کد خبر: ۳۹۰۸۷۰۴

تاریخ: ۱۵ تير ۱۳۹۹ - ۱۱:۱۷

جایگاه مشورت در قرآن

مشورت به انسان کمک می‌کند تا افکار و‌ اندیشه‌های دیگران به ‌ویژه صاحب‌نظران و متخصصان را به یاری طلبد و با قرار دادن افکار و‌ اندیشه‌های آنان در کنار فکر و نظرش، بر قدرت، وسعت و عمق اندیشه و بینش خود بیفزاید.

مشورت به انسان کمک می‌کند تا افکار و‌ اندیشه‌های دیگران، به‌ویژه صاحب‌نظران و متخصصان را به یاری طلبد و با قرار دادن افکار و‌ اندیشه‌های آنان در کنار فکر و نظر خود، بر قدرت، وسعت و عمق‌ اندیشه و بینش خود بیفزاید و از درخشش افکار و‌ اندیشه‌های دیگران بهره‌مند شود. به سبب این عقل ناقص، آدمی در برخی از فراز و نشیب‌های زندگی، خود به تنهایی قادر به تصمیم‌گیری نیست و خِرد دیگران را در عقل خویش سهیم می‌سازد و در موقعیت‌های پیش آمده، ناچار به رایزنی و راهنمایی خواستن از آنان است. بر این اساس، مشاوره با افراد اندیشه‌ورز، یکی از عوامل رشد و تعالی خرد انسان به‌شمار می‌آید که گاه غفلت از آن، مانعی جدی در راه پیشرفت انسان است.

یافتن راه اصلح؛ مهم‌ترین فلسفه مشورت

حجت‌الاسلام حافظ زمانی، امام جمعه ملکان، در گفت‌‌وگو با ایکنا از آذربایجانشرقی، اظهار کرد: بدون شک مهم‌ترین فلسفه مشورت در اسلام استفاده از نظر دیگران و یافتن راه اصلح است که نسبت به سایر راه‌ها کمترین نقص را داشته باشد. مشاوره فرایندی سودمند است که می‌تواند زمینه چیرگی بر مشکلات و رشد فکری و افزایش تشخیص و تصمیم‌گیری را فراهم کند؛ بنابراین، کامروایی و پویایی فرد و جامعه در گرو مشورت‌دهی و مشورت‌خواهی است.

زمانی با استناد به آیه 159سوره آل عمران «فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ ۖ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ ۖ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ» بیان کرد: در این آیه می‌خوانیم: پس به [بركت] رحمت الهى با آنان نرمخو [و پرمهر] شدى و اگر تندخو و سختدل بودى قطعاً از پيرامون تو پراكنده مى‌‏شدند پس از آنان درگذر و برايشان آمرزش بخواه و در كار[ها] با آنان مشورت كن و چون تصميم گرفتى بر خدا توكل كن زيرا خداوند توكل‏‌كنندگان را دوست مى‌دارد.

امام جمعه ملکان ادامه داد: معمولاً بعد از هر تصمیمی که بدون مشورت اتخاذ شود و جوانب و زوایای مختلف آن به‌خوبی سنجیده نشده باشد، پشیمانی و ندامت از اینکه چرا این تصمیم بدون سنجش جوانب مختلف مسئله اتخاذ شده، طبیعی است. از آثار مثبت مشورت این است که مشورت کردن و استفاده از نقطه نظرهای دیگران به انسان کمک می‌کند تا خطاها و اشتباهات را بشناسد. امیرمؤمنان علی(ع) می‌فرمایند: هیچ پشتیبانی همچون مشاوره نیست.

زمانی با اشاره به افزودن بر عمق اندیشه در پی مشورت، تأکید کرد: مشورت به انسان کمک می‌کند تا افکار و‌ اندیشه‌های دیگران، به ‌ویژه صاحب‌نظران و متخصصان را به یاری طلبد و با قرار دادن افکار و‌ اندیشه‌های آنان در کنار فکر و نظر خود، بر قدرت، وسعت و عمق‌ اندیشه و بینش خود بیفزاید و از درخشش افکار و‌ اندیشه‌های دیگران بهره‌مند شود.

مشورت؛ راهکاری برای انتخاب راه درست

حجت‌الاسلام صمد ناصری، امام جمعه خسروشهر ،در گفت‌وگو با ایکنا از آذربایجان‌شرقی، اظهار کرد: مشورت باعث می‌شود تا تصمیم معقول و مناسبی اتخاذ و راه درستی انتخاب شود. مشورت، پویشی است که به انسان کمک می‌کند تا با استفاده از آرا، اندیشه‌ها و دیدگاه‌های مختلف، توانایی‌ها و استعدادهای خود و دیگران را بشناسد، با موقعیت‌ها و امکانات فردی و اجتماعی و نیز با محدودیت‌ها، کاستی‌ها و نارسایی‌ها آشنا شود و از فرصت‌های تحصیلی، شغلی، حرفه‌ای، شخصی و اجتماعی بهتر استفاده کند و برای حل مشکلات خود و جامعه راه حل مناسبی بیابد.

وی با استناد به آیه 38 سوره شوری «وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ» بیان کرد: در این آیه می‌خوانیم: و آنان که امر خدایشان را اجابت کردند و نماز به پا داشتند و کارشان را به مشورت یکدیگر انجام می‌دهند و از آنچه روزی آن‌ها کردیم به فقیران انفاق می‌کنند.

ناصری ضمن بازگو کردن اثرات مشورت در پیروزی انسان ادامه داد: از فواید مشورت این است که انسان ارزش شخصیت افراد و میزان دوستی و دشمنی آن‌ها را با خود درک خواهد کرد و این شناسایی راه را برای پیروزی او هموار می‌کند. وقتی که با غفلت از مشورت، خوی استبداد و تکبر در جامعه تقویت شود و جامعه از پشتوانه فکری و عملی مشاوران محروم شود، رکودی مرگبار رُخ می‌نماید و جامعه را از پیشرفت و شکوفایی باز می‌دارد. حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) می‌فرمایند: هر کس با خردمندان مشورت کند، به آنچه صواب است راهنمایی شود.

وی مشورت را از عوامل موفقیت انسان دانست و تأکید کرد: مشورت، یکی از عوامل کلیدی پیشرفت و موفقیت انسان است، به شرط آنکه مشاور، فردی عاقل، باتجربه و دوراندیش، رازدار و صمیمی باشد.