کد خبر: ۳۹۳۶۶۷۰

تاریخ: ۰۲ آذر ۱۳۹۹ - ۱۴:۰۴

ایکنا گزارش می‌دهد:

بحران ناکارآمدی و دخالت بیگانگان؛ تراژدی بی‌پایان لبنان

لبنان در هفتاد و هفتمین سالگرد استقلال خود در سایه دخالت‌های بیگانگان و تسلیم شدن برخی در داخل این کشور در برابر فشارهای خارجی همچنان با معضل تشکیل کابینه و به تبع آن بحران‌های اقتصادی مواجه است.

به گزارش ایکنا، لبنان طبق معمول یک ماهی است که با بحران تشکیل کابینه مواجه شده و این بار مجدداً سعد الحریری، رهبر جریان غرب‌گرای 14 مارس به عنوان نخست‌وزیر مکلف معرفی شد، اما با گذشت یک ماه هنوز نتوانسته است ترکیب کابینه را به رئیس‌جمهور این کشور ارائه دهد. در حال حاضر حسان دیاب، نخست‌وزیر دولت پیشبرد امور در لبنان است. او در پی انفجار مهیب بندر بیروت در چهارم آگوست ۲۰۲۰(21 مرداد) ناچار به استعفا شد.

قضیه انفجار بیروت بار دیگر درها را به روی دخالت‌ همه جانبه غربی‌ها در مسائل لبنان گشود. کشوری که از قریب به یک سال پیش صحنه اعتراضات مردمی به بحران اقتصادی بوده است و حتی به رغم ادعای غربی‌ها درباره تلاش برای کمک به این کشور، نتوانسته از این بحران خارج شود.

پس از انفجار بیروت، که بحران‌های این کشور را دوچندان کرد، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، دو بار به لبنان سفر و برای برون‌رفت از وضعیت فعلی طرحی را ارائه کرد؛ طرحی که یک بند آن مربوط به مسائل مالی و ظاهراً مبارزه با فساد در این کشور بود و در مسئله سیاسی لبنان نیز تشکیل دولت جدید و متشکل از افراد مستقل را مطرح می‌کند که بتواند اصلاحات لازم را در لبنان انجام دهد.

اعتراض‌ها به اوضاع اقتصادی نامناسب در لبنان و پیامدهای آن مثل افزایش بیکاری و گرانی، که در واکنش به فساد اقتصادی چند سال گذشته در این کشور به راه افتاده است، حدود یک سال پیش آغاز شد و پس از استعفای دیاب و ناکام ماندن مصطفی ادیب، سفیر سابق لبنان در آلمان و نامزد دیگر نخست‌وزیری در تشکیل کابینه، سعد الحریری، مجدداً اول آبان ماه گذشته و پس از  9 ماه مأمور تشکیل کابینه پیش روی لبنان شده است، اما دو روز پیش نهمین دور از رایزنی‌ها برای درباره تشکیل کابینه لبنان میان «میشل عون»، رئیس‌جمهور لبنان و سعد الحریری، نخست‌وزیر مکلف لبنان، برگزار شد و براساس آنچه از این نشست به بیرون درز کرده، همچنان اختلاف نظرها درباره ساختار کابینه و کرسی‌های وزارتی و اسامی آنها مطرح است.

مهمترین گره کار سعد حریری با حزب مسیحی، جریان آزاد ملی لبنان به ریاست جبران باسیل است که اکنون در پارلمان لبنان بزرگترین فراکسیون مسیحی را در دست دارد. آمریکا باسیل را به دلیل نزدیکی به حزب‌الله تحریم کرده و الحریری هم به دلیل مشورت نکردن با این حزب برای تشکیل کابینه لبنان از سوی آمریکا تحت فشار است.

روزنامه لبنانی البناء در این باره می‌نویسد: به تعویق افتادن‌های مکرر تشکیل کابینه دلیلی جز وابسته کردن این قضیه به تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی از جمله انتخابات آمریکا ندارد. دولت فعلی آمریکا همچنان بر لبنان فشار می‌آورد و آن را با تحریم‌ها، شروط و تهدیدهای خود محاصره کرده است؛ اگرچه این شمشیر هیچ گاه از روی گردن طبقه سیاسی حاکم بر لبنان برداشته نخواهد شد.

این روزنامه با اشاره به جریان غربگرای 14 مارس آورده است: بخشی از طبقه سیاسی حاکم بر لبنان همه تخم مرغ‌ها را در سبد آمریکا گذاشته و موضوع تشکیل کابینه و همچنین اوضاع اقتصادی و مالی و کمک‌ها را مرتبط با نتایج انتخابات آمریکا می‌داند و با این کار قدرت تصمیم‌گیری داخلی را از لبنانی‌ها گرفته است. این طبقه سیاسی حتی طرح فرانسه را هم ناکام گذاشتند؛ با وجود اینکه در ابتدا به ظاهر تبلیغ آن را می‌کردند، زیرا برخی بندها و شروط آن و به خصوص آنهایی که مربوط به ایجاد اصلاحات در فرانسه بود به منافع آنها آسیب می‌زد و فساد آن را از اساس نابود می‌کرد. اگرچه طرح فرانسه طرحی نمونه‌ نبود که لبنانی‌ها بتوانند به آن برای نجات کشور امید ببندند و لبنان را به عصر طلایی خود بازگردانند، اما بندی از آن، که مربوط به بازگرداندن اموال به غارت رفته کشور از دست کسانی که با فساد بیت‌المال را چپاول کرده بود، مورد استقبال لبنانی‌ها قرار گرفت.

به نظر نویسنده البناء، این طرح یتیمی که دوستان قبل از دشمنان آن را رها کردند شاید تنها در بعد شناسایی مفسدان در لبنان می‌توانست نتیجه‌بخش باشد که آن هم به نتیجه نرسید و در کل فرانسه را نمی‌توان دلسوز واقعی لبنانی‌ها دانست، زیرا منافع و سیاست‌هایی دارد که آن را رایگان نمی‌فروشد، بلکه در ازای آن بهای بالاتری را طلب می‌کند.

روزنامه المدن لبنان هم می‌نویسد: با گذشت یک ماه از مکلف شدن الحریری به تشکیل کابینه درست است بگوییم که طبقه سیاسی هنوز رایزنی‌ها را آغاز نکرده است، زیرا تا به امروز هیچ توافقی در تعداد وزرا، توزیع کرسی‌ها، سهم‌بندی‌ها و اسامی وزرا حاصل نشده است، یعنی تا چند ماه دیگر هم خبری از تشکیل دولت و راه نجاتی برای لبنان نیست و امید به طبقه سیاسی و مالی حاکم بر لبنان شکست خورده است. نشست‌های اخیر وزیر خارجه آمریکا در پاریس به وضوح نشان می‌دهد که طرح فرانسه چه در بعد سیاسی و چه مالی آن سقوط کرده است و اینکه مقامات لبنانی هنوز از این طرح صحبت می‌کنند چیزی بیش‌تر از تلاش برای پنهان کردن این واقعیت نیست که هیچ عنصری برای احیای مجدد این طرح وجود ندارد. از همین رو از زمانی که شماری از کشورهای اروپایی و در رأس آن آلمان با فشارهای آمریکا برای تروریستی خواندن حزب‌الله موافقت کردند، به نظر می‌رسد آنها تلاش می‌کنند سکان دخالت در لبنان را از دست فرانسه گرفته و این بار خودشان مستقیماً وارد میدان شوند.

المدن با اشاره به تلاش اتحادیه اروپا برای تعیین یک فرستاده ویژه به لبنان می‌نویسد: اتحادیه اروپا می‌خواهد طرح فرانسه را به طرحی اروپایی تبدیل کند. این طرح مورد حمایت آلمان قرار گرفته و احتمالاً فرستاده اروپا به لبنان هم یک تبعه ایتالیایی خواهد بود. همه این‌ها ثابت می‌کند که لبنان بیش از پیش به سمت فروپاشی و پیوستن به جمع کشورهای شکست‌خورده پیش می‌رود و در این صورت هیچ ظرفیتی برای ایستادن ندارد.

روزنامه لبنانی البناء هم به نقل از منابع دیپلماتیک فرانسه آورده است: سعد الحریری به «پاتریک دورل»، فرستاده مکرون، در جریان سفر اخیرش به بیروت گفته است که اگر نتواند ظرف مدت پیش رو کابینه را تشکیل دهد، لبنان را ترک خواهد کرد.

این منابع با اشاره به احساس نومیدی الحریری از روند تشکیل کابینه گفتند که نخست‌وزیر مکلف منتظر خروج دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از کاخ سفید است تا موضع واقعی آمریکا به «محمد بن سلمان» ولیعهد سعودی روشن شود، زیرا هم با الحریری مخالف است و هم با تشکیل کابینه‌ای که حزب‌الله به طور مستقیم یا از طریق نزدیکانش در آن مشارکت کند.

منابع فرانسوی گفتند: مسئولانی از حزب‌الله با مقامات فرانسوی دیدار کرده و به اطلاع آنها رسانده‌اند که اگر الحریری تصمیم بگیرد که روی دخالت‌های آمریکا و عربستان خط بکشد، حزب‌الله آماده است که هر آنچه را برای تشکیل کابینه لازم است، ارائه دهد.

البناء می‌نویسد: به نظر می‌رسد فرانسه منتظر پایان یافتن مدت باقیمانده از دولت دونالد ترامپ و رسیدن بایدن به قدرت است تا شاید او موضع فرانسه را در قبال بحران اقتصادی و سیاسی لبنان درک کند.

پایگاه خبری النشره لبنان نیز امروز می‌نویسد: سعد الحریری موانعی را در مسیر تشکیل دولت آتی گذاشته است که در سه «نه» خلاصه می‌شود؛ اول نه به اینکه سعد الحریری تحت تحریم‌های آمریکا قرار گیرد، دوم نه به معرفی شدن هر وزیری از سوی میشل عون و جبران باسیل و سوم نه به معرفی شدن هیچ شخصیت خاصی از سوی حزب‌الله برای مشارکت در دولت آتی.

به نوشته النشره، این‌ها دستورات «دورتی شیا»، سفیر آمریکا در بیروت، است که نخست‌وزیر مکلف لبنان را تهدید کرده که اگر تسلیم دیکته‌های آمریکا نشود، او نیز مانند جبران باسیل تحریم می‌شود. در سایه تهدیدهای آمریکا علیه الحریری، او از شمشیر تحریم‌ها هراس دارد؛ زیرا پول‌ها و منافع شخصی آن را در خارج هدف می‌گیرد. از همین رو برای راضی کردن آمریکایی‌ها خودش در مسیر تشکیل کابینه‌اش علناً سنگ‌اندازی می‌کند؛ اما خوب می‌داند که اگر ترکیبی از کابینه را به عون ارائه دهد که در آن موازنه‌های ملی موجود در این کشور رعایت نشود، شکستش قطعی است.

النشره به نقل از منابع سیاسی بسیار آگاه آورده است که بحران تشکیل کابینه در لبنان با تحولات منطقه در ارتباط است، به خصوص که آمریکا فشارهای خود بر جبهه مقاومت را بالا برده است تا آن را مجبور به نشستن سر میز مذاکره و امتیازدهی در پرونده‌های متعددی نظیر برنامه هسته‌ای ایران و توسعه روابط با ایران، روسیه و چین کند که تهدیدی برای منافع آمریکا محسوب می‌شوند و همچنین بر سر پرونده سوریه و ترسیم مرزهای میان لبنان و رژیم صهیونیستی و همه این‌ها قرار است تا قبل از اجرای تصمیم عقب‌نشینی آمریکا از منطقه طی ماه‌های آتی انجام شود.

به گفته منابع النشره، این تصمیم آمریکا بین دولت فعلی و آتی آمریکا مشترک است و بعید نیست که فشارهای اقتصادی آمریکا به سطح تشدید فشار امنیتی هم کشیده شود، یعنی آمریکا بخواهد دست به عملیات ترور شخصیت‌هایی لبنانی بزند تا به خیال خود جریان مقاومت و متحدانش و در رأس آن رئیس‌جمهور و جریان ملی آزاد را آشفته کند، اما این امر بازتاب‌های خطرناکی خواهد داشت.

النشره در عین حال به نقل از یک منبع نزدیک به جریان مقاومت در لبنان آورده است: هرگونه ماجراجویی بی‌حساب و کتاب آمریکا بی‌پاسخ نخواهد ماند و نیروهای آمریکایی در هر کجا باشند و همچنین منافع آنها در کشورهایی که نیروهای مقاومت در آنجا هستند، در معرض خطر خواهد بود که حمله به سفارت آمریکا در بغداد نمونه عملیات مقاومت ضدآمریکایی در پاسخ به تهدیدهای آمریکاست.

النشره به نقل از منبع نزدیک به مقاومت نوشته است: جبهه مقاومت در جنگ جهانی یک دهه اخیر علیه آن در یمن، عراق، سوریه و لبنان مقاومت کرده و جوانان برگزیده خود را در این راه تقدیم کرده است تا حقوق و حیات کریمه امت مصون بماند. بنابراین کسانی که تصور می‌کنند با تحریم‌ها می‌توانند ما را به زانو درآورند در توهم محض به سر می‌برند.

در همین راستا میشل عون، رئیس‌جمهور لبنان، دیشب طی نطقی به مناسبت هفتاد و هفتمین سالگرد استقلال کشورش با اشاره به اینکه لبنان اسیر سیاست‌های مکارانه و دیکته‌های بیگانگان و وابستگی داخلی‌ها به بیگانگان شده است، گفت: این مسائل استقلال، حاکمیت و دموکراسی را به اصطلاحاتی پوچ مبدل کرده است، اما شکستن همه این قید و بندها محال نیست، اگر بخواهیم کشورمان را بسازیم و مستقل شویم و من قول می‌دهم که همه تلاش خود را در این مسیر به کار می‌گیرم حتی اگر بسیار سخت و دشوار باشد.

عون بر ضرورت آغاز یک گفت‌وگوی ملی تأکید کرد و گفت: این گفت‌وگوها باید با محوریت تحولات سیاسی، امنیتی و دفاعی لبنان با توجه به تحولات منطقه و جهان باشد تا بتوانیم همگام با این مرحله حرکت کنیم، به طوری که همه اختلافات کنار گذاشته شود و همگی با یکدیگر برای اتخاذ موضعی یکپارچه متحد شوند که از لبنان و مرزهای آن پاسداری کند.

عون با تأکید بر اینکه از مبارزه علیه فساد ریشه‌دار در نهادهای لبنان عقب‌نشینی نمی‌کند، گفت: در برابر هیچ مانعی تسلیم نخواهیم شد و اقدامات لازم را برای ازسرگیری رسیدگی‌ها به جرایم کیفری انجام خواهیم داد.