کد خبر: ۳۹۰۱۸۴۵

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۳:۰۳

کتاب «زبان فقه و حقوق» اثر حجت‌الاسلام واعظی منتشر شد

کتاب «زبان فقه و حقوق» اثر جدید حجت‌الاسلام احمد واعظی از سوی مؤسسه بوستان کتاب دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم منتشر شد.

به گزارش ایکنا به نقل از روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه، این اثر در پنج فصل سامان یافته است. در فصل نخست به چیستی متن فقهی و چالش‌های زبانی و غیرزبانی معطوف به متن فقهی پرداخته می‌شود و نشان می‌دهد که تأملات انتقادی و چالش‌های نوپدید عرصه فقه اسلامی از چه خاستگاه و راهبردهایی برمی‌خیزد و کدامینِ آن‌ها وجه زبانی دارد.

فصل دوم مشتمل بر دو بحث مهم است: اوّل آن‌که متن حقوقی به طور عام و فارغ از این‌که به چه نظام حقوقی تعلق داشته باشد آیا نظیر سایر متن‌های ادبی، تاریخی و فلسفی است یا آن‌که ماهیتی متفاوت دارد و باید آن را به عنوان یک گفتمان اجتماعی و برساخته‌ در خدمت اهداف و مقاصد گفتمان اجتماعی و ایدئولوژیک خاص تصور کرد؟ قسمت دوم فصل دوم به مقوله تاریخ‌مندی متن فقهی و حقوقی به‌مثابه چالشی زبانی می‌پردازد و پس از شرح مختصر چهار تقریر از تاریخ‌مندی، به پاسخ استدلال‌هایی می‌پردازد که محدودیت‌های زبانی را دست‌مایه استدلال بر تاریخ‌مندی و فراعصری‌نبودن احکام فقهی قرار داده‌اند.

فصل سوم به این مسئله می‌پردازد که آیا می‌توان متن حقوقی و قانون را به‌مثابه یک فعل گفتاری تلقی کرد. نظریه افعال گفتاری در فلسفه زبان و کاربردشناسی پی‌آمدهای مهمی درزمینه تفسیر متن دارد و قصد و نیّت گوینده و ماتن و زمینه (context) حاکم بر گفتار را در تعیین معنای مراد و مقصود متکلم و فاعل فعل گفتاری، تعیین‌کننده و اکتفا به تفسیر لفظی اظهارات زبانی را ناکافی و گمراه‌کننده می‌داند. بررسی ادله موافقان و مخالفان افعال گفتاری بودن قوانین، وجهه همّت این فصل است و ثمره عملی این بحث در تفسیر قوانین عادی و قانون اساسی ظاهر می‌شود.

فصل چهارم: زبان و حقوق

فصل چهارم از «زبان و حقوق» بحث می‌کند؛ برخلاف چهار فصل دیگر کتاب که از «زبان فقه و حقوق» بحث می‌کند. در این فصل، متن و زبان فقه و حقوق موضوع تأملات نیست، بلکه پیوند و ربط مطالعات فلسفی زبان با حقوق محل توجه است. پرسش محوری آن است که آیا عرصه حقوق به‌کلی بی‌نیاز و بی‌ارتباط با نظریه‌ها و رهاوردهای فیلسوفان زبانی است یا آن‌که نظریه‌های شکل‌گرفته در فلسفه زبان و سمانتیک و کاربردشناسی می‌تواند در حوزه حقوق پژواک داشته و توجه و اهتمام به آن‌ها ثمرات عینی و عملی داشته باشد؟

فصل پنجم: صدق‌پذیری و استدلال در زبان فقه و حقوق

فصل پایانی به دو پرسش مهم می‌پردازد. در قسمت اوّل از صدق‌پذیری گزاره‌های فقهی و حقوقی بحث می‌شود. پرسش آن است که آیا اشتمال فضای حقوق و فقه به ادراکات اعتباری و مضامین وضعی و قراردادی مجالی برای اظهارات زبانی معرفت‌بخش و صدق و کذب‌پذیر باقی می‌گذارد؟ براساس کدامین شرایط و کدامین نظریه صدق می‌توان این صدق‌پذیری را تبیین کرد؟ قسمت دوم فصل پنجم، معطوف به امکان اقامه استدلال منطقی و تألیف قیاس استنتاجی در حوزه فقه و حقوق است. عالمان برجسته‌ای چون علامه طباطبائی و شهیدمطهری منکر امکان اقامه استدلال منطقی در مورد قضایای مشتمل بر ادراکات اعتباری هستند. نگارنده ضمن پاسخ به استدلال‌ها از امکان اقامه استدلال منطقی و استنتاج عقلی در عرصه فقه و حقوق دفاع می‌کند.

کتاب زبان فقه و حقوق به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین احمد واعظی، رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در ۲۰۴ صفحه، قطع رقعی و به قیمت ۳۰ هزار تومان توسط موسسه بوستان کتاب منتشر شده است.

علاقه‌مندان جهت تهیه این کتاب و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانند به فروشگاه‌های بوستان کتاب و یا نشانی اینترنتی www.bustaneketab.com مراجعه و یا با شماره تلفن ۳۷۷۴۲۱۵۵ با پیش شماره ۰۲۵ تماس بگیرند.