کد خبر: ۳۹۱۳۷۰۴

تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۳۹۹ - ۰۹:۱۶

منا؛ فاجعه‌ای سخت‌تر از جنگ تحمیلی برای یک پزشک ایرانی

مسئول بیمارستان مکه در سال 94، با اشاره به اینکه در جنگ تحمیلی و بحران‌های مختلف حضور داشته، اما فاجعه منا سخت‌ترین و ناراحت‌کننده‌ترین رخدادی بوده که تجربه کرده است، گفت: مشکل را سوء مدیریت آل سعود می‌دانم، به همین دلیل همیشه باید در نهایت آمادگی در حج حاضر باشیم.

به گزارش ایکنا، عید قربان همه ساله برای مسلمانان یادآور ایثار بزرگ حضرت ابراهیم(ع) و عنایت بزرگ خداوند در قربانی نکردن حضرت اسماعیل(ع) است، اما از پنج سال پیش زیر سایه بی‌کفایتی آل‌سعود این عید بزرگ به سالروز شهادت جمع زیادی از حجاج خانه خدا تبدیل شده است.

از پنج سال پیش و برای همیشه تاریخ، عید قربان سالروز فاجعه منا و شهادت صدها مسلمان در سرزمین مناست؛ رخدادی که به فرموده مقام معظم رهبری نباید فراموش شود.

به مناسبت سالروز این فاجعه غم‌بار و برای یادآوری ایثارها و از خودگذشتگی‌های کادر درمان در این فاجعه با محمدرضا رفعتی، متخصص داخلی و مسئول بیمارستان مکه گفت‌وگو کردیم.

2 بار مُحرِم شدن طی 18 سال حضور در سرزمین وحی

وی در گفت‌وگو با ایکنا با اشاره به اینکه پزشکان و پرستارانی که فاجعه منا را پشت سرگذاشته‌اند هم اکنون نیز در حال مبارزه با فاجعه کرونا هستند، گفت: من از سال 79 در تمام مناسک حجی که برگزار شده حضور داشته‌ام، البته به دلیل مسئولیتی که در حج داشتم و وظایف سنگینی که باید انجام می‌دادم فقط دو بار محرم شده و اعمال حج را به جای آورده‌ام و در بقیه سال‌ها فقط مشغول خدمت‌رسانی به مردم بودم.

وی که مسئولیت بیمارستان مکه را در سال 94(زمان وقوع فاجعه منا) برعهده داشت در خصوص نحوه دریافت خبر فاجعه منا، گفت: در بیمارستان مکه بودیم که حوالی ظهر کم کم خبرهایی در خصوص بروز یک فاجعه در منا منتشر شد. آمبولانس را اعزام کردیم که مانع ورود آمبولانس به منطقه شدند. دو نفر از پزشکان ما با موتور خود را به آنجا رسانده و کمک‌رسانی را آغاز کردند اما خود آنها نیز در حال گیر افتادن در منطقه بودند که در نهایت خود را نجات داده بودند.

این پزشک داخلی کشورمان ادامه داد: سال 94 به دلیل گرمای هوا پیش‌بینی‌های لازم برای مقابله با گرمازدگی حجاج صورت گرفته بود و همگی آماده بودیم که در صورت بروز گرمازدگی به حجاج کمک کنیم اما به هیچ وجه تصور وقوع چنین فاجعه‌ای را نداشتیم. به محض دریافت اطلاعات بیشتر به سرعت تمام همکاران در بیمارستان حاضر و هر جایی که امکان داشت تخت مستقر کرده و تمام یخچال‌ها را پر از سرم کردیم.

فاجعه منا متأثر کننده‌تر از جنگ تحمیلی بود

رفعتی با اشاره به اینکه به عنوان پزشک در جنگ ایران و عراق حضور داشته و بحران‌های پزشکی زیادی را تجربه کرده است اما هیچ رخدادی مانند فاجعه منا او را متأثر نکرده است، گفت: از عصر روز عید قربان آمبولانس‌ها مصدومان را از منا به بیمارستان مکه آوردند و همکاران ما هر کاری که می‌توانستند برای مجروحان این حادثه انجام می‌دادند به نحوی که مریضی که به بیمارستان مکه می‌رسید خیال ما راحت می‌شد که به احتمال بسیار زیاد بهبود خواهد یافت. اما له شدن و در هم گره خوردن تعدادی از زائران به حدی بود که بسیاری از آنها به همین دلیل به شهادت رسیده بودند و دیگر کاری از دست ما بر نمی‌آمد.

مسئول بیمارستان مکه در پاسخ به این سؤال که آیا فقط بیماران ایرانی را در آن فاجعه پذیرش کردید؟ گفت: اکثریت قریب به اتفاق بیماران ما ایرانی بودند. البته تعدادی دیگری نیز بودند که بعدها متوجه شدیم ایرانی نیستند. مسئولان عربستانی تأکید دارند که فقط به زائران ایرانی خدمت‌رسانی کنیم و اجازه کمک به سایر زائران را نمی‌دهند.

وی به آسیب‌های روانی وارده به زائران نیز اشاره کرد و گفت: وضعیت روحی زائران بسیار وخیم بود. خانواده‌هایی را داشتیم که برادر، عروس، پدر و ... خود را از دست داده بودند و حتی از یک خانواده فقط یک نفر زنده مانده بود که آن یک نفر نیز صدمه روحی شدید دیده بود و ما تلاش می‌کردیم از نظر روحی نیز به زائران کمک کنیم. من تجربه‌های زیادی در بحران‌ها دارم اما هیچ کدام به اندازه فاجعه منا آزار دهنده نیست.

پزشکان در فرودگاه لباس خدمت می‌پوشند

رفعتی به بیان تلاش‌های بی‌وقفه کادر پرشکی در نجات بیماران پرداخت و گفت: در حالت عادی نیز وقتی پزشکان داوطلب اعزام به حج می‌شوند به آنها می‌گوییم که در مراسم حج بحث شیفت‌بندی و مشخص بودن ساعات کار و ... وجود ندارد و شما در فرودگاه باید لباس ریاست و استادی دانشگاه و ... را دربیاورید و لباس خدمت بپوشید. در فاجعه منا نیز ساعت‌ها و روزها بدون وقفه در حال کار بودیم.

وی ادامه داد: در کنار تلاش‌های درمانی و پزشکی، خود من تا بیمارستان‌های جده و تمام بیمارستان‌هایی که فکر می‌کردیم شاید زائر ایرانی در آنجا بستری باشد می‌رفتیم و به دنبال تک تک زائرانمان در تمام بیمارستان‌های موجود می‌گشتیم.

این پزشک متخصص کشورمان عامل این فاجعه بزرگ را سوء مدیریت دانست و گفت: اکنون در مقابل ویروس کرونا ایستاده‌ایم و به صورت واضح باید با شیوع یک ویروس مقابله کنیم اما آنجا دشمنی روبه‌روی خودت نمی‌دیدیم و واقعاً نمی‌توانستیم دلیل چنین فاجعه‌ای را درک کنیم. به ویژه اینکه قبل از فاجعه منا مسئله سقوط جرثقیل و شهادت زائران در مسجدالحرام نیز رخ داده بود. من دلیل این مسئله را صرفاً سوء مدیریت آل‌سعود می‌دانم.

رفعتی در پاسخ به این سؤال که در آن شرایط بسیار سخت خبر خوبی هم بود که کمی حال کادر درمان را بهتر کند؟ گفت: کادر درمان در کنار وظایف درمانی‌ای که داشت، تلاش می‌کرد به دنبال زائران ایرانی نیز بگردد؛ در یکی از این تلاش‌ها در یکی از بیمارستان‌های سعودی یک زائر ایرانی را پیدا کردیم. آن زائر به حدی تحت فشار و ناراحتی قرار داشت که فکر می‌کرد هرگز او را هیچ کس پیدا نخواهد کرد و وقتی او را پیدا کردیم هم حال او بهتر شد و هم خودمان کمی آرام شدیم.

وی در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر اینکه اتفاق‌هایی که طی سال‌های متمادی در حج رخ داده از جمله کشتار مکه در سال 66، کشته شدن زائران در رمی جمرات(چندین بار طی سال‌های مختلف) و ... به نحوی بوده که هیچ کس آنها را نمی‌توانست پیش‌بینی کند و گفت: ما از قبل در خصوص گرمازدگی پیش‌بینی‌های لازم را انجام داده بودیم ولی فکر نمی‌کردیم به یکباره سقوط جرثقیل و در ادامه فاجعه منا همه چیز را تحت‌الشعاع خود قرار دهد. به همین دلیل در مراسم حج همیشه باید در نهایت آمادگی کامل و آماده مواجهه با هر بحرانی باشیم.