کد خبر: ۳۹۴۷۵۹۹

تاریخ: ۲۵ دی ۱۳۹۹ - ۱۱:۳۰

با خادمان قرآن/42

مروری بر حیات و میراث قرآنی آیت‌الله سیدهاشم رسولی‌محلاتی

مرحوم آیت‌الله رسولی محلاتی پس از یک عمر تحصیل علوم دینی تلمذ نزد علمای بزرگ و بنامی چون مرحوم آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله شهید صدوقی و شهید آیت‌الله مطهری و امام خمینی(ره) توانست با تدوین میراث قرآنی ارزشمند، در سال 1374 مفتخر به دریافت مدال خادم قرآنی در عرصه پژوهشی شد.

به گزارش ایکنا، تجلیل از مقام شامخ معلمان، اساتید و افرادی که برای ترویج قرآن و عترت، زحماتی را متقبل شده‌اند، وظیفه‌ای است که نمی‌توان از آن شانه خالی کرد. بزرگداشت و بیان آثار و رفتار این افراد نه‌ تنها قدردانی کوچکی از زحمات بی‌شائبه آنان است، بلکه برای نسل فعلی و جوانان این مرزوبوم آموزنده و راهگشاست؛ کسانی که عمری را بدون چشم‌داشت به آموزش و ترویج کلام وحی گذرانده‌اند و به حق نام خادم‌القرآن بر آنان نهاده‌اند. برخی از این بزرگان چهره در خاک کشیده‌اند که نگاه کوتاهی به زندگی آن‌ها خواهیم داشت. مرحوم آیت‌الله سیدهاشم رسولی محلاتی از جمله این افراد است.

بیشتر بخوانید:

آیت‌الله رسولی محلاتی دار فانی را وداع گفت + زندگینامه

اختصاصات علمی و اخلاقی آیت‌الله محلاتی؛ از ولایتمداری تا نظم در زندگی

نگاهی به حیات علمی مرحوم آیت‌الله سیدهاشم رسولی محلاتی

تحصیل علوم دینی به تشویق پدر

سیدهاشم رسولی‌محلاتی در سال 1348 در محلات و در یک خانواده مذهبی دیده به جهان گشود. دوران تحصیلات ابتدایی را در محلات سپری کرد و در 12 سالگی به قم رفت و در مدرسه باقریه مشغول ادامه تحصیل شد. پس از اتمام کلاس ششم ابتدایی، به تشویق پدر بزرگوارش به تحصیل علوم دینی پرداخت.

ایشان دروس مقدماتی را نزد مرحوم پدرش حجت‌الاسلام حاج سیدحسین رسولی محلاتی و مرحوم حجت‌الاسلام آقا رحمان محلاتی فراگرفت. شرح لمعه را نزد آیت‌الله شهید صدوقی و حجت‌الاسلام حاج شیخ اسدالله نورالهی اصفهانی خواند. همچنین قسمتی از معانی و بیان را نزد شهید آیت‌الله مطهری، بخش‌هایی از کتاب قوانین را نزد آیت‌الله حاج شیخ عبدالجواد اصفهانی و کفایه‌الاصول را نزد مرحوم آیت‌الله مجاهدی تبریزی و آیت‌الله حاج سیدمحمدباقر طباطبایی بروجردی فراگرفت.

در آن زمان حضرت امام(ره) در مسجد سلماسی درس خارج اصول و در مسجد موزه خارج فقه تدریس می‌کرد. وی از محضر آن ایشان نیز بسیار بهره‌مند شد. حدود هفت سال نیز در مسجد بالاسر و مسجد اعظم در درس خارج مرحوم آیت‌الله بروجردی(قدس سره) حاضر شد و هم‌زمان در درس تفسیر علامه طباطبایی(ره) - که در مسجد سلماسی تشکیل می‌شد- شرکت کرد و زیر نظر ایشان با بعضی از آقایان دیگر به استنساخ تفسیر المیزان مشغول شد. این موضوع باعث شد که در جلسات خصوصی علامه حضور یابد و از این جلسات بهره‌های فراوانی ببرد.

مرحوم آیت‌الله رسولی‌محلاتی پس از تبعید حضرت امام(ره) و تعطیل شدن درس فقه و اصول ایشان، به دلیل مشکلاتی که ساواک ایجاد کرده بود، ناچار به تهران رفت و در مسجد امام صادق(ع) در محله درخونگاه تهران که تازه تأسیس شده‌ بود، به اقامه نماز جماعت و تشکیل کلاس‌های درس پرداخت. فعالیت ایشان در این مسجد بیش از سه، چهار ماه نبود و با فوت پدر، خاتمه یافت.

بعد از فوت پدرش، اهالی امامزاده قاسم نزد آیت‌الله حاج سید احمد خوانساری(ره) رفتند و از ایشان خواستند که به جای مرحوم حجت‌الاسلام و المسلمین حاج سیدحسین رسولی محلاتی، فرزندشان - حاج آقا سیدهاشم رسولی محلاتی را به آنجا بفرستند، که این امر صورت پذیرفت و ایشان پس از اسکان در امامزاده قاسم برنامه‌های خود را از سر گرفت.

نقش‌آفرینی در چاپ رساله عملیه امام(ره)

آیت‌الله رسولی محلاتی بعد از فوت‌ آیت‌الله بروجردی‌ از معدود شاگردان‌ امام‌ بودند که‌ ایشان‌ را به‌ عنوان‌ مرجع‌ تقلید معرفی‌ کرد و وی‌ در چاپ‌ اولین‌ رساله‌ عملیه‌ حضرت‌ امام‌ نقش‌ زیادی‌ ایفا کرد. با شروع نهضت‌ حضرت‌ امام‌ خمینی(۱۳۴۲ ش‌) به‌ نهضت‌ مزبور پیوست‌ و بنا به‌ درخواست‌ امام‌ به‌ بیت‌ معظم‌له‌ منتقل‌ شد و مسئول‌ نگاشتن‌ نامه‌ها و پیام‌های‌ ایشان‌ شد.

به‌ دنبال‌ دستگیری‌ حضرت‌ امام(ره)‌ که‌ در جریان‌ مبارزه‌ علیه‌ کاپیتولاسیون‌ صورت‌ گرفت‌، یاران‌ ایشان‌ هم‌ تحت‌ تعقیب‌ قرار گرفتند که‌ آیت‌الله رسولی‌ محلاتی از جمله‌ آنان‌ بود. مأموران‌ ساواک‌ که‌ به‌ دنبال‌ وی‌ بودند، اشتباهاً روحانی‌ دیگری‌ به‌نام‌ رسولی‌ را دستگیر کردند و این‌ موضوع‌ باعث‌ شد تا وی‌ به‌ تهران‌ نقل‌ مکان‌ کند و امامت‌ مسجد امام‌ صادق(ع‌) در محله‌‌ «درخونگاه‌» تهران‌ را، که‌ تولیت‌ آن‌ با یکی‌ از بستگانش‌ بود، عهده‌دار شود.

بعد از تبعید امام،‌ ایشان‌ امانت‌هایی‌ از مردم‌ نزد خود داشتند که‌ به‌ همراه‌ خود نبرده‌ بودند؛ لذا سیدهاشم‌ رسولی،‌ مأمور شد تا این‌ امانات‌ را به‌ محضر حضرت‌ امام‌(ره) در نجف‌ ببرد و ایشان‌ هم‌ به‌ خوبی‌ این‌ مأموریت‌ را به‌ انجام‌ رساند؛ اما‌ در هنگام‌ بازگشت‌ به‌ کشور، در گمرک‌ خرمشهر توسط‌ مأموران‌ دولتی‌ دستگیر شد و وجود یکی‌ از دلبستگان‌ به‌ خطابه‌های‌ ایشان‌ که‌ در مسجد امام‌ صادق(ع‌) مستمع‌ بود، باعث‌ رهایی‌ وی‌ شد. پس‌ از این‌ ماجرا آیت‌الله رسولی محلاتی‌ به‌ تهران‌ بازگشت‌ و به‌ امامت‌ جماعت‌ همان مسجد ادامه‌ داد.

با پیروزی‌ انقلاب‌ اسلامی‌ به‌ رهبری‌ امام‌، آیت‌الله سیدهاشم‌ رسولی‌ بار دیگر به‌ بیت‌ امام‌ پیوست‌ و مسئول‌ نگارش‌ نامه‌ها، پیام‌ها و نیز جواب‌ نامه‌های‌ ایشان‌ شد و تا پایان‌ عمر حضرت‌ امام(ره)‌ در این‌ سمت‌ بود. بعد از فوت‌ حضرت‌ امام‌(ره)، وی‌ به‌‌عنوان‌ نماینده‌ی‌ ولی‌فقیه‌ در بنیاد مسکن‌ انقلاب‌ اسلامی‌ منصوب‌ شد. ضمن‌ اینکه‌ کرسی‌ استادی‌ تاریخ‌ اسلام‌ را در دانشگاه‌ امام‌ صادق(ره‌) و دانشکده‌ الهیات دانشگاه‌ تهران‌ برعهده‌ داشت.

آثار مرحوم آیت‌الله رسولی‌محلاتی

آیت‌الله رسولی‌ محلاتی‌ آثار متعددی‌ را به‌ رشته‌‌ تحریر درآورده‌ است‌ که‌ می‌توان‌ آنها را در سه‌ مجموعه‌ تألیفات‌، ترجمه‌ها و تصحیح‌ها طبقه‌بندی‌ کرد. از تألیفات‌ ایشان‌ می‌توان‌ به‌ موارد ذیل‌ اشاره‌ کرد:

احادیث‌ اخلاق

تاریخ‌ انبیا

تاریخ‌ زندگی‌ پیامبر اسلام(ص‌)

تاریخ‌ زندگی‌ حضرت‌ فاطمه‌ الزهرا(س‌)

تاریخ‌ زندگانی‌ حضرت‌ امیرالمؤمنین(ع‌)

تاریخ‌ زندگانی‌ امام‌ حسن‌ مجتبی(ع‌)

تاریخ‌ زندگانی‌ حضرت‌ امام‌ حسین‌(ع‌)

تاریخ‌ تحلیلی اسلام

چهل‌ حدیث‌ (در نه‌ جلد)

سخنی‌ درباره‌‌ زکات

سخنی‌ درباره‌ قرآن

سخنی‌ درباره‌‌ نماز

کیفر گناه

مبارزه‌ با گناه‌.

مرحوم آیت‌الله رسولی محلاتی در سال ۱۳۷۴ در همایش تجلیل از خادمان قرآن کشور در نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم از سوی رئیس‌جمهور وقت مفتخر به دریافت عنوان خادمان قرآن در عرصه پژوهش شد. وی در ۱۹ دی ۱۳۹۸ در سن ۸۹ سالگی در تهران درگذشت.