کد خبر: ۳۹۲۱۴۱۰

تاریخ: ۱۷ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۱:۴۳

یوم‌الله 17 شهریور در کلام امام(ره)؛

قیامی شبیه قیام امیرالمؤمنین علی(ع) در مقابل معاویه

امام(ره) در بخشی از پیامش، که به مناسبت هفتمین روز پس از قیام 17 شهریور منتشر شد، ضمن نزدیک دانستن سقوط حکومت پهلوی تأکید کرد‌ند: «قیام شما در مقابل دیکتاتور اصلى که تمام شعائر ملى و مذهبى را زیر پا گذاشته، چون قیام امیرالمؤمنین در مقابل معاویه مى‏‌باشد که عملى بیش از اعمال آن دیکتاتور مرتکب نشده بود. شما هم در مقابل دیکتاتور عصر که با اسم اسلام و تشبث به قرآن خون ملت را مى‌‏مکد، در صورتى که تعداد کشتگان ما به تعداد کشتگان «صفین» بازنرسیده؛ غم به خود راه ندهید و به راه خود که راه حق و راه اولیاى حق است، ادامه دهید.»

به گزارش ایکنا، 17 شهریور 1357 یا جمعه سیاه یکی از خونین‌ترین و غم‌انگیزترین روزهای تاریخ انقلاب اسلامی بود، اما در عین حال همین فاجعه نقش مهمی را در تسریع روند پیروزی انقلاب ایفا کرد، به نحوی که تنها پنج ماه پس از این اتفاق انقلاب به پیروزی رسید.

امام خمینی(ره) نیز در فاصله این اتفاق تا هفتم این فاجعه سه پیام مهم صادر کردند و اعلام عزای عمومی این روز از سوی ایشان در شتاب گرفتن حرکت انقلابی و ضد استبدادی ملت ایران و ناکامی نظام شاهنشاهی در حاکم کردن فضای رعب و ترس بر مردم، نقشی سرنوشت‌ساز داشت.

متن پیام‌های امام(ره) به شرح ذیل است:

پیام امام خمینی(ره) از نجف اشرف به ملت ایران درباره کشتار وحشیانه 17 شهریور(جمعه خونین)

بسم اللَّه الرحمن الرحیم‏

ملت شریف و شجاع ایران‏

بار دیگر شاه با دستور حکومت نظامى در تهران و سایر شهرستانهاى بزرگ ایران، ثابت کرد که پایگاهى در میان ملت ندارد. اعلام حکومت نظامى در محیطى آرام- به اقرار رادیو و مطبوعات ایران که راهپیمایى با کمال آرامش در آن انجام مى‏‌گرفت- نه تنها قانونى نیست بلکه جرم است و دستور دهنده آن مجرم. شاه براى به رگبار بستن مردم بى‏‌دفاع و مظلوم هیچ بهانه‏‌اى را بهتر از حکومت نظامى ندید.

روزهاى اخیر، تهران و سایر شهرستانهاى مهم ایران براى اظهار مظلومیت و مخالفت با مجرمى که 35 سال بر مقدرات آنان سلطه دارد و جنایات و خیانت‌هاى او در کشور و مخالفتهاى او با قانون اساسى واضح است، شاهد راهپیماییهاى آرام بود. اظهار مخالفت با مجرمى که تمام هستى ملت را به باد داده است، از طرف کسانى بود که در حد عالى شعور سیاسى و دینى بودند؛ به طورى که حاضر شدند ارتش را گلباران کنند ولى «دولت آشتى ملى»، آنان را به عنوان شعار بر خلاف قانون اساسى، محکوم نمود؛ و حال آنکه شعار آنان بر ضد قانون اساسى شکن- یعنى شاه- بود.

شعار بر ضد رژیم تحمیلى غیر قانونى بود، اظهار مظلومیت بود ولى واقعیت این است که شاه مى‏‌خواهد انتقام خود را از ملت بى‏‌دفاع بگیرد، و با صحنه‏‌سازی هاى مبتذل، ملت بى ‏دفاع را به مسلسل ببندد و نفسها را به خیال باطل خودش در سینه خفه گرداند ولى دیگر دیر شده است و ملت مظلوم و بیدار ایران آگاه گردیده‌‏اند. من هنوز اطلاع دقیقى از کشتگان و مجروحان در سراسر ایران ندارم؛ ولى خبرگزاریها تعداد کشتگان را به صدها نفر گزارش داده‏‌اند و خبرهایى از ایران، این‏ تعداد را بیش از هزار نفر مى‏‌گویند. اکنون بر ملت شجاع ایران است که به هر ترتیبى که ممکن است به مجروحین بیشمار خود، خون، دوا و غذا برساند و از هر گونه کمک مالى دریغ ننماید.

چهره ایران امروز گلگون است و دلاورى و نشاط در تمام اماکن به چشم مى‌‏خورد. آرى این چنین است راه امیرمؤمنان على و سرور شهیدان امام حسین. اى کاش «خمینى» در میان شما بود و در کنار شما در جبهه دفاع براى خداى تعالى کشته مى‏‌شد.

ملت ایران!

مطمئن باشید که دیر و یا زود پیروزى از آن شماست. شاه با حکومت آشتى ملى مى‏‌خواهد روحانیت شریف ایران و سیاسیون محترم را در کشتار خود سهیم گرداند ولى فریب او خیلى زود برملا گردید. انَّ کَیْدَ الشَّیطانِ کانَ ضَعیفاً.

جهان باید بداند که این است فضاى باز سیاسى ایران! و این است رژیم دموکراسى شاه! و این است عمل به دین مبین اسلام در منطق شاه و دولت او!

اکنون به بهانه‏‌هاى پوچ دست به حبس و تبعید تازه زده‏‌اند و مى‏‌زنند. باید علما و روشنفکران ملت در زیر چکمه دژخیمان خُرد شوند تا کسى خیال آزادى به خود راه ندهد.

شما اى ملت محترم ایران، که تصمیم گرفته‏‌اید خود را از شرّ رژیم شاه خلاص گردانید و در رفراندمى که در سه و چهارم شوال در برابر ناظران سراسر جهان انجام دادید به دنیا نشان دادید که رژیم شاه جایى براى خود در ایران ندارد- چنانچه در روزنامه‏‌هاى خارجى هم منعکس گردید. مطمئن باشید که هیچ قدرتى نمى‏‌تواند با شما که بیدارید و به پا خاسته‏‌اید روبه شود.

ارتش وطن‌خواه ایران!

شما دیدید که ملت با شما دوست و شما را گلباران مى‏‌کند و مى‏‌دانید که این چپاولگران براى ادامه ستمگرى، شما را آلت قتل برادران خود قرار داده‏‌اند، به دیگر برادران ارتشى خود که شاه را رها کرده‏‌اند و در پشتیبانى مردم، به دشمن حمله نموده‏‌اند بپیوندید، و بپاخیزید و نگذارید ملت شما نابود و برادران و خواهران شما به خاک و خون کشیده شوند. نام خود را در تاریخ که به سود ملت ایران به راه خود ادامه مى‏‌دهد، هر چه زودتر ثبت کنید و ریشه خیانت و ظلم را بکنید.

شما اى علماى بزرگ اسلام و سیاسیون بزرگ، که از فشار شاه هراسى به دل راه نمى‏‌دهید! نشانه اعتماد و قوّت روحیه ملت هستید، و در این موقع حساس نه تنها باید استقامت کنید بلکه روحیه عالى مقاومت جامعه را هر چه بیشتر باید تقویت کنید، و هر چه بیشتر صفوف خود را براى مقابله با دشمن مردم ایران متشکلتر کنید. از خداوند متعال نصرت اسلام و مسلمین را خواهانم. و السلام علیکم و رحمة اللَّه و برکاته.

روح اللَّه الموسوی الخمینى‏

زمان: 18 شهریور 1357

منبع: صحیفه امام، ج‏3، ص 459 و 460 و 461

دومین پیام امام خمینی(ره) پس از این اتفاق در 21 شهریور از نجف صادر شد که ضمن تسلیت مجدد این فاجعه بر لزوم ادامه مبارزه ملت ایران با حکومت پهلوی تأکید می‌کرد:

بسم اللَّه الرحمن الرحیم‏

«و بَشّرِ الصابِرینَ* الّذینَ اذا اصابَتْهُمْ مُصیَبةٌ قالوا انّا للَّه و انّا الَیْهِ راجِعُونَ* اولئِکَ علَیهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَ رَحْمَةٌ وَ اوُلئِکَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ»

وقتى شما را اى فرزندان عزیز اسلام، خداوند متعال تسلیت مى‌‏دهد، آیا باز هم محتاج به تسلیتید؟

خداوند- عزوجل- مى‏‌فرماید: «بشارت بده صبرکنندگان را؛ کسانى که هر مصیبتى مى‏‌بینند به حساب خدا تحمل مى‏‌کنند و مى‏‌گویند ما همه براى خدا خلق شده‏‌ایم، براى خدا زندگى مى‏‌کنیم، و وقتى بمیریم از بین نمى‏‌رویم بلکه به سوى خداى مهربان برمى‏‌گردیم. صلوات و رحمت خدا بر ایشان؛ اینها هستند که به آرزوى انسانى رسیده‏‌اند.»

مع‌ذلک من به نیابت حضرت ولى عصر امام زمان به همه مسلمانان جهان مصیبت چهارم شوال سال 98 ه. ق (17 شهریور) را خاصه به خانواده‏‌هاى داغدار تسلیت مى‌‏گویم، و در عین حال تبریک. و خدا شاهد است مصطفاى من تنها آن نبود که سالش نزدیک است، بلکه همه به خاک و خون کشیده‏‌هاى حادثه شوال، مصطفاهاى من بوده‏‌اند. من این استقامت را و این فیض شهادت را که خداوند متعال نصیب فرزندانم فرمود به پدران و مادران و همه بستگانشان تبریک مى‏‌گویم. و چنین کشته شدنى که افتخار دارد، بزرگترین آرزوى من است و شاید نزدیک باشد.

اما فرج و پیروزى حق بر باطل، از آن نزدیکتر است. و از این پس جا دارد که همه‏ کارهاى خود را تعطیل کنیم- نه براى همیشه- که به همین زودى ظالم جبار سرنگون مى‏‌شود.

در بازکردن مغازه‌‏ها و کارخانه‏‌ها عجله نکنید. در تقویت روحیه و ایمان کسانى که ضعیفند بکوشید که روزى دست خداست. چند روز تعطیل کسب و کار براى رضاى خدا کسى را از گرسنگى نمى‏‌کشد. عزت و ثروت دست خداست. از مرگ نترسید که حیات و ممات به دست خداست. تعطیل را ادامه دهید که فرج نزدیک است.

روح اللَّه الموسوی الخمینى

زمان: 21 شهریور 1357‏

منبع: صحیفه امام، ج‏3، ص 462 و 463

اما سومین پیام امام(ره) به مناسبت این فاجعه متضمن اعلام عزاى عمومى و ادامه اعتصاب‏ در هفتمین روز کشتار 17 شهریور بود که همه این پیام‌ها حکایت از آن دارد که امام(ره) با جلوگیری از فراموش شدن این جنایت، تحرکات انقلابی ملت ایران را تشدید کردند.

بسم اللَّه الرحمن الرحیم‏

هموطنان محترم و مظلوم!

اکنون که یک هفته از کشتار فجیع گروه اول مقتولین مظلوم ما مى‏‌گذرد، اکنون که یک هفته تمام است ملت معظم ایران در زیر چکمه دژخیمان و رگبار مسلسل و توپ و تانک دست و پا مى‏‌زند، اکنون که شاه دست از آستین فضاى باز سیاسى درآورده و به دروکردن نهال جوانان رشید و شجاع ما پرداخته است، اکنون که با نفسهاى آخر، حکومت فاشیستى نفس‌هاى ملت را در سینه خفه کرده، اکنون که گورستانها از قبور شریف فرزندان اسلام و قرآن پر گردیده، اکنون که دژخیمان شاه به عربده و پایکوبى در مرگ عزیزان ما به شادى نشسته‏‌اند، اکنون شاه مى‏‌خواهد ایران را به ویرانه و قبرستان تبدیل کند. اکنون که عمال از خدا بیخبر شاه در مجلس گرد هم جمع شده و با صحنه‏‌سازی‌هاى مبتذل و اغفال‏‌کننده مى‏‌خواهند مجرم اصلى را تبرئه و گناه بزرگ و خیانت عظیم را به دیگران که آلتِ فعلى بیش نیستند، نسبت داده و خود را مقرب الخاقان قرار دهند، اکنون که تمام خیانتکاران خارج و داخل پشتیبانى از جنایات شاه مى‏‌کنند، اکنون که از چهره‏‌هاى کریه آزادیخواهى و طرفدارى از حقوق بشر پرده برداشته شده، ملت مظلوم و بزرگ ایران باید اعتصاب نموده در عزا بنشینند و رسماً روز پنجشنبه یازدهم شوال را روز عزا قرار دهند.

ما به دنبال فداکاری‌ها و عزاى سراسرى، منتظر شادی‌ها هستیم. شما شاهد استقلال و آزادى- به خواست خدا- خواهید بود. شما با پایمردى خود دشمن را چنان از میدان بیرون کردید که مجبور به اعلام حکومت نظامى در اکثر شهرستانها و در تهران، مرکز و پایگاه شیرمردان و شیرزنان شد، و خود را در جوامع بشرى رسوا و خدعه را با دست خود نقش بر آب کرد. عزیزان من مطمئن باشید که پیروز هستید و در پیشگاه خداى متعال روسفید.

قیام شما در مقابل دیکتاتور اصلى که تمام شعائر ملى و مذهبى را زیر پا گذاشته، چون قیام امیر المؤمنین در مقابل معاویه مى‏‌باشد که عملى بیش از اعمال آن دیکتاتور مرتکب نشده بود. على در مقابلِ ستمکارى بود که با امامت جمعه و جماعت و تشبث به اسلام، خون مردمان را مى‏‌مکید؛ قیام در مقابل ظلم و ظالم بود و چندین هزار فدایى داد که عمار یاسر یکى از آنها بود. شما هم در مقابل دیکتاتور عصر که با اسم اسلام و تشبث به قرآن خون ملت را مى‌‏مکد، در صورتى که تعداد کشتگان ما به تعداد کشتگان «صفین» بازنرسیده؛ غم به خود راه ندهید و گوش به حرف اشخاصى که از اسلام اطلاعى ندارند ندهید و به راه خود که راه حق و راه اولیاى حق است، ادامه دهید. گول خیمه شب بازیهاى دولت و وکلاى شاه را نخورید که با حرفهاى فریبنده مى‏‌خواهند شاه را که در شرف مرگ است نجات دهند. دنیا شاه را محکوم کرد و به پشتیبانى شما برخاست؛ اگر چه مشتى جنایتکار که مى‏‌خواهند مخازن ملت را ببرند و حق ملت را زیر پا بگذارند به او امید مى‏‌دهند، ولى هیچ قدرتى در مقابل قدرت لایزال ملت نمى‏‌تواند پابرجا باشد؛ خداوند تعالى وعده نصرت داده و با شماست. و السلام علیکم و رحمة اللَّه و برکاته.

روح اللَّه الموسوی الخمینى‏

زمان: 23 شهریور 1357

منبع: صحیفه امام، ج‏3، ص 464 و 465

البته امام خمینی(ره) برای تعظیم و بزرگداشت این روز و یادآوری نقش سرنوشت‌ساز آن در روند پیروزی انقلاب در سالروز این فاجعه در سال 1358، 17 شهریور را یوم الله خواندند و فرمودند: «آن 17 شهریور سال گذشته «مِنْ ایّام اللَّه» آن هم از ایام خدایى بود که یک ملت، زن و مردش، جوان و غیر جوانش، بایستند و خون بدهند براى احقاق حق. این روز خداست. 17 شهریور «مِنْ ایام اللَّه» است، باید متذکر باشید. باید یادآورى کنید این «ایّام اللَّه» را. چنانچه کردید، از یاد نباید برود این «ایّام اللَّه» براى اینکه این ایام‏‌اند که آدم سازند. این ایّام است که جوان‌هاى ما را از عشرتکده‌‏ها بیرون مى‏‌آورد به میدان جنگ مى‏‌برد. این ایّام الهى هست که ملت ما را بیدار مى‏‌کند، و بیدار کرد. امر مى‏‌کند: ذَکِّرْهُمْ بِایّامِ اللَّه؛ «ایّام اللَّه» را در ذکر مردم وارد کن. یادتان نرود این ایام بزرگى که بر ملت ما گذشت، و «ایّام اللَّه» بود؛ مثل «15 خرداد»؛ مثل «17 شهریور». (صحیفه امام(ره)، ج 9، ص 466)