کد خبر: ۳۹۵۱۶۵۴

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۹ - ۱۷:۴۱

زن معناکننده انسانیت در جامعه است

عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه الزهرا با اشاره به نقش سازنده زن در اجتماع بیان کرد: در مورد ایفای نقش اجتماعی زن در جامعه مقام معظم رهبری، نسبت به نقاط قوت زن تأکید دارند و ایمان، عفت و پاکدامنی زن در کنار چشمه جوشان عاطفه و صبر را عواملی می‌دانند که باعث می‌شود انسانیت معنا پیدا کند.

به گزارش ایکنا، وبینار علمی - تخصصی «زن در نگاه اندیشمندان معاصر»، امروز، 14 بهمن‌ماه با سخنرانی جمعی از اساتید دانشگاه برگزار شد. در ادامه متن سخنان آتنا بهادری، عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه الزهرا را می‌خوانید؛

در فرمایشات مقام معظم رهبری، می‌بینیم که نسبت به لزوم شناخت جایگاه زن از سوی زنان، بسیار توجه کرده‌اند و می‌گویند در درجه نخست، زنان باید حقوق خود را بشناسند و اگر جز این باشد، سایر افراد، ارزشی برای زن قائل نخواهند بود و با نگاه‌های نادرست خود، به زن ستم می‌کنند. ایشان در بیانات خود حرکت‌های مهم تاریخی انسان را معطوف به حرکات زنان می‌دانند و می‌گویند موثرترین نقش‌ها در سیر بشریت، از آنِ زن است. طبیعت الهی زن به قدری است که وقتی به مسئله زنان در فرمایشات مقام معظم رهبری به عنوان رهبر نظام اسلامی می‌نگریم، می‌بینیم ایشان نگاه اسلام به جنسیت را درجه دوم می‌دانند و نخستین مسئله، انسانیت است و پس از آن، جنسیت مطرح می‌شود، لذا ارزش والای زن باید مورد توجه باشد.

زن معنا کننده انسانیت در جامعه است

در مورد ایفای نقش اجتماعی زن در جامعه نیز مقام معظم رهبری، نسبت به نقاط قوت زن تأکید دارند و ایمان، عفت و پاکدامنی زن در کنار چشمه جوشان عاطفه و صبر را عواملی می‌دانند که باعث می‌شود انسانیت معنا پیدا کند. نکته دیگر اینکه، ایشان می‌فرمایند، ممانعت از مشارکت زن در اجتماع نیز خلاف حکم الهی است؛ یعنی میدان فعالیت و تلاش فرهنگی و علمی برای زن باز است و اگر کسی بخواهد به نام اسلام جلوی چنین کاری را بگیرد، خلاف حکم الهی عمل کرده است و اسلام، نظری میانه در این زمینه دارد. البته می‌گویند احکام الهی و حدود الهی نیز نهایت توجه به زن را در توان و استعدادهایش مورد توجه قرار می‌دهد.

مقام معظم رهبری می‌گویند، در سطوح بالای اجتماعی، وقتی می‌خواهیم اصلح را برگزینیم، باید بانوان نیز باشند و بدون هیچ تعصبی باید اصلح برگزیده شود و این نگاه باید جزو فرهنگ ما باشد و به قدری تکرار شود تا این مسئله برای جامعه اسلامی تثبیت شود، چون یک نگاه دستوری نیست و باید به صورت فرهنگ برای مردم جا بیفتد.

همچنین در اینجا باید مقایسه بین وضعیت زنان، پیش و پس از انقلاب داشته باشیم و به همین منظور، باید در اینجا تعریفی از کارآمدی ارائه کنیم. در قلمروهای مدیریتی، اقتصاد و سیاست این واژه را داریم و در علوم سیاسی، اثربخشی، نفوذ، کفایت و لیاقت نشانه‌های کارآمدی هستند. قابلیت توانایی رسیدن به هدف‌ها، نشان می‌دهد که یک امر، کارآمد هست یا نیست. در مورد حکومت‌ها نیز وقتی موفقیت‌های او را بسنجیم، می‌فهمیم که یک حکومت کارآمد هست یا نیست. برای اینکه در مورد انقلاب اسلامی این مسئله را بررسی کنیم، شرایط انقلاب‌ها را باهم مقایسه می‌کنیم و سپس به بررسی پیش و پس از انقلاب اسلامی می‌پردازیم. پس هم از باب مقایسه می‌توانیم با انقلاب‌های دیگر این قیاس را داشته باشیم و هم نسبت به سیاست‌های حاکم قبل از انقلاب را با پس از انقلاب مورد بررسی قرار دهیم.

مقایسه وضعیت زنان در پیش و پس از انقلاب اسلامی

یکی از مسائل مهم در زمینه زنان، نهضت سوادآموزی است که مقایسه ما به انتهای حکومت پهلوی و سال‌های اخیر معطوف می‌شود و اساس کار نیز، آمارهایی است که مطرح شده است. برای نمونه، از 35 درصدی که نرخ سوادآموزی ما در انتهای حکومت پهلوی بوده، این میزان در سال 1395 به مقدار 85 درصد رسیده است و دانش‌آموزان نیز به هفت میلیون رسیده‌اند. در سال 1355، دانش‌آموختگان دختر، 6 درصد بوده‌اند، اما در سال 1395 این میزان بالا رفته و به حدود 47 درصد رسیده است و می‌توان نرخ رشد را صعودی دانست.

حوزه‌های علمیه نیز یکی دیگر از بخش‌ها محسوب می‌شود که نسبت به پیش از انقلاب رشد قابل توجهی داشته است. در حال حاضر، از 2700 استاد حوزوی زن استفاده می‌کنیم و از 80 هزار طلبه، 58 هزار طلبه فعال و 43 هزار دانش‌آموخته بانو بهره می‌بریم. در مورد مقایسه بانوان هیئت علمی نیز می‌توان گفت این میزان از انتهای دوران پهلوی، از 6 به 20 درصد رسیده است که رشد قابل توجهی است.

در مورد دانشگاه‌های ویژه بانوان نیز رشد بسیاری را شاهد هستیم. برای نمونه می‌توان به دانشگاه الزهرا(س) که گرچه قبل از انقلاب وجود داشته، می‌توان اشاره کرد که پس از انقلاب، ارتقای بسیار زیادی پیدا کرده و نمودی از فعالیت بانوان تحصیل کرده را داریم. همچنین دانشگاه امام صادق(ع)، شهید مطهری یا دانشکده حضرت زینب(س) را داریم و  پژوهشگاه‌هایی نیز مخصوص بانوان داشته‌ایم که نشان‌دهنده قوت و کارآمدی انقلاب اسلامی در توجه به مسائل بنیادی و قوای علمی در مورد بانوان است.

نسبت به عرصه اجتماعی نیز می‌توان گفت، قبل از انقلاب، حضور بانوان بسیار محدود بود و حدود پنج انجمن در این زمینه فعال بود که بیشتر تحت مدیریت خواهر و همسر پهلوی بودند و رویکردهای مناسبی نداشتند، اما پس از انقلاب، تعداد آنها زیاد شد و رویکردهای مختلف فرهنگی و پژوهشی را نیز می‌توانیم ببینیم. عرصه‌های مختلفی که در باب سازمان‌های مردم‌نهاد و خیریه می‌بینم نیز متعدد هستند. برای نمونه در حوزه‌های مختلف، از ابتدای انقلاب اسلامی، شاهد رشد هستیم که از جمله هنر، فرهنگ، حرفه‌آموزی‌ها و ... هستند، اما ورزش بانوان هم مسئله مهمی است که به صورت رسمی و ملی، قبل از انقلاب سیاست‌هایی نمی‌دیدیم که به این مقوله توجه شود، اما از ابتدای دهه 60 و در نظام اسلامی، کمیته ورزشی بانوان تشکیل شد و رشته‌های متنوعی در آن قرار گرفتند.

در زمینه مسابقات بین‌المللی نیز با وجود اینکه برخی می‌خواستند نشان دهند نظام اسلامی حضور بانوان را محدود می‌کند، اما آمارها نشان می‌دهد که چقدر حضور بانوان ما زیاد بوده است. قبل از انقلاب، حضوری که بانوان داشتند بسیار محدود بوده است و شش مورد در مسابقات خارجی بوده و مواردی از این دست که بسیار اندک بوده است. مسابقاتی که معلولین در آن کسب مقام کرده باشند نیز معدود بوده‌اند. همچنین بسیج بانوان نیز یکی از نهادهای بسیار فعال در عرصه حضور اجتماعی بانوان است و در حال حاضر، بالغ بر 9 میلیون عضو در این تشکل حضور دارند. همچنین 16 هزار پایگاه فعال داریم که نشان از الگوسازی زن مسلمان ایرانی در این حوزه‌ها دارد.

مشارکت زنان در دوران دفاع مقدس نیز قابل انکار نیست و مقام معظم رهبری نیز جایگاه بانوان را بسیار اثرگذار دانستند که مواردی از این رشادت‌ها را ذکر می‌کنم؛ برای نمونه در باب شهدای جنگ تحمیلی، آمارها، نشان از فعالیت آنها دارد و حدود 6 هزار شهیده دفاع مقدس داریم یا حدود 5 هزار جانباز داریم. امدادگری و طبابت و پزشکی زنان نیز قابل توجه است و از همه مهم‌تر مادران و همسران و دخترا شهید هستند که جایگاه معنوی بسیار بالایی در کشور ما دارند و آرامش و امنیت ما مرهون صبوری و تشویق‌های ایشان نسبت به مردان جامعه اسلامی است.