کد خبر: ۳۹۲۶۶۸۰

تاریخ: ۱۱ مهر ۱۳۹۹ - ۰۵:۲۸

حجت‌الاسلام ابراهیم بهاری پاسخ داد؛

چگونه زیارت اربعین انسان را متحول می‌کند/ رزمایشی برای تمرین فضائل

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه روح زیارت اربعین علاوه بر تزریق در جوامع شیعی حتی غیرمسلمانان را تهییج و با خود همراه می‌کند، اظهار کرد: برای آنکه جامعه اهمیت زیارت امام حسین(ع) و زندگی پس از مرگ را درک کند باید از وسایل مختلف استفاده شود، چه بسا بعضاً رسانه‌ها، نمایش، تئاتر و سریال‌ها بسیار اثرگذارتر از منبر باشند؛ زیرا جامعه با زبان هنر، مفاهیم روایی را بهتر و بیشتر درک می‌کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین ابراهیم بهاری، استاد حوزه علمیه، در گفت‌وگو با ایکنا، درباره تأثیر زیارت اربعین بر ارتقای مراتب ایمان در زائران با اشاره به اجرای نمایش محشر در آستانه اربعین حسینی، اظهار کرد: در میام تمام معصومان(ع)، امام حسین(ع) تنها شهید معرکه هستند؛ یعنی به جز امیرالمؤمنین(ع) که در محراب نماز و با ضربت بر فرق مبارکشان به شهادت رسیدند، دیگر ائمه(ع) به واسطه مسمومیت با زهر شهید شدند، اما وجود مبارک حضرت سیدالشهداء(ع) در یک قتال و صحنه نبرد به دیدار حق شتافت. شهادتی از ایشان در عالم بر جای ماند که مصیبت آن براساس روایات از مجموعه مصیبت‌های عالم بالاتر است.

این استاد اخلاق ادامه داد: به همین دلیل وجود مقدس پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) ایشان توجهی ویژه به امام حسین(ع) دارند و نه فقط ائمه(ع) بلکه خداوند متعال نیز نگاهی ویژه به حضرت دارد. ایشان از بی‌نظیرترین انسان‌هاست که حتی قبل از ولادت، مرثیه مصیبت‌شان خوانده شد و انبیاء و ملائکه برای زیارت مزار ایشان قبل از شهادت، دعوت شدند، چنان‌که انبیایی همچون ابراهیم خلیل الرحمن(ع) و موسی‌بن عمران(ع) این توفیق را یافته‌اند.

وی با بیان اینکه باید بدانیم زیارت چیست و چرا زیارت امام حسین(ع) در مواضع مختلف مورد توصیه قرار گرفته است، تصریح کرد: زیارت یعنی رفتن به دیدار بزرگی که غالباً کوچکتر چه از نظر سنی و چه شأن و جایگاه برای عرض ادب و سلام نزد او می‌رود و از کرامات آن بزرگ سخن گفته و جایگاه و خواسته‌های خویش را نیز بیان می‌کند؛ خواسته‌هایی که دو مطلب در آن‌ها جاری است: نخست آنکه هرگز از در این خانه دور نشوم و دوم اینکه این دیدار، آخرین دیدار من نباشد: «لا جَعَلَهُ اللَّهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنّی لِزِیارَتِکُمْ».

جمع ملائکه و انبیا در خانه امام حسین(ع)

بهاری با بیان اینکه نوع زیارت برای جمیع انبیاء و اولیاء چنین است، اضافه کرد: بنابر نقل از پیامبر اکرم(ص) و امام صادق(ع) در منابعی همچون «کامل الزیارات» و «قتیل‌العبرة» ملائکه و انبیای الهی، عبّاد، زهّاد و شهدا مأمور هستند هر شب جمعه هر جای عالم هستند و هر کاری دارند، رها کرده و خود را به کربلا برای زیارت امام حسین(ع) برسانند. همین طور مراسم اربعین یک یادمان برای تمام عالم و آزادی‌خواهان است که پیروزی حق بر باطل را در این روز متجلی می‌بینند؛ ظرفیت اربعین به عنوان نماد معرفی حضرت حجت(عج) باید جهانی می‌شود.

وی با اشاره به روایات بسیاری که درباره فضیلت پیاده‌روی اربعین وارد شده است، بیان کرد: امام صادق(ع) فرمودند: «هر کسی که از خانه برای زیارت امام حسین(ع) خارج می‌شود در هر قدمی که برمی‌دارد خدا یک گناه را از او پاک می‌کند و یک حسنه به او افزوده می‌شود، وقتی به حرم می‌رسد خطاب می‌شود همه گناهانت پاک شد و ۷۰ سال عمل صالح در پرونده تو نوشته شد، عملت را از نو شروع کن و بدان در زمره عباد و زهاد قرار گرفته‌ای». همچنین در روایت است که زیارت امام حسین(ع) با پای پیاده ثواب ۷۰ حج را دارد.

بهاری اضافه کرد: عایشه، همسر پیامبر(ص)، نقل می‌کند: روزی امام حسین(ع) در دامان نبی اکرم(ص) بود و حضرت با امام حسین(ع) بازی می‌کردند و او را می‌خنداندند. به پیامبر(ص) گفتم:‌ ای رسول خدا(ص) چقدر این طفل را دوست دارید؟ جواب دادند: چگونه او را دوست نداشته باشم و به او ابراز علاقه نکنم در حالی که او میوه دل و نور دیده من است. امت من او را [مظلومانه] خواهند کشت و به همین دلیل هر که او را پس از وفاتش زیارت کند، خداوند ثواب یک حج و یک عمره، از حج‌ها و عمره‌های من را برای او می‌نویسد. گفتم: یک حج و عمره از حج و عمره شما‌ ای رسول خدا؟ حضرت(ص) فرمودند: بلکه دو حج و عمره از حج‌ها و عمره‌هایم ... این پرسش و پاسخ ادامه یافت تا ۹۹ حج و عمره از حج‌ها و عمره‌های نبی اکرم(ص). عایشه می‌گوید من سکوت کردم وگرنه پیامبر(ص) همچنان مشتاق افزودن بودند. از امام باقر(ع) روایت است که فرمودند: ثواب زیارت کربلا را نمی‌گویم، چون دیگر مردم به مکه و مدینه نمی‌روند!

شبهات برای انحراف از اصل اربعین

وی با اشاره به برخی شیطنت‌ها برای زیر سؤال بردن اصل و ریشه اهتمام شیعیان به زیارت اربعین با طرح شبهاتی مثل اینکه مگر می‌شود هر کاری بکنیم و بعد با زیارت اربعین اثر آن را پاک کنیم، اظهار کرد: زائران اهل بیت(ع) به تناسب شأن و جایگاه خود در پی کسب فضایل هستند؛ یکی دنیاطلب، دیگری آخرت‌خواه و فضیلت‌طلب؛ قاطبه شیعیان برای دنیا نیست که ائمه(ع) را دوست می‌دارند، بلکه حب و عشق آن‌ها ریشه در معرفت دارد و اساساً یکی از اصول زیارت معرفت‌افزایی است که بر اساس آن زائر به ترک گناه روی می‌آورد و با آسیب‌شناسی اعمال و رفتار خویش درصدد رفع گناهان و رفتار‌های اشتباه خود برمی‌آید تا رضایت امام و مولای خود را کسب کند.

بهاری با بیان اینکه ما به زیارت نمی‌رویم که ثواب ۷۰ سال حج را بگیریم یا بازگردیم گناه کنیم و نماز نخوانیم و از عقوبت آن نهراسیم، ابراز کرد: سجایای اخلاقی به واسطه زیارت اربعین در زائران متجلی می‌شود، مثل اهتمام به نماز اول وقت، راستگویی، پرهیز از غیبت؛ زیرا می‌بیند به زیارت کسی می‌رود که اسوه پاکی‌هاست. بار‌ها دیده‌ایم که زائران امام حسین(ع) در مسیر پیاده‌روی اربعین و سه روز راهپیمایی دگرگون می‌شوند.

بهاری اضافه کرد: نقل است که شب جمعه‌ای عده‌ای وارد حرم مطهر امام حسین(ع) شده و آرامش و نماز جماعت را بر هم زدند، مرحوم علامه بحرالعلوم دلیل را پرسید و پاسخ دادند که این کار هر هفته آنان است، علامه گفت: از هفته دیگر این‌ها را راه ندهید. همان شب برای علامه مکاشفه‌ای رخ داد و امام حسین(ع) را دید که می‌فرمودند: چرا چنین برخورد کردی؟ عرضه داشت: آن‌ها آرامش حرم را برهم زدند و مانند چهارپایان وارد شدند، حضرت(ع) فرمودند: خروج‌شان را هم دیدی؟ عرضه داشت: بله، همچون چهارپایان رفتند. امام حسین(ع) فرمودند: دقت کردی، من پالان آن‌ها را تغییر دادم ... این یعنی عده‌ای قدری خود را پایین می‌آورند که فقط حوائج دنیایی از ائمه(ع) می‌خواهند.

این استاد اخلاق بیان کرد: زیارت برای کسب فضایل و هم‌سنخ شدن با ائمه معصوم(ع) است؛ چنان‌که حضرت معصومه(ع) به مرحوم آیت‌الله مرعشی فرمودند: فلان طلبه از من مطالبه خانه و مال دنیا می‌کند، این‌ها را از ما نخواهید بروید از میرزای قمی طلب کنید، ما فضایل عالم را برای شما فراهم می‌کنیم.

تحول زائر در زیارت اربعین

وی با بیان اینکه زائر در مجموعه زیارت‌ها به ویژه زیارت اربعین تغییر کرده و متحول می‌شود، اظهار کرد: آثار و برکات این زیارت بسیار وسیع است به ویژه اینکه روح زیارت را در جوامع شیعی تزریق می‌کند و حتی غیرشیعیان و غیرمسلمانان را تهییج کرده و با خود همراه می‌کند. چنان‌که در اوج ناامنی‌های عراق ده‌ها میلیون نفر برای زیارت اباعبدالله الحسین(ع) رهسپار شدند. از این رو، باید چنین نگریست و ارزیابی کرد، نه آنکه منتظر باشیم که یک زیارت گناهان ما رفع شود؛ چراکه در روایت است: «شفاعت ما شامل حال کسی که نماز را سبک بشمارد، نمی‌شود». درباره دیگر گناهان هم همین طور است.

این کارشناس مذهبی با اشاره به اجرای نمایش «محشر» در ایام اربعین امسال، تأکید کرد: برای آنکه جامعه این اهمیت زیارت امام حسین(ع) و زندگی پس از مرگ را درک کند، باید از وسایل مختلف استفاده شود، چه بسا بعضاً رسانه‌ها، نمایش، تئاتر و سریال‌ها بسیار اثرگذارتر از منبر باشند، چون ممکن است افراد از فرصت و توان حضور در منبر را نداشته نباشد، اما پای مجموعه‌ای همچون «مختارنامه» بسیاری از معارف و آموزه‌های دینی به آن‌ها منتقل شود. قطعاً جامعه با زبان هنر، مفاهیم روایی را بهتر و بیشتر درک می‌کند و در این میان خوش به حال مجموعه‌هایی که این معارف را با هنر به مردم عرضه می‌کنند.

بهاری یادآور شد: در جلسه ارزیابی برنامه‌های رسانه ملی در محرم امسال گفتم به قدری در قرآن و روایات فیلم‌نامه، سناریو و داستان داریم که بی‌حد است و توجه به آن‌ها هم آموزنده است و هم پول‌ساز. قرآن پنج هزار قصه دارد که با استفاده از لوکیشن‌های مناسب می‌توان آن‌ها را به جامعه عرضه کرد، به شرط آنکه تعهد اخلاق‌مدار و آخرت‌محور در آن‌ها حفظ شود. از این رو، ابتکارات هنری رسانه‌ای مثل نمایش محشر هم در جای خود اثرگذار است و به تحولات این عرصه کمک می‌کند.

براساس این گزارش، نمایش بزرگ «محشر» هر شب در دوسانس از ساعت ۱۹ تا ۲۰:۳۰ و ۲۱:۳۰ تا ۲۳ در پارک ارم تهران اجرا می‌شود و علاقه‌مندان برای ثبت نام جهت تماشای نمایش باید به سایت http://www.namaticket.com مراجعه کنند.