کد خبر: ۳۹۱۷۴۴۲

تاریخ: ۲۸ مرداد ۱۳۹۹ - ۱۹:۰۷

بنا بر مبانی مختلف فقهی؛

پیش‌بینی رؤیت‌پذیری هلال ماه محرم ۱۴۴۲ قمری در ایران

امروزه برنامه‌هایی تدارک شده‌اند که با محاسبات علمی، عوامل رؤیت هلال در شب اوّل ماه را برای بیشترِ نقاط زمین در نظر می‌گیرند و الگوهای رؤیت‌پذیری هلال ماه را پیش‌بینی و ترسیم می‌کنند.

به گزارش ایکنا؛ اجتهاد نوشت:‌ برای رؤیت هلال در شب اوّل ماه، عواملی چون «زمان غروب خورشید و ماه» و «اختلاف زمان غروب آن دو» و «مختصّات خورشید و ماه و جدایی زاویه‌ای ماه و خورشید که از اختلاف ارتفاع ماه و خورشید، و نیز اختلاف سمت آن دو نشئت می‌گیرد» و «درصد روشنایی هلال و به اصطلاح فاز ماه» و … مؤثّرند. امروزه، برنامه‌هایی تهیّه شده‌اند که با محاسبات رایانه‌ای و طبق معیارهای ریاضی و تجربی، این عوامل را برای بیشترِ نقاط زمین در نظر می‌گیرند و الگوهای رؤیت‌پذیری هلال ماه را پیش‌بینی و ترسیم می‌کنند. (معیارها برای محدودۀ عرض جغرافیایی ۶۰ درجۀ جنوبی تا ۶۰ درجۀ شمالی بوده و برای عرض‌های بیشتر از ۶۰ درجه پاسخ‌گو نیستند.)

به تصاویر زیر بنگرید:
نقشۀ یک: نقشۀ رؤیت‌پذیری هلال ماه محرّم ۱۴۴۲ قمری، در غروب چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۱۹ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، بر اساس معیار «یالوپ»:

نقشۀ دو: نقشۀ رؤیت‌پذیری هلال ماه محرّم ۱۴۴۲ قمری، در غروب پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۲۰ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، بر اساس معیار «یالوپ»:

نقشۀ سه: نقشۀ رؤیت‌پذیری هلال ماه محرّم ۱۴۴۲ قمری، در غروب جمعه ۳۱ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۲۱ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، بر اساس معیار «یالوپ»:

توضیحات رنگ در نقشۀ با معیار «یالوپ»:
در مناطقی که در رنگ سبز قرار دارند، هلال به سادگی با چشم غیر مسلّح دیده می‌شود.
در مناطقی که در رنگ زرد (شبیه نارنجی) قرار دارند، هلال تحت شرایط جوّی مناسب، با چشم غیر مسلّح دیده می‌شود.
در مناطقی که در رنگ ارغوانی (شبیه صورتی) قرار دارند، رؤیت هلال ممکن است نیاز به ابزار و چشم مسلّح داشته‌باشد؛ یعنی پس از رؤیت با ابزار، ممکن است هلال با چشم غیر مسلّح نیز دیده شود.
در مناطقی که در رنگ آبی قرار دارند، هلال فقط با چشم مسلّح دیده می‌شود.
در مناطقی که بی‌رنگ هستند، رؤیت هلال ناممکن و نشدنی است. (زیرا مقارنه پیش از غروب آفتاب رخ می‌دهد و ماه نیز پس از غروب آفتاب، غروب می‌کند؛ ولی روشنایی هلال به اندازه‌ای نیست که حتّی با چشم مسلّح دیده شود!)
در مناطقی که در رنگ قرمز قرار دارند، رؤیت هلال ممتنع و غیر قابل تحقّق است. (زیرا ماه پیش از غروب آفتاب، غروب می‌کند یا اینکه مقارنه پس از غروب آفتاب رخ می‌دهد.)

نتیجه‌گیری:

مقارنۀ ماه و خورشید در ساعت ۲:۴۲ UTC چهارشنبه ۱۹ آگوست ۲۰۲۰ میلادی رخ می‌دهد؛ ولی حدود ۱۲.۵ ساعت برای امکان نخستین رؤیت هلال با چشم مسلّح، و حدود ۱۶ ساعت برای امکان نخستین رؤیت هلال با چشم عادی زمان لازم است.

با پوزش از خوانندگان و به‌علّت کمبود وقت نگارنده، رؤیت‌پذیری هلال بنا بر مبانی مختلف فقهی، تنها برای کشور ایران چنین پیش‌بینی می‌شود:

(کافی است مبنای مرجع تقلید خویش را بیابید و فقط بندهای همان مبنا را بخوانید.)

مبنای یکم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «اشتراط اتّحاد افق» (مبنای فقهی مشهور فقهاء مانند حضرات آیات عظام امام‌خمینی(ره)، گلپایگانی(ره)، اراکی(ره)، سیّدمحمّد صدر(ره)، بهجت(ره)، سیستانی، شبیری‌زنجانی، مکارم‌شیرازی، سیّدمحمّدتقی مدرّسی)

۱- رؤیت هلال با چشم عادی در غروب چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۱۹ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، در ایران و منطقۀ خاورمیانه، ناممکن است.
۲- در غروب پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۹ شمسی (و ۳۰ ذی‌حجّه ۱۴۴۱ قمری در ایران) برابر با ۲۰ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، هلال در سراسر ایران به‌راحتی با چشم عادی دیده می‌شود و جمعه ۳۱ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۲۱ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، روز اوّل ماه محرّم ۱۴۴۲ قمری خواهد بود.

***

مبنای دوم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «کفایت رؤیت در نقاطی که در بیشترِ شب با هم مشترک‌اند» (مبنای فقهی حضرت آیت‌الله العظمی وحیدخراسانی)

۲- امّا در غروب چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۱۹ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، در محدودۀ سبزرنگ نقشۀ یک (سراسر آمریکای مرکزی و بخش‌هایی از آمریکای شمالی و جنوبی و اقیانوس‌های آرام و اطلس) هلال با چشم عادی به‌راحتی دیده می‌شود و در محدودۀ نارنجی‌رنگ نقشۀ یک (بخش‌هایی از آمریکای شمالی و جنوبی و اقیانوس‌های آرام و اطلس، و غرب قارّۀ آفریقا) نیز، رؤیت هلال با چشم عادی ممکن است؛ اگر هلال با چشم عادی در غرب آفریقا دیده شود (که به احتمال زیاد، دیده می‌شود)، از آنجا که ایران در بیشترِ شب با آن محدودۀ رؤیت هلال مشترک است؛ در نتیجه، پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۲۰ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، روز اوّل ماه محرّم ۱۴۴۲ قمری خواهد بود.

***

مبنای سوم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «کفایت رؤیت در نقاطی که در بخشی از شب با هم مشترک‌اند» (مبنای فقهی حضرات آیات عظام خوئی(ره)، تبریزی(ره)، لطف‌الله صافی‌گلپایگانی، محمّداسحاق فیّاض)

۲- امّا در غروب چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۱۹ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، در محدودۀ سبزرنگ نقشۀ یک (سراسر آمریکای مرکزی و بخش‌هایی از آمریکای شمالی و جنوبی و اقیانوس‌های آرام و اطلس) هلال با چشم عادی به‌راحتی دیده می‌شود و در محدودۀ نارنجی‌رنگ نقشۀ یک (بخش‌هایی از آمریکای شمالی و جنوبی و اقیانوس‌های آرام و اطلس، و غرب قارّۀ آفریقا) نیز، رؤیت هلال با چشم عادی ممکن است؛ و از آنجا که در محدوده‌های سبز و نارنجی‌رنگ، مطمئنّاً هلال با چشم عادی دیده می‌شود و ایران هم در بخشی از شب با آن محدودۀ رؤیت هلال مشترک است، پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۲۰ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، روز اوّل ماه محرّم ۱۴۴۲ قمری خواهد بود.

***

مبنای چهارم: مبنای «لزوم رؤیت هلال با چشم عادی» و «کفایت رؤیت در هر نقطه‌ای برای همۀ نقاط زمین» (مبنای فقهی حضرت آیت‌الله العظمی بشیرحسین نجفی)

۱- رؤیت هلال با چشم عادی در غروب چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۱۹ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، در محدودۀ سبزرنگ نقشۀ یک (سراسر آمریکای مرکزی و بخش‌هایی از آمریکای شمالی و جنوبی و اقیانوس‌های آرام و اطلس) به‌راحتی محقّق می‌شود؛ از این‌رو، برای ایران و همۀ نقاط زمین، پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۲۰ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، روز اوّل ماه محرّم ۱۴۴۲ قمری خواهد بود.

***

مبنای پنجم: مبنای «کفایت رؤیت هلال با چشم مسلّح» و «اشتراط اتّحاد افق» (مبنای فقهی حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای)

۱- رؤیت هلال با چشم مسلّح در غروب چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۱۹ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، در سراسر ایران، ناممکن است.
۲- در غروب پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۹ شمسی (و ۳۰ ذی‌حجّه ۱۴۴۱ قمری در ایران) برابر با ۲۰ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، هلال در سراسر ایران به‌راحتی با چشم مسلّح و عادی دیده می‌شود و جمعه ۳۱ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۲۱ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، روز اوّل ماه محرّم ۱۴۴۲ قمری خواهد بود.

***

مبنای ششم: مبنای «کفایت رؤیت هلال با چشم مسلّح» و «کفایت رؤیت در نقاطی که در بخشی از شب با هم مشترک‌اند» (مبنای فقهی حضرات آیات عظام فاضل‌لنکرانی(ره)، سیّدکاظم حائری، نوری‌همدانی)

۲- امّا در غروب چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۱۹ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، رؤیت هلال با چشم مسلّح در محدوده‌های آبی و صورتی و نارنجی و سبزرنگ نقشۀ یک (بیشترِ قارّه‌های آمریکا و آفریقا و اقیانوس‌های آرام و اطلس، و بخشی از قارّه‌های اروپا و آسیا) محقّق می‌شود؛ و از آنجا که در آن محدوده‌ها، مطمئنّاً هلال با چشم مسلّح دیده می‌شود و ایران هم در بخشی از شب با آن محدوده‌های رؤیت هلال مشترک است، پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۹ شمسی برابر با ۲۰ آگوست ۲۰۲۰ میلادی، روز اوّل ماه محرّم ۱۴۴۲ قمری خواهد بود. / محسن فصاحت

برای مطالعه مبانی فقهی مربوط به «رؤیت هلال» و «اتّحاد افق»، خواندن مطالب زیر پیشنهاد می‌شود:
http://aasemaan25.blog.ir/post/Royat-Helal-Ofoq

http://ijtihadnet.ir/فتاوا-و-مبانی-رؤیت-هلال/