کد خبر: ۳۹۳۶۲۴۳

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۳۹۹ - ۱۱:۱۳

روی میز مطالعه/

«فلسفه ما»؛ خاکریزی قوی مقابل مادی‌گرایان فلسفه

کتاب «فلسفه ما» یکی از مهم‌ترین آثار شهید سید محمدباقر حکیم است که می‌توان آن را خاکریزی قوی در برابر مادی‌گرایان فلسفه دانست.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ سازمان یونسکو ۲۱ نوامبر برابر با ۳۰ آبان را روز جهانی فلسفه نامگذاری کرده است. به همین مناسبت مطالعه یک اثر فلسفی را به دوستداران مفاهیم فلسفی پیشنهاد می‌کنیم.

یکی از آثار مهم فلسفی «فلسفه ما» نوشته سید محمدباقر صدر و ترجمه سید ابوالقاسم حسینی ژرفا است. او این اثر را در میانه دهه سوم زندگی‌ نگاشته است؛ یعنی در زمانه‌ای که سیل ویرانگر فرهنگ غربی بر پایه بنیان‌های تمدنی و مبانی معرفتی آن‌ها درباره هستی و زندگی اجتماع، به نبرد با جهان اسلام برخاسته بود.

کتاب «فلسفه ما» ترجمه فارسی «فلسفتنا» است. این کتاب جز بخش مقدمه، به دو مبحث اصلی نظریه شناخت و جهان‌بینی فلسفی می‌پردازد؛ بنابراین اگر می‌خواهید در برابر مکاتب غربی فلسفه، دیدگاهی اسلامی درباره مسئله شناخت را بدانید و سپس از جهان‌بینی اسلامی بخوانید و با مسائلی، چون علیت و قوانین آن و تبیین خداگرایانه هستی آشنا شوید، «فلسفه ما» یکی از بهترین، دقیق‌ترین و مهم‌ترین کتاب‌های این عرصه است. در این میان گزارش موشکافانه و منصفانه صدر از اندیشه‌های رقیب هم جذابیت‌های خودش را دارد.

شهید صدر در این اثر، ابتدا فلسفه سرمایه‎داری را مورد بحث قرار داده و بطلان این فلسفه را در حل مشکل اجتماعی انسان به اثبات رسانده است. بعد از نقد سرمایه‌داری و فلسفه مارکسیسم که همان الشعوبیة است، ماتریالیسم تاریخی را نقد کرده، فلسفه و جهان‌بینی مارکسیسم را باطل دانسته و سپس فلسفه اسلامی را به عنوان فلسفه برتر ثابت کرده است.

در بخشی از این کتاب آمده است: «امتیاز بنیادین نظام اسلامی در این است که اساس آن، فهم معنوی از زندگی و احساس اخلاقی نسبت به آن است و اصل کلی این نظام عبارت است از: در نظر داشتن همزمان فرد و جامعه و تأمین زندگی فردی و اجتماعی به صورت متوازن. پس نه فرد اساس قانون‌گذاری و حکومت است و نه پیکره بزرگ اجتماعی، تنها عنصری است که حکومت به آن نظر می‌کند و فقط به سود آن قانون می‌گذارد.»

شهید صدر پس از نگارش «فلسفتنا» این کتاب را به جماعة العلما داد که آن را به اسم خودشان منتشر کنند و به دلایلی این اتفاق نیفتاد؛ لذا شهید صدر آن را به نام خود منتشر کرد. کتاب از موفقیت چشمگیری برخوردار و به سرعت و به صورت گسترده منتشر شد.

روزی شهید صدر درباره این اتفاق به یکی از شاگردان خود گفت: «وقتی فلسفتنا چاپ شد، نمی‌دانستم چنین آوازه‌ای در جهان پیدا خواهد کرد و برای نویسنده‌اش چنین شهرتی را رقم خواهد زد. اکنون گاهی با خودم فکر می‌کنم اگر از این امر اطلاع داشتم و می‌دانستم که این کتاب چنین اعتباری برای مؤلفش می‌آفریند، آیا باز هم حاضر بودم آن را به اسم جماعة العلما منتشر کنم؟ گاهی از ترس اینکه اگر این امر را می‌دانستم حاضر به انتشار آن با نامی غیر از نام خود نبودم، گریه‌ام می‌گیرد».

یادآور می‌شود، علاقه‌مندان می‌توانند این کتاب را با تخفیف ویژه از فروشگاه‌های آنلاین مؤسسه و اینترنتی پژوهشگاه شهید صدر تهیه کنند.