنان ما از این موضوع خوشحال هستند.

حجت‌الاسلام سقای‌بی‌ریا تأکید کرد: یقین داریم توطئه‌های دشمنان در این موضوع جمعیتی نقش داشته و این توطئه‌ها ادامه دارد. باید بدانیم چه بلایی بر سر ما می‌آورند و دل خود را به به‌به و چه‌چه دشمن خوش نکنیم، تنها چیزی که در این زمان تحریم نشده است، وسایل جلوگیری از بارداری است؛ این نشان می‌دهد که دشمن ما را به این سمت سوق داده و حاضر است سرمایه‌گذاری کند تا این اقلام را مجانی در اختیار زوجین ایرانی بگذارد؛ در واقع ما را در یک کانال کاهش جمعیتی انداخته و نمی‌خواهند از این کانال بیرون بیاییم. بسیاری از شبکه‌های تلویزیونی هم معاند نیز برنامه‌های متعددی علیه هرگونه افزایش جمعیت در ایران راه‌انداخته‌اند، این برای این است که کاهش جمعیت جزء برنامه‌های استعماری آن‌ها به ویژه برای درهم شکستن انقلاب اسلامی است.

وی با بیان اینکه مسئولان کشور باید این عداوت را در رابطه با افزایش جمعیت درک کنند، گفت: متأسفانه مسئولان کشور این عداوت را درک نمی‌کنند و بعضاً آمار‌های غیر واقعی ارائه می‌دهند، چیزی که اکنون اتفاق افتاده این است که از متوسط ۶ فرزند برای یک زوج، به زیر دو فرزند رسیده‌ایم. اگر یک پدر و مادر، دو فرزند داشته باشند، در طول زمان و وقتی از دنیا می‌روند، دو فرزند جایگزین آن‌ها می‌شود، اما اگر زیر این باشد بدین معنی است که کشور به سوی کاهش جمعیت رفته و این نرخ منفی به صورت تصاعدی افزایش پیدا می‌کند و اگر اقدام نکنیم فردا دیر است؛ همانطور که گفته شد اگر برای این جمعیت جوان کنونی جایگزینی نداشته باشیم، در 20 سال آینده با فاجعه روبه‌رو می‌شویم.