کد خبر: ۳۹۴۱۰۲۵

تاریخ: ۲۴ آذر ۱۳۹۹ - ۱۹:۱۳

اخلاق کاربردی در دانشگاه؛ از آموزش تا عمل

مسئول نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران بیان کرد: یکی از محورهای اصلی این همایش، اخلاق و معنویت در بیانیه گام دوم انقلاب است. ما نمی‌خواهیم در دانشگاه آموزش اخلاق بدهیم، بلکه می‌خواهیم کاری کنیم که دانشگاه اخلاق‌مدار باشد و استاد و دانشجو بر محور اخلاق عمل کنند و اخلاق کاربردی جایگاه خود را پیدا کند.

به گزارش ایکنا، مراسم افتتاحیه سومین همایش ملی «دانشگاه اخلاق‌مدار»، امروز 24 آذرماه به صورت مجازی و با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی كرمی، مسئول نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران، محمود نیلی‌احمدآبادی، رئیس دانشگاه تهران، مجید سرسنگی، معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران و رئیس همايش، علی خاكی‌صديق، معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگی و ارشاد اسلامی برگزار شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی كرمی در این مراسم اظهار کرد: مسئله مهم، توجه نظام و رهبری به موضوع اخلاق است. یکی از محورهای اصلی این همایش، اخلاق و معنویت در بیانیه گام دوم انقلاب است. رهبری  جمله‌ای دارند که تکلیف اساتید را جدی‌تر می‌کند و طبیعتاً همه ما که درگیر این موضوع هستیم، به این نتیجه می‌رسیم که ما نمی‌خواهیم آموزش اخلاق بدهیم، بلکه می‌خواهیم کاری کنیم که دانشگاه اخلاق‌مدار باشد و استاد و دانشجو بر محور اخلاق عمل کنند و اخلاق کاربردی جایگاه خود را پیدا کند. ایشان فرمودند هدف دانشگاه فقط این نیست که به جوانان معلومات بدهد، هدف ساختن جوان است. هدف ساختن یک انسان والا با سلاح علم است. اساس اگر اخلاق نباشد، رشد علمی خوبی هم اتفاق نمی‌افتد.

دانشگاه، هویت‌ساز جوانان است

وی افزود: دانشگاه بسیار با اهمیت است. در هر سال تحصیلی، نزدیک 4 میلیون دانشجو در اختیار داریم. این تعداد تقریباً یک سوم جمعیت 18 تا 24 ساله کشور را به خود اختصاص می‌دهد؛ یعنی یک نسل جوان و گروه سنی مساعد برای هویت‌یابی. برخی معتقدند اگر نتوانیم جوانان را در دوران کودکی تربیت کنیم، زمان گذشته است، اما این گزاره صحیح نیست و اهل فن می‌گویند هویت‌یابی جوانان در سنینی است که وارد دانشگاه می‌شوند و اگر موضوعات تربیتی و مربوط به هویت دانشجویان بخواهد مطرح شود، آخرین سنگر، مرحله دانشگاه است و پس از این دوران است که به عنوان مربی مطرح می‌شوند و اگر بنا باشد خودساخته شوند، هر فکری باید در دوران دانشجویی انجام شود.

مسئول نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران تصریح کرد: بر این اساس، باید به نقش اثرگذار دانشجو توجه کنیم که در بین خانواده و جامعه جایگاه رفیعی دارد و باید توجه کنیم که دانشجو در دوران تحصیل الگو است و از طرف دیگر، اساتیدی که با این دانشجویان سروکار دارند نیز اسوه هستند. لذا با این ساعات زیادی که اساتید با دانشجویان سر و کار دارند و می‌توانند مفاهیم بلندی را به آنها منتقل کنند، زمینه بسیار مناسبی برای تربیت فراهم است. این افتخار بزرگی برای بنده است که در دانشگاهی وارد شده‌ام که شعار اصلی خود را دانشگاه اخلاق‌مدار قرار داده است.

اساتید باید در دانشگاه انسان بسازند

کرمی گفت: نکته دیگر این است که نباید به آموزش اخلاق بسنده کنیم. در کلاس‌های معارف اسلامی یک کلاس اخلاق نیز داریم، اما این کافی نیست و همه اساتید باید پا به عرصه بگذارند و آماده شوند، چون دانشجو الگوی خود را استاد خود قرار می‌دهد. بنابراین باید علم‌آموزی را به عنوان یک عبادت مطرح کنیم و در این‌صورت است که علم‌آموزی و آموزش‌های عملی که استاد می‌خواهد داشته باشد، باید با قصد قربت باشد و تلاش او در راستای انسان‌سازی صرف شود و نباید به این بسنده کنیم که صرفاً مفاهیم اخلاقی را منتقل کنیم.

وی بیان کرد: در کلاس‌های اخلاق اسلامی، اخلاق عملی هم ترویج می‌شود، اما به این نمی‌توان اکتفا کرد و همه اساتید باید استاد اخلاق باشند و باید اخلاق علم‌آموزی در سراسر دانشگاه موج بزند. بر این اساس، در مقام اول باید بدانیم که مقام علم و علم‌آموزی مقام بالایی است و نمی‌شود این مسئله را ساده بینگاریم. باید به آنها مهرورز باشیم تا با این مهروزی، ‌دانشجویان جذب ما بشوند و رفتارهای عملیِ سنجیده بهره‌برداری شود و در عمل، خود را نشان دهد. همچنین باید از دانشجویان گره‌گشایی صورت گیرد. برخی از دانشجویان در موقعیت‌های خاصی قرار دارند که از مشکلات و شبهات رنج می‌برند و باید یک راهکار عملی برای دانشجو فراهم شود.

مسئول نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه تهران گفت: لذا دست‌اندر کاران این همایش و مسئولان دانشگاه تهران باید توجه کنند که در این همایش نیز باید به دنبال راهکارهای عملی باشیم و نتیجه را در سال‌های آتی به صورت عملی ببینیم و راهکارهای عملی را دریافت کنیم. این موضوع محقق نمی‌شود، مگر اینکه دانشجویان را به مطالعه و آشنایی با معارف دینی دعوت کنیم و این مسئله را به صورت عملی در رفتار اساتید مشاهده کنند. اگر بخواهیم اخلاق اسلامی محقق شود، باید نگاهمان را توحیدی قرار بدهیم.

برگزاری همایش در شرایط سخت کرونا

در بخش دیگری از این همایش، مجید سرسنگی، معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران و رئیس همايش به ایراد سخن پرداخت و بیان کرد: با همه مشکلات و موانعی که وجود داشت و به ویژه سختی‌هایی که کرونا بر فضای علمی حاکم کرده بود، توانستیم این همایش را برگزار کنیم. این نیز یک پیام دارد که دانشگاه در این شرایط سخت نیز از کار علمی و پژوهشی خود دست نمی‌کشد و این نشان می‌دهد که دانشگاه از این تهدید به عنوان یک فرصت استفاده کرده است و از همان ابتدا که این بیماری آمد، مصمم بود که این فضا تأثیری بر جریان آموزشی و پژوهشی نگذارد.

وی افزود: یکی از علل مهمی که این همایش را طراحی کردیم و با همت بخش عمده‌ای از اساتید برجسته دانشگاه در حوزه اخلاق به ثمر نشست، به وظایف مهم دانشگاه و اعضای هیئت علمی برمی‌گردد که در چارچوب اخلاق‌مداری تعریف می‌شود. انتظاری که از دانشگاه هست و مطالبه‌ای که از این نهاد علمی وجود دارد، این است که در حوزه توسعه اخلاق، نقش بارز و مهمی را ایفا کند. به همین دلیل است که یکی از محورهای سه‌گانه برنامه توسعه سوم دانشگاه به این موضوع یعنی اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری اجتماعی پرداخته است.

تلاش در راستای نهادینه‌سازی اخلاق

سرسنگی گفت: تلاش ما در این سال‌ها این بوده که موضوع اخلاق‌مداری را در دانشگاه نهادینه کنیم و معتقدیم که معلمان دانشگاه به جهت اینکه یکی از رسالت‌هایشان توسعه اخلاق بین دانشجویان است و یکی از وظایف اصلی آنها تربیت معنوی دانشجویان است، خودشان بیش از همه باید به این موضوع بپردازند. اگر ادعا داریم که قرار است در کنار آموزش و پژوهش به رکن اخلاق و مسئولیت اجتماعی هم بپردازیم و این را در ذهن و عمل دانشجویان نهادینه کنیم، خود ما بیش از همه نیازمند پرداختن به این موضوع هستیم.

وی بیان کرد: همچنین دانشگاه تهران در حوزه اخلاق حرفه‌ای فقط این کار را انجام نداده است. غیر از این همایش ارزنده، اقدامات بسیار خوبی در حوزه اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت اجتماعی برگزار شده است. از جمله تشکیل دبیرخانه اخلاق حرفه‌ای در دانشگاه که در طول سال مباحث مربوط به اخلاق حرفه‌ای را پیگیری می‌کند. برنامه‌ریزی برای تدوین نظام‌نامه اخلاقی را نیز در دستور کار داشته‌ایم. همچنین کارگاه‌هایی را در حوزه اخلاق حرفه‌ای برگزار کرده‌ایم و همچنان هم اجرا می‌شوند. سعی کرده‌ایم در زمینه تولید محتوا در حوزه اخلاق حرفه‌ای در دانشگاه، کارهایی را انجام دهیم که بخشی از این فعالیت‌ها به ثمر نشسته است.

سرسنگی تصریح کرد: یکی از اقدامات خوبی که با همکاری معاونت پژوهشی دانشگاه و با تأیید ریاست دانشگاه انجام شد، حمایت ویژه از پایان‌نامه‌هایی است که در زمینه اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری اجتماعی تألیف شده‌اند. تاکنون چندین پایان‌نامه را حمایت کرده‌ایم و در آینده نیز خواهیم داشت. نکته دیگر که ماحصل برنامه‌های چند روز قبل است، اینکه، هیئت رئیسه دانشگاه در جلسه پیشین خود، کلیت طرح تأسیس شورای سیاست‌گذاری اخلاق حرفه‌ای در دانشگاه را تصویب کرد. یعنی در آینده نزدیک یک شورای سیاست‌گذاری در سطح کلان داریم که به ریاست رئیس دانشگاه برگزار می‌شود و چنین شورای معظمی می‌تواند فعالیت‌های اخلاقی و فعالیت‌های مرتبت با اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را در دانشگاه هماهنگ کند و به این موضوع بپردازد.