کد خبر: ۳۹۴۴۸۲۸

تاریخ: ۱۲ دی ۱۳۹۹ - ۱۹:۴۹

آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی دار فانی را وداع گفت + زندگینامه

آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی، از علمای حوزه علمیه قم شامگاه جمعه 12 دی ماه، پس از مدتی تحمل بیماری، دعوت حق را لبیک گفت.

به گزارش خبرنگار ایکنا، آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی، که به دلیل شدت گرفتن بیماری  گوارشی در یکی از بیمارستان‌های تهران بستری شده بود، شامگاه جمعه 12 دی، دار فانی را وداع گفت.

زندگینامه

استاد برجسته حوزه علمیه در سال ۱۳۱۳ ش در شهر یزد متولد شد. پس از تحصیلات دوره‌ ابتدایی در سال‌ تحصیلی‌ ۲۶ـ۱۳۲۵ش با تاثیر از یکی از اقوام به نام شیخ‌ احمد آخوندی جهت تحصیلات دینی‌ وارد مدرسه‌ علمیه شفیعیه‌ یزد شد و دروس مقدمات حوزوی را در یزد خواند.] او در کنار دروس رسمی حوزه، برخی از علوم دیگر مانند فیزیک، شیمی، فیزیولوژی و زبان فرانسه را پیش یک روحانی به نام «محقّقی رشتی» آموزش دید. آیت الله مصباح برای ادامه تحصیل به نجف مهاجرت کرد؛ اما بعد از شش‌ ماه‌ سکونت، به سبب وضع‌ نابسامان مالی‌ خانواده‌اش، به‌ یزد‌ بازگشت.

محمدتقی مصباح یزدی به قم مهاجرت کرد و در دروس مکاسب‌، کفایه‌ و شرح منظومه ‌شرکت‌ کرد، سپس در درس خارج فقه آیت‌الله بروجردی و امام خمینی حاضر شد. او همچنین در این دوران با علامه طباطبایی آشنا شد و در جلسات درس و اخلاق وی شرکت کرد. او به مدت ۱۵ سال در دروس آیت‌الله بهجت شرکت کرد. آیت‌الله محمدتقی‌ مصباح‌ یزدی در دوران تحصیل با محمدحسین‌ بهجتی‌ اردکانی‌، علی‌ بهجتی‌، علی‌ پهلوانی‌، میرزا حسن‌ نوری و علی‌اکبر مسعودی‌ خمینی دوست و هم‌درس بود.

آیت‌الله مصباح یزدی تدریس تفسیر، مباحث‌ اخلاقی‌ و تربیتی‌ را از مدرسه‌ علمیه‌ حقانی‌ آغاز کرد و در همین مدرسه کتاب‌های فلسفتنا و اقتصادنا نوشته سیدمحمدباقر صدر را درس می‌داد. در سال‌های بعد در مؤسسه‌های در راه حق، باقرالعلوم و امام‌خمینی اسفار اربعه، شفا و... را تدریس می‌کرد.

مسئولیت‌ها

در ۱۳۴۶ش آیت الله مصباح یزدی به دعوت آیت‌الله بهشتی به مدرسه علمیه حقانی رفت و بخشی از مدیریت آن مجموعه را به عهده گرفت اما بعدها به تدریس تفسیر، فلسفه و فقه اکتفا کرد. از ۱۳۵۳ش به بعد، جنجال بین طرفداران و مخالفان شریعتی در مدرسه حقانی جدی شد. آیت‌الله مصباح و گروهی از طلاب مخالف شریعتی بودند. آنان برداشت‌های شریعتی از اسلام را انحرافی می‌دانستند. این اختلافات باعث شد شهید قدوسی مدیر مدرسه حقانی تعدادی از موافقان و مخالفان را از مدرسه اخراج کرد و آیت‌الله مصباح نیز مدرسه حقانی را ترک کرد. با تشکیل بخش آموزش مؤسسه در راه حق، آیت‌الله مصباح یزدی برای همکاری به این موسسه دعوت شد. این مؤسسه در راستای پاسخگویی به شبهات دینی تأسیس شده بود و بخش آموزشی آن با پذیرش تعدادی از طلاب کار خود را آغاز کرد و چند دوره آموزشی در این زمینه برگزار کرد. با توسعه فعالیت‌های بخش آموزش مؤسسه در راه حق، این برنامه‌ها توسعه پیدا کردو به تأسیس «بنیاد فرهنگی باقرالعلوم(ع)» انجامید که توسط آیت‌الله مصباح یزدی اداره می‌شد.

با تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی، آیت‌الله مصباح یزدی به عضویتِ آن درآمد و به‌منظور اسلامی‌سازی متون درسی دانشگاه‌ها، دفتر همکاری‌های حوزه و دانشگاه تاسیس شد که او از فعالان اصلی این دفتر بود. آیت‌الله مصباح یزدی در دوره‌های دوم مجلس خبرگان رهبری نماینده مردم خوزستان، در دوره سوم و چهارم نماینده مردم تهران در آن مجلس بود. او از خرداد ۱۳۷۶ش تا آبان ۱۳۹۱ش رئیس شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت بود.

در سال ۱۳۷۴ش مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی با هدف تبیین و به‌کارگیری معارف اسلامی در رشته‌های مختلف علوم انسانی و تربیت پژوهشگر در معارف اسلامی و علوم انسانی پایه‌گذاری شد. این موسسه با نظارت آیت‌الله مصباح یزدی اداره می‌شود. از تابستان ۱۳۷۵ش با مسئولیت مصباح یزدی و همکاری سازمان بسیج مستضعفان، «طرح ولایت» آغاز شد. هدف این برنامه آشنا کردن اساتید و دانشجویان با مبانی اندیشه اسلامی بود.

گفتگو و مناظره

آیت‌الله مصباح یزدی در سال ۱۳۶۰ش و با اوج‌گیری فعالیت گروه‌های مارکسیستی، در مناظره‌ای که با حضور احسان طبری، فرخ نگهدار و عبدالکریم سروش برگزار شد حاضر شد. مصباح یزدی و سروش به نقد دیدگاه‌های مارکسیستی پرداختند. این گفتگوها از تلویزیون جمهوری اسلامی پخش شد. آیت‌الله مصباح به نقد این تفکر ادامه داد و کتاب شش جلدی «پاسداری از سنگرهای ایدئولوژیک» حاصل نقدهای او بر اندیشه‌های مارکسیستی است که جلد اول آن در سال ۱۳۶۰ش و پنج جلد دیگر در سال‌های بعد منتشر شد.

اندیشه‌ها

آیت‌الله مصباح یزدی در حوزه‌های مختلف اندیشه دینی تالیفات متعددی دارد او در آثار خود نظام فکری خود را ارائه کرده است. تفسیر حداکثری از دین، غیریت‌سازی با فرهنگ غربی، نفی قرائت‌های متعدد از دین، مرجعیت روحانیت در دین‌شناسی و دفاع از ولایت مطلقه فقیه از جمله‌ اندیشه‌های اوست.

در اندیشه آیت‌الله مصباح یزدی، دین مجموعه‌ای فراگیر از دستورات و احکام است که دنیا و آخرت انسان را دربرمی‌گیرد و همه ابعاد زندگی فردی و اجتماعی انسان را در پوشش خود قرار می‌دهد. از نظر او دین جهت ارزشی پدیده‌ها را مشخص می‌کند؛ یعنی ارزش‌یابی و بیان کیفیت استفاده از آن‌ها برای زندگی در جهت سعادت وظیفه دین است اما کیفیت پیدایش آن‌ها را علم بیان می‌کند.

نفی قرائت‌های متعدد از دین

از نگاه مصباح، قرائت‌های متعدد از دین قابل پذیرش نبوده و احکام و گزاره‌های دینی روشن و واضح‌اند و فهم آنها نیاز به تفسیر و توجیهات علمی ندارد. آیت‌الله مصباح معتقد به ولایت مطلقه فقیه است و از مدافعان اصلی این نظریه است. از نظر او ولایت فقیه تنها شکل ممکن حکومت اسلامی محسوب می‌شود و حکومت اسلامی فقیه از همه اختیارات معصوم برخوردار است. او ولی‌فقیه را منصوب از سوی خداوند می‎داند. در چارچوب این تفکر، ولی فقیه در جایگاهی برتر از قانون قرار می‌گیرد و در واقع قانون اساسی اعتبار خود را از امضای ولی فقیه به‌دست می‌آورد و نه بالعکس. و رای و خواست مردم بعد از تایید ولی فقیه اعتبار به‌دست می‌آورد.

خبرگزاری ایکنا، این ضایعه را محضر رهبر معظم انقلاب اسلامی، مراجع عظام تقلید، علما، روحانیون، اقشار مختلف مردم و خانواده محترم مرحوم آیت الله مصباح یزدی تسلیت می‌گوید.