کد خبر: ۳۹۴۸۶۷۲

تاریخ: ۰۵ بهمن ۱۳۹۹ - ۱۲:۱۱

استاد دانشگاه واترلو در گفت‌وگو با ایکنا:

فقر و تبعیض در نیجریه عامل مهم گرایش به بوکوحرام و داعش است

مری‌لو کلاسن گفت: انگیزه اساسی مردم نیجریه برای پیوستن به جنبش‌هایی مانند بوکوحرام و داعش فقر و تبعیض است که با شعارهای رادیکال این گروه‌ها تحریک شده است. همانطور که در سراسر جهان مشاهده می‌کنیم، افراد حاشیه‌نشین می‌توانند به سمت افکار افراط‌گرایانه جلب شوند، زیرا آنها امید چندانی به تغییر شرایط خود، خانواده یا جامعه ندارند.

به گزارش ایکنا، در سال‌های اخیر، به خصوص بعد از شکست داعش در خاورمیانه، به نظر می‌رسد که گروه‌های تروریستی و افراطی که ایدئولوژی‌ای مشابه داعش دارند در سراسر جهان قدرت گرفته‌اند. یکی از نقاطی که این گروه‌ها اقدامات بسیاری را انجام داده‌اند، قاره آفریقاست. از یک سو مسائلی مانند فقر، حکومت‌های متزلزل و از سوی دیگر جمعیت جوان و منابع عظیم بالقوه مالی در این قاره باعث شده که این قاره به مکان ایده‌آلی برای گروه‌هایی مانند الشباب در شرق آفریقا و بوکوحرام در غرب آفریقا تبدیل شود و عملیات‌ این گروه‌ها در سال‌های اخیر افزایش یابد و این امر در کشورهایی مانند نیجریه و مالی بیش از سایر کشورهای این قاره دیده شود.

مری‌لو کلاسن(Mary Lou Klassen)، استاد دانشگاه واترلو(University of Waterloo) در اُنتاریو کانادا و کارشناس مسائل آفریقا، معتقد است که ناامیدی طبقات پایین جامعه از تغییر شرایط مردم، به خصوص در آفریقا، باعث می‌شود که آنان به ‌راحتی جذب گروه‌ها و جنبش‌های افراطی مانند بوکوحرام شوند.

کلاسن بعد از دریافت مدرک کارشناسی ارشد الهیات از دانشگاه کنراد گربل (Conrad Grebel) از سوی مؤسسه خیریه کمیته مرکزی منونایت(Mennonite Central Committee) به مدت 16 سال در کشورهای مختلف آفریقا مانند نیجریه و اوگاندا به فعالیت‌های بشردوستانه پرداخته است. وی در حال حاضر در دانشگاه واترلو در رشته مطالعات جنگ و صلح تدریس می‌کند. کلاسن در گفت‌وگو با ایکنا، در مورد دلایل گرایش مردم به گروه‌های افراطی مانند بوکوحرام در نیجریه و غرب آفریقا صحبت کرد.

وی در پاسخ به سؤالی در مورد چرایی نفوذ گروه‌هایی مانند داعش و بوکوحرام در غرب آفریقا با اشاره به تأثیر مسائل اقتصادی در این موارد، گفت: انگیزه اساسی مردم برای پیوستن به جنبش‌هایی مانند بوکوحرام و داعش، فقر و تبعیض است که با شعارهای رادیکال این گروه‌ها تحریک شده، همانطور که در سراسر جهان مشاهده می‌کنیم، افراد حاشیه‌نشین می‌توانند به سمت افکار افراط‌گرایانه جلب شوند، زیرا آنها به تغییر شرایط خود، خانواده یا جامعه امید چندانی ندارند.

کلاسن با ذکر آماری در این باره، تصریح کرد: در صفحه 14 گزارش بانک جهانی که در سال 2016 و با عنوان «پیشبرد حمایت اجتماعی در نیجریه‌ای پویا»(Advancing Social Protection in a Dynamic Nigeria) منتشر شده، آمده است که بیش از 87 درصد از فقرای نیجریه در شمال این کشور(مناطق مسلمان‌نشین) زندگی می‌کنند. این آمار بسیار تکان‌دهنده است. این گزارش به ماهیت چندبُعدی حاشیه‌نشینی و نابرابری از جمله تطابق نداشتن خواسته‌های جوانان و فرصت‌های شغلی موجود، استفاده نکردن از آموزش و خدمات بهداشتی، ضعف حاکمیت و تغییر اقلیم اشاره می‌کند و این امر سبب می‌شود که بوکو‌حرام و داعش در مناطق شمالی نیجریه فعالیت ‌کنند.

وی در مورد انگیزه‌های احتمالی برای جذب شدن به داعش و بوکوحرام گفت: برای من دشوار است که در مورد انگیزه‌های فردی اشخاصی که تمایل به پیوستن به بوکوحرام دارند، صحبت کنم. همان‌طور که اشاره شد، به نظرم بخش عمده‌ای از موضوعات اساسی (در مورد گرایش به افراط‌گرایی) مربوط به احساس حاشیه‌نشینی است. همچنین ممکن است مسائلی مانند سیاست داخلی و ساختارهای قدرت وجود داشته باشد که مردم را به سوی عضویت این گروه‌ها در نیجریه سوق دهد.

کلاسن در پاسخ به سؤالی در مورد آینده نیجریه با توجه به تنش‌های سیاسی و اجتماعی موجود، گفت: نیجریه با مشکلات بسیاری رو‌به‌روست و با وجود رنج‌ها، درگیری‌ها و نابرابری‌ها، همیشه تحت تأثیر مقاومت و خلاقیت مردم بوده‌ام. از بسیاری جهات نیجریه نباید مانند سایر کشورهای استعمارشده آفریقایی عمل کند. همچنین، انتقال مسالمت‌آمیز قدرت پس از انتخابات 2015 باعث فروپاشی کشور شده بود.

وی در پایان اظهار کرد: وقتی درگیری رخ می‌دهد، افرادی زندگی و جان خود را به خطر می‌اندازند تا از صلح سخن بگویند و برای آشتی تلاش کنند. می‌توانم ساعت‌ها درباره این افراد، که طی سال‌های متمادی بی‌سروصدا به تلاش‌ خود ادامه می‌دهند، صحبت کنم. این افراد از قوميت‌های مختلفی در نیجریه هستند. از این رو، من نه به دولت یا جامعه بین‌الملل، بلکه به مردم نیجریه ایمان دارم. اعتراضات مسالمت‌آمیز اخیر با عنوان #EndSARS، که علیه خشونت پلیس نیجریه است و رهبران جوان و باذکاوت آن را هدایت می‌کنند، من را به آینده این کشور امیدوار می‌کند.

گفت‌وگو از محمدحسن گودرزی