کد خبر: ۳۹۲۱۳۱۹

تاریخ: ۱۷ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۱:۱۶

زلال احکام؛

حکم وصیت در تقسیم مساوی اموال میان فرزندان

یکی از سؤالات فقهی درباره وصیت‌نامه این است که شخصی فوت کرده و تمام اموال خود را برحسب وصیتش به هر چهار فرزند خود به طور مساوی تقسیم کرده است. این شخص سه فرزند پسر و یک دختر دارد و با توجه به اینکه قبل از فوت تملیک نکرده تکلیف چیست؟

به گزارش ایکنا، وصیت یک اصل قرآنی است. به آیات ۱۸۰ سوره بقره و ۱۰۶ سوره مائده «آیه وصیت» گفته‌اند. خداوند در آیه ۱۸۰ سوره بقره چنین می‌فرماید: «كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِن تَرَكَ خَيْرًا الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالأقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ؛ بر شما مقرر شده است که چون یکی از شما را مرگ فرارسد اگر مالی بر جای گذارد برای پدر و مادر و خویشاوندان (خود) به طور پسندیده وصیت کند (این کار) حقی بر پرهیزگاران است».

یکی از سؤالات فقهی که می‌تواند مطرح شود این است: شخصی فوت کرده و تمام اموال خود را برحسب وصیتش به هر چهار فرزند خود به طور مساوی تقسیم کرده است. این شخص سه فرزند پسر و یک دختر دارد. با توجه به اینکه قبل از فوت تملیک نکرده تکلیف چیست؟

1- اصل وصیت باطل است؟

2- یک‌سوم را چطور تقسیم کنیم اگر باطل نیست؟

پاسخ:

آیت‌الله خامنه‌ای

1- وصیت مزبور اگر به تقسیم تَرَکه برگردد اعتباری ندارد و باید طبق موازین شرعی بین ورثه تقسیم شود.

2- اگر مقدار زیاد سهم دختر به وصیت برگشت نماید، و با بقیه وصیت‌ها به مقدار ثلث و یا کمتر از آن باشد، نافذ است؛ و مازاد بر ثلث در صورت رضایت ورثه نافذ است و در غیر این صورت باطل است.

آیت‌الله مکارم

1و2- اگر این وصیت به ضمیمه سایر وصایای میت بیش از ثلث اموال وی نباشد عمل به آن لازم است و صحیح می‌‎باشد؛ یعنی اضافه سهم دختر از ثلث پرداخته می‌‎شود. و اگر اضافه بر ثلث باشد، تنها به مقدار ثلث جایز است.

آیت‌الله سیستانی

١- وصیت فقط در یک سوم نافذ است ومابقى طبق قانون شرع تقسیم مى شود.

٢- اگر وصیت دیگرى نداشته باشد یک سوم على السویه تقسیم مى شود.

آیت‌الله شبیری

1- با توجه به اینکه وصیت مذکور بیش از ثلث اموال میت را دربرنگرفته، نافذ است و باید بر اساس آن عمل شود.

2- در مورد هر وارث باید دید که آیا مقداری که به وسیلۀ وصیّت از سهم‌الارث وی کم می‌شود از ثلث سهم او بیشتر است یا خیر؟ و در صورت اوّل اجازۀ وی در نافذ بودن وصیّت شرط است.

جمع‌آوری‌کننده: سیدنادعلی اولیایی