کد خبر: ۳۹۴۸۷۸۲

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۳۹۹ - ۱۰:۴۲

گزارش ایکنا از نبود برخی ناشران در نمایشگاه کتاب

ناشران: نیستیم تا کتابفروش باشد/ مسئولان: نمایشگاه مختص ناشران است

نخستین نمایشگاه مجازی کتاب تهران امروز آغاز شد اما برخی ناشران با هدف حمایت از کتابفروشی‌ها در آن شرکت نکردند و از مردم خواستند کتاب خود را از کتابفروشی‌ها تهیه کنند.

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ نخستین نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۹ صبح امروز اول بهمن در حالی آغاز به کار کرد که تعدادی از ناشران به دلیل همراهی با کتابفروشان در این نمایشگاه شرکت نداشتند. آن‌ها معتقدند کتابفروشان روز‌های سختی را در شرایط کرونایی می‌گذرانند.

کتابفروشی‌هایی که معدودی از آن‌ها در مالکیت ناشران است و اغلب بخشی از شبکه توزیع کتاب را شامل می‌شوند. یعنی کتاب را از ناشران یا شبکه پخش کتاب می‌خرند و به مردم عرضه می‌کنند؛ بنابراین برخی منتقدان و مخالفان، نمایشگاه کتاب را نوعی تهدید برای آن‌ها تلقی می‌کنند.

البته این تهدید با آمدن نمایشگاه مجازی کتاب تهران، یکباره ظهور نیافته است، بلکه با برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در سال‌های گذشته نیز این تهدید وجود داشت اما در حال حاضر دو عامل شیوع ویروس کرونا و گرانی عرصه موجود را بر آن‌ها تنگ‌تر کرده است. به عبارتی عقیده دارند نمایشگاه چرخه نشر را به هم می‌ز‌ند زیرا به جای اینکه مخاطب به کتابفروشی مراجعه کند، ناشر در نمایشگاه، کتاب مورد نظر او را به طور مستقیم و با تخفیف به دستش می‌رساند.

اینکه مخاطب چقدر از کتابفروشی‌ها خرید می‌کند و یا علاقه‌مند است در این محیط به انتخاب و خرید کتاب دست بزند یا نمایشگاه کتاب را ترجیح می‌دهد، یک انتخاب شخصی است. اما یک سیاستگذار و مدیر فرهنگی می‌تواند این انتخاب را جهت دهد و با این جهت‌دهی، نقش نمایشگاه و کتابفروشی‌ها را در جامعه روشن کند.

مدیریت نشر ورا در آستانه برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب تهران با انتشار پستی نوشته است: امیدواریم شرایطی فراهم شود که خانواده بزرگ چاپ و نشر کتاب در ایران از این شرایط دشوار عبور کنند. ما در نشر ورا با توجه به وضع موجود معتقدیم وضعیت کتابفروشی‌ها که محل اصلی عرضه و فروش کتاب هستند در شرایطی نیست که با فروش مجازی نمایشگاه کتاب همین حداقل فروش آن‌ها را مختل کنیم. از این رو به جهت حمایت از دوستان کتابفروش تصمیم ما بر این است که در «نمایشگاه مجازی کتاب» شرکت نکنیم.

در ادامه این پست آمده است: کتاب‌های نشر ورا که در خانه کتاب ثبت شدند، احتمالاً در سامانه نمایشگاه قابل مشاهده باشند، اما امکان خرید و ارسال از طریق نمایشگاه را ندارند. بیاییم کتاب را از کتابفروشی‌ها بخریم تا بازار نشر زنده بماند.

انتشارات مازیار نیز در پست مشابهی در حمایت از کتابفروشی‌ها نوشته است: برای حمایت از همکاران کتابفروشمان، در این اوضاع بدی که کرونا پیش آورده است، در نمایشگاه مجازی کتاب شرکت نمی‌کنیم. پس عذر ما را پذیرا باشید و از شما خواهش می‌کنیم که برای تهیه کتاب‌ها به کتابفروشی‌ها سر بزنید. (البته با اوضاع کرونا، همه کتابفروشی‌ها امروزه ارسال دارند، پس بهتر است در شهر و از نزدیکترین کتابفروشی کتاب‌های خود را خریداری کنید.)

البته ایوب دهقانکار، مدیرعامل مؤسسه خانه کتاب و ادبیات ایران و رئیس نخستین نمایشگاه مجازی کتاب تهران با وجود اینکه به این مسئله اذعان دارد اما چاره کار را جز برگزاری نمایشگاه مجازی نمی‌داند. وی می‌گوید: ما هم معتقدیم که سیستم نشر ما باید به سمت حرفه‌ای شدن برود. یعنی قطعاً تقویت ویترین‌ها و شبکه توزیع از طریق کتابفروشی‌ها مطمئناً حالت ایده‌آل است. اما شرایط حاضر ایجاب می‌کند ما به سمت داشتن یک نمایشگاه مجازی هم برویم و در کنار آن طرح‌های فصلی را که با قوت ادامه می‌یابد با هدف تأمین نقدینگی ناشر داشته باشیم تا به ناشر کمک کنیم بتواند یک تزریق اولیه داشته باشد.

هومان حسن‌پور، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران نیز درباره نمایشگاه مجازی کتاب تهران گفته است: نمایشگاه مجازی کتاب نسخه خیلی کوچک نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران است؛ با اینکه در کل با برگزاری نمایشگاه کتاب مشکل داریم، اما از سوی دیگر صنعت نشر به شدت نیاز دارد که ورودی سرمایه داشته باشد. اگرچه این نمایشگاه نمی‌تواند همانند نمایشگاه فیزیکی باشد، اما به گردش مالی نشر کمک می‌کند و برگزاری آن اهمیت دارد.

وی درباره پیشنهاد برخی افراد مبنی بر حضور کتابفروشان در نمایشگاه مجازی کتاب نیز توضیح داده است: نمایشگاه کتاب اگر به عنوان فروشگاه باشد همه رسته‌های نشر را می‌توان در آن گنجاند، اما مسئله اینجا است که با این کار ماهیت این رویداد از بین می‌رود و ممکن است اتفاق‌هایی رخ بدهد که نتوان آن‌ها را کنترل کرد.

به گفته حسن‌پور، با تدبیری که در معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اندیشیده شده است در طرح‌های فصلی خرید کتاب کتابفروشان از حمایت‌ها منتفع می‌شوند و در نمایشگاه ناشران، به همین دلیل که در فروش فصلی ناشران نباید ورود پیدا کنند در فروش نمایشگاهی هم کتابفروشان نباید ورود پیدا کنند.