کد خبر: ۳۹۴۶۳۶۳

تاریخ: ۱۹ دی ۱۳۹۹ - ۱۱:۵۷

گزارش ایکنا از سرای فرهنگ و قرآن آیت‌الله هاشمی رفسنجانی؛

ماجرای خانه‌ای که سرای فرهنگ و قرآن شد

در آستانه چهارمین سالگرد ارتحال آیت‌الله رفسنجانی، اندکی بالاتر از خیابان صفائیه قم، مجموعه‌ای به نام سرای «فرهنگ و قرآن آیت‌الله هاشمی رفسنجانی» افتتاح شد. خانه‌ای که پس از 40 سال دوباره به نام صاحب اصلی‌اش و محل نشر خاطرات و اندیشه‌های او تبدیل شد.

به گزارش ایکنا، 16 دی‌ماه و با حضور فرزندان آیت‌الله رفسنجانی و جمعی از شخصیت‌های حوزوی، سرای فرهنگ و قرآن با نام آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در ابتدای خیابان صفائیه، کوچه ممتاز سرایی قم افتتاح شد. این سرا در اولین فرعی کوچه ممتاز و روبروی دفتر آیت‌الله موسوی اردبیلی قرار دارد؛ منزلی قدیمی و نه چندان بزرگ، با زیرزمین و چند اتاق کوچک و متوسط که به علت تبدیل شدن به سرا، تغییر ماهیت و کاربری داده است.

بیشتر بخوانید:

آیت‌الله رفسنجانی به فقه اعتدالی اعتقاد داشت

سرای فرهنگ و قرآن آیت‌الله رفسنجانی افتتاح شد

گزارش تصویری از مراسم افتتاح سرای

در بدو ورود از درب حیاط، دیوار نسبتاً طولانی قرار دارد که سرتاسر آن مزین به عکس‌های مختلف آیت‌الله رفسنجانی است؛ عکس‌هایی از قبل و بعد از انقلاب، عکس حضور در تظاهرات و بین مردم، عکس از زندان، عکس‌هایی از دوره ریاست جمهوری و مجلس تا مجمع تشخیص و عکس‌هایی با شخصیت‌های سیاسی انقلاب از حضرت امام خمینی گرفته تا مراجعی چون نوری همدانی، مکارم شیرازی، شبیری زنجانی، صافی گلپایگانی، موسوی اردبیلی  و صانعی.

در این میان عکس‌‌های شخصیت‌هایی چون آیات محمد یزدی، آملی لاریجانی و سیداحمد خاتمی نیز جلب توجه می‌کند. عکس‌هایی هم از همراهی او با رزمندگان دفاع مقدس و دیدار با برخی شخصیت‌های منطقه از جمله بشار اسد و سیدحسن نصرالله.

سالن همایش به نحوی جمع‌وجور و چند نفره شده که مراسم افتتاحیه هم در آن برگزار شود. دست چپ حیاط، چند اتاق ریز و درشت قرار دارد که با تغییرات اعمال شده چهره امروزی به خود گرفته است. جز یکی از اتاق‌ها که کاربرد کلاسی و آموزشی دارد و برای جلسات ویدئوکنفرانسی مناسب است، مابقی اتاق‌ها مزین به دست‌نوشته‌ها، تصاویر و تمثال آیت‌الله به همراه قرآن نسبتاً بزرگ و مجلدات تفسیر راهنماست.

در تصاویر نصب شده در حیات و داخل اتاق‌ها، وجود عکس‌های نسبتاً بزرگتر از مابقی تصاویر از حضور آیت‌الله رفسنجانی در کنار رهبر معظم انقلاب بیش از سایرین جذب‌کننده است؛ این تصاویر گویای رفاقت و همراهی 59 ساله ایشان با رهبر انقلاب است. این همراهی بزرگان انقلاب با وجود فراز و فرودهای فراوان در طول تاریخ انقلاب فراموش نشده است.

به گفته حجت‌الاسلام والمسلمین سیدصادق قادری، از مشاوران قدیمی آیت‌الله هاشمی  و مدرس حوزه علمیه، مکان این سرا، در اواخر دهه سی و اوایل دهه چهل به دست آیت‌الله رفسنجانی ساخته شد. در سال 1346 با افزایش فشارهای ساواک، ایشان مجبور به ترک قم شد و این خانه را به مرحوم هادی خسروشاهی و به مبلغی اندک از 20 هزار تومان فروخت. البته بخشی از مبلغ آن هم در سال‌های دهه 50 پرداخت شد؛ در نزدیکی‌های دهه 90، مرحوم رفسنجانی به آقای خسروشاهی پیام می‌دهد که این منزل قولنامه‌ای و فاقد سند است و بیایید سند بزنیم؛ مرحوم خسروشاهی هم از قصدش برای فروش منزل می‌گوید و مجدداً آیت‌الله رفسنجانی آن را خریدار می‌کند؛ چند سالی در دست عده‌ای از مبلغان و طلابی بود که مروج پیام انقلاب اسلامی بودند.

بعد از وفات آیت‌الله فرزندانش تصمیم گرفتند تا منزل را بازسازی و آن را با محوریت قرآن به محلی برای ترویج اندیشه و افکار این عالم اسلامی قرار دهند؛ قرار است در این مکان جلسات آموزشی برگزار شود؛ بحث تألیف دانشنامه و ایجاد کتابخانه انقلاب و آیت‌الله هاشمی هم مطرح است. همچنین از آنجاکه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی سال‌ها خطیب جمعه بودند، بنا بر این است که سخنرانی‌های ایشان مورد تحقیق و تصحیح و مستندسازی قرار گیرد؛ همچنین سخنرانی‌های ملی و بین‌المللی ایشان.

به گفته مشاور اسبق آیت‌الله، چون منزل ایشان در تهران، موزه آثارشان است، در اینجا عمدتاً تبیین مباحث فکری و اندیشه‌های دینی و قرآنی او مطمح نظر است، گرچه اسنادی از ترورهای ناموفق او به دست منافقین و ترور دیگر در حرم امام و کلت‌هایی که قرار بود به وسیله آن جان آن مرحوم گرفته شود به نمایش در آمده است.

وارد اتاق‌های سرا که می‌شویم دست‌نوشته‌های آن مرحوم که قبل از ایراد خطبه‌های نماز جمعه آماده شده بود را می‌بینیم. همچنین فیش‌برداری‌های تفسیر راهنما در 30 دفتر در زندان و کتابچه معروف وی علیه مارکسیست به چشم می‌خورد. تقریر دروس برخی بزرگان به ویژه امام خمینی(ره) با خط ایشان و نت‌برداری‌های قبل از سخنرانی و ترجمه کتاب «القضیة الفلسطینیة» و «اکرم زعیتر» از دیگر آثار به نمایش درآمده در اتاق‌های سرای فرهنگ و قرآن است.

هادی خسروشاهی درباره ترجمه این اثر در کتابی درباره آیت‌الله رفسنجانی آورده است: زعیتر سیاستمدار و مبارز فلسطینی بود و ترجمه همین کتاب موجب آشنایی من با زعیتر شد؛ مرحوم رفسنجانی کتب وی را در قم به فارسی ترجمه و با عنوان کارنامه سیاه استعمار منتشر کرد. بنده در جریان ترجمه اثر بودم و برخی واژه‌هایی را که در المنجد نمی‌یافت از من می‌پرسید و وقتی یکبار در ترجمه لغتی اشتباه کردم، دائماً در دیدارهای مختلف با خنده و شوخی یادآور می‌شد. زعیتر وقتی سفیر اردن در ایران قبل از انقلاب شد، آیت‌الله رفسنجانی نیز طوماری از فسادهای رژیم را به او رساند تا منتشر کند.