کد خبر: ۳۹۴۲۵۱۸

تاریخ: ۰۱ دی ۱۳۹۹ - ۱۵:۵۱

آزادی بیان در فرانسه، اسلام‌هراسی و تناقض دیدگاه دو رئیس‌جمهور

پس از انتشار کاریکاتورهای موهن به پیامبر(ص) در فرانسه فضای بسیار سنگینی از اسلام‌هراسی از سوی دولت لائیک و رسانه‌های جمعی فرانسوی در این کشور حاکم شد و نقطه اوج آن، سخنرانی رئیس‌جمهور فرانسه در مراسم تجلیل از معلم مقتول، در ۲۱ اکتبر 2020، در صحن دانشگاه سوربن بود.

به گزارش ایکنا؛ به نقل از رایزنی فرهنگی کشورمان در فرانسه، متعاقب انتشار کاریکاتورهای سخیفی در نشریه شارلی-ابدو درباره پیامبر اکرم (ص) و به قتل رسیدن آموزگاری که کاریکاتورهای مذکور را سر کلاس درس نشان داده بود، فضای بسیار سنگینی از اسلام‌هراسی از سوی دولت لائیک و رسانه‌های جمعی فرانسوی در این کشور حاکم شد. نقطه اوج آن، سخنرانی امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه در مراسم تجلیل از معلم مقتول، در ۲۱ اکتبر 2020، در صحن دانشگاه سوربن بود که در آن مراسم از آزادی بیان به عنوان بزرگترین دستاورد جمهوریت و لائیسیته دفاع شد.

در این سخنرانی مکرون به صراحت اعلام کرد که ما از «کاریکاتورها و نقاشی‌ها دست بر نخواهیم داشت، حتی اگر دیگران عقب‌نشینی کنند...» . پس از این رخدادها، به تدریج ما شاهد بروز برخی عکس‌العمل‌ها در قبال فضای اسلام‌هراسی دولتی در فرانسه بودیم که با انتقاد از «بنیادگرایی لائیسیته»، از جنبه‌های اعتدال‌آمیزتری از لائیسیته حمایت می‌کنند.

در این میان نقل قول‌هایی از ژاک شیراک، رئیس جمهور سابق فرانسه، در فضای عمومی این کشور منتشر شد که در آن از «آزادی بیان مسئولانه»، به شرط آن که موجب هتک حرمت دیگری نشود، صحبت می‌کرد. نقل قول شیراک با مضمون «آزادی بیان همراه با مسئولیت‌پذیری باید صورت گیرد» در بسیاری از رسانه‌های مجازی منتشر شد.

لازم به یادآوری است که در سال ۲۰۰۶، رئیس‌جمهور شیراک انتشار کاریکاتور موهن درباره پیامبر از سوی نشریه شارلی-ابدو را محکوم می‌کند. مطابق نظر وی، «از هر آنچه که باعث جریحه دار شدن اعتقادات دیگران به ویژه اعتقادات مذهبی می‌شود، باید اجتناب شود».

شیراک تأکید کرد: «اگر آزادی بیان یکی از بنیان‌های جمهوریت است، اما در جمهوریت ارزش‌های دیگر همچون تساهل و مدارا و احترام به اعتقادات دیگران نیز وجود دارد».

این در حالی است که در فرانسه، اسلام پس از مسیحیت، دومین دین پرجمعیت در این کشور است. این کشور بیشترین جمعیت مسلمانان را در میان کشورهای اروپایی دارد. حدود ۶ الی ۸ میلیون مسلمانی که در فرانسه زندگی می‌کنند، نزدیک به ۱۰ درصد از جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند. جمعیت فعلی مسلمانان فرانسوی، نسل دوم تا چهارم مهاجرانی بوده‌اند که در قرن گذشته عمدتا از شمال آفریقا به فرانسه مهاجرت کرده‌اند.

بسیاری از آنها هیچ‌گاه کشور مبدأ والدین و یا اجداد خود را هرگز ندیده‌اند. آنها از قوانین فرانسه تبعیت کرده و از نهادهای مدنی و مذهبی خود برخوردار هستند. در همین ارتباط، حدود ۲۰۰۰ مسجد به صورت رسمی در خاک فرانسه فعالیت داشته و ۱۵۰۰ امام جماعت به طور قانونی و ثبت نام شده این مراکز مذهبی را اداره می‌کنند.