کد خبر: ۳۹۰۶۰۰۷

تاریخ: ۰۱ تير ۱۳۹۹ - ۱۷:۵۶

آیت‌الله هادوی تهرانی تشریح کرد:

مراحل کمال از ذکر تا اطمینان قلبی

استاد سطح عالی حوزه علمیه به تشریح مراتب رسیدن به کمال پرداخت و گفت: کسی به فلاح می‌رسد که تزکیه کند و اهل تزکیه به خشیت می‌رسند و کسی که به خشیت رسید، به ذکر می‌رسد؛ فردی که به ذکر برسد، به اطمینان می‌رسد و در این حال مخاطب «يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ» می‌شود.

به گزارش ایکنا، آیت‌الله مهدی هادوی تهرانی، اول تیرماه در ادامه تفسیر سوره مبارکه اعلی، با اشاره به آیه «فَذَكِّرْ إِنْ نَفَعَتِ الذِّكْرَى ﴿۹﴾، سَيَذَّكَّرُ مَنْ يَخْشَى ﴿۱۰﴾ وَيَتَجَنَّبُهَا الْأَشْقَی»، گفت: تذکر کار اهل بهشت و اهل خشیت است که شقی از آن پرهیز دارد و سرنوشت شقی، همنشینی با آتش جهنم است.

وی افزود: کسی به فلاح می‌رسد که تزکیه کند و اهل تزکیه به خشیت می‌رسند و کسی که به خشیت رسید، به ذکر می‌رسد؛ فردی که به ذکر برسد، به اطمینان می‌رسد و در این حال مخاطب «يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ﴿۲۷﴾،ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً ﴿۲۸﴾، فَادْخُلِي فِي عِبَادِي ﴿۲۹﴾، وَادْخُلِي جَنَّتِي ﴿۳۰﴾ در سوره فجر می‌شود.

آیت‌الله هادوی تهرانی با تأکید بر اینکه راه رسیدن به کمال و خدا و دستورالعمل آن در این آیات بیان شده است، تصریح کرد: تزکیه، خشیت، ذکر و اطمینان مراحل این راه است؛ تزکیه آن است که آلودگی‌ها و غفلت‌های دائمی که بر روح انسان وارد می‌شود، زدوده شود؛ البته آلودگی مراتب دارد؛ مرتبه بالای آن شرک است و در مراتب پایین‌تر، ارتکاب کبائر، صغائر و حتی ارتکاب مباهات است.

استاد سطح عالی حوزه بیان کرد: ممکن است کسی مشرک نباشد و کبائر و صغائر را هم انجام ندهد، ولی کارهای مباح بکند و همین امور مباح باعث غفلت او از حقیقت و رسیدن به کمال و نجات شود، لذا هر فردی به اندازه‌ای که خود را از رجس و گناه دور کند، به همان اندازه اهل ذکر و اطمینان می‌شود.

وی افزود: برای خشیت، معرفت و برای معرفت، تزکیه لازم است؛ اینکه گفته شده «لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ» صرفا مس مصحف ظاهری نیست، بلکه رسیدن به معارف والای قرآن نیازمند تزکیه و تهذیب نفس است. اینکه فرمود «من عرف نفسه فقد عرف ربه» در همین راستا است؛ مقصود از عرف نفسه این نیست که فرد چه کسی هست و کجا متولد شده است، بلکه مراد شناخت نفس و حقیقت انسان است.

آیت‌الله هادوی تهرانی اضافه کرد: مراحل کمال، همانند قوانین فیزیکی است که از قوانین فیزیک هم قطعی‌تر است؛ زیرا قوانین فیزیک بعد از مدتی استثناء می‌خورد، ولی این قواعد استثناء نمی‌خورد؛ در علوم تجربی دقیق‌تر از  قوانین فیزیک نداریم و باز هم دائما در حال تغییر است؛ ابتدا نظریه ماده تاریک و انرژی تاریک را مطرح کردند و گفته می‌شود 95 درصد عالم، ماده تاریک است.

دعا صرفا لفظ نیست

وی با بیان اینکه قدرت علوم بشری که اینقدر به آن می‌نازند، همین مقدار است که تنها 5 درصد عالم را با محدودیت‌های زیاد می‌شناسند، ولی قواعد قرآن، قابل تغییر و اصلاح نیست، اضافه کرد: علامه طباطبایی در مورد «وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّهِ فَصَلَّى» گفته که مراد ذکر لفظی و زبانی است، به همین دلیل بعد از آن فَصَلَّى بیان شده که مرتبه بالاتر ذکر زبانی و لفظی است. بنده معتقدم که تسبیح به حقیقت اسم بر می‌گردد و نه لفظ ولی علامه آن را به لفظ نسبت می‌دهد که بعید است درست باشد.

آیت‌الله هادوی تهرانی تصریح کرد: دعا هم به معنای خواندن لفظی نیست و اگر دعایی مستجاب نشد، به معنای نقض قاعده «ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ» نیست، زیرا خداوند خلف وعده نمی‌کند، بلکه ما باید در دعایی که می‌کنیم، بیندیشیم و تغییر بدهیم.

وی افزود: خداوند در ادامه آیات فرموده است که با همه این احوال و اینکه راه برای رسیدن انسان به کمال باز است، باز حیات دنیا را که حیات پست‌تر است، می‌پذیرند و بر می‌گزینند «بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا ﴿۱۶﴾، وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَی»؛ فرموده که آخرت، بدتر و ماندگار‌تر است؛ در ادامه هم فرمود که این موضوعاتی که گفته شد تنها در قرآن نیست، بلکه در صحف ابراهیم، موسی و عیسی هم بیان شده است.

وی تأکید کرد: البته خداوند نفرموده دنیا را نداشته باش، زیرا مزرعه آخرت است، ولی مقصود آن است که دنیا را به آخرت ترجیح ندهید.