کد خبر: ۳۹۵۱۹۱۲

تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۳۹۹ - ۱۷:۳۲

سیدسعیدرضا عاملی تأکید کرد:

دین، نگاهی جهانی دارد و هنر زبانی برای پیوند ملت‌هاست

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در مراسم افتتاح نمایشگاه «فناوری و صنایع فرهنگی» جهاددانشگاهی با بیان اینکه مرجع و مبدأ اصلی جهانی شدن دین بوده و خطابات در ادیان الهی نشان‌دهنده این مسئله است، گفت: دین، نگاهی جهانی دارد و هنر نیز زبانی جهانی است و ملت‌های جهان را با سلیقه‌های متفاوت با هم پیوند می‌زند. بازنمایی تمدن اسلامی و ایرانی به وسیله هنر امکان‌پذیر است.

به گزارش خبرنگار ایکنا، مراسم افتتاحیه نخستین نمایشگاه «فناوری و صنایع فرهنگی» با شعار پیش به‌سوی آینده‌ای روشن، امروز چهارشنبه ۱۵ بهمن‌ماه، با حضور حمیدرضا طیبی، رئیس جهاددانشگاهی، حجت‌الاسلام سیدسعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، اشرف بروجردی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی و پرویز کرمی، دبیر ستاد توسعه فرهنگ علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در محل پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی واقع در دانشگاه علم و فرهنگ جهاددانشگاهی برگزار شد.

سیدسعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در سخنانی در این مراسم با تبریک میلاد باسعادت حضرت فاطمه(س) و تقارن آن با ایام‌الله فجر انقلاب و با بیان اینکه نگاه‌های متفاوتی نسبت به هنر در جهان وجود دارد، اظهار کرد: به نظر بنده که عمری طولانی را در موضوع جهانی شدن و فضای مجازی صرف کرده‌ام؛ اسلام نگاه جهانی دارد و اساساً مرجع و مبدأ اصلی جهانی شدن دین بوده است. خطابات در ادیان الهی جهانی بوده است، همان‌گونه که در قرآن کریم بار‌ها و بار‌ها خطابات جهانی را مشاهده می‌کنیم؛ فقط ۶۵ بار واژه امت به صورت مفرد و جمع در قرآن آمده است، لذا نگاه دین، نگاهی جهانی است. هنر نیز زبان جهانی دارد و ملت‌های جهان را با سلیقه‌های متفاوت با هم پیوند می‌زند. بازنمایی تمدن اسلامی و ایرانی به وسیله هنر مورد پذیرش جهان است و امروز کسانی که تحت تأثیر اسلام‌هراسی، ایران‌هراسی و شیعه‌هراسی تصویر سیاهی از ایران نشان داده‌اند، وقتی وارد این سرزمین می‌شوند، در مواجهه با واقعیت دچار شوک می‌شوند.

عاملی با تأکید بر اینکه ایران، مردمی روشن‌بین، آگاه و آرام دارد که از با هم بودن لذت می‌برند و دوست دارند حرف خوب بشنوند، ادامه داد: اگر هنر را در کنار عناصر سازنده اجتماعی ببینیم، نقش تقویت‌کنندگی دارد. در نظام شهروندی، پایه‌های هرم، عناصر حقوقی، سیاسی و اجتماعی است. عنصر دیگر که تقویت‌کننده است، به حساب آوردن دیگرانی غیر از نظام‌های حقوقی است و آن هم صدا دادن به گروه‌هایی است که در کنار قرار دارند و صدایی ندارند؛ صدا دادن به حاشیه‌نشین‌ها در زمره عناصر بنیادین نظام شهروندی است. عنصر دیگر تعلق اجتماعی و احساس افتخار داشتن به سرزمین و به داشته‌ها و امید به زندگی داشتن است که این به خوبی از درون هنر و زبان هنر به وجود می‌آید. این احساس تعلق را یک‌وقت به دلیل به‌کارگیری هنر در بازنمایی‌ها مانند نقاشی‌ها و هنر‌های تجسمی یا صنعت فاخر فرش ایرانی می‌بینیم، اما گاهی هنر با همان ظرافت‌های اجتماعی تبدیل به یک رفتار هنرمندانه در جامعه می‌شود و زیبایی‌شناسی به زیباگویی و زیبا رفتار کردن تبدیل می‌شود. در اینجا هنر جلوه زیباتری پیدا می‌کند.

به گفته دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ در هنر عنصر هویت پررنگ‌تر است و این عرصه دارای خاستگاه است. خاستگاه آن می‌تواند از درون یک جامعه و تاریخ تمدنی یک کشور باشد که هنر در اینجا ایجاد هویت می‌کند؛ هویت در بعد فردی یک منِ هویتی می‌سازد و ما خود را در مقایسه با دیگری تشخیص می‌دهیم، اما یک جنبه اجتماعی نیز دارد که به معنای با هم بودن است و افراد را به هم گره می‌زند.

عاملی با اشاره به لزوم به‌کارگیری ظرفیت جامعه هنری در شناسایی و بازنمایی نماد‌های شهری و نماد‌های ملی، گفت: یک زمانی حدود ۷۹۰۰ پرسشنامه در مناطق مختلف توزیع و نتایج آن جمع‌آوری شد و این پرسش مطرح بود که نماد شهر شما چیست؟ پاسخ‌ها مبهم بود، چرا که آن چیزی که به عنوان عنصر همگانی باید در نماد‌های شهری وجود داشته باشد را به دست نیاورده‌ایم. برای مثال مردم در تهران می‌گویند نماد شهر برج میلاد است، اما آیا این المان می‌تواند ارتباط مشترکی با عناصر ایرانی و اسلامی داشته باشد؟ نماد‌ها از درون زمانه بیرون می‌آیند و به گفته یکی از متخصصان این عرصه که در خارج از کشور است، المان‌هایی همچون حرم حضرت امام(ره) باید نماد شهرمان باشد، ولی متأسفانه این اتفاق نیفتاده است. نقش هنر در نمادسازی‌ها با توجه به تلاش آن برای ایجاد دلبستگی و عشق، حائز اهمیت است.

ریشه تاریخی صنایع نرم و فرهنگی کشور

در این مراسم همچنین حمیدرضا طیبی، رئیس جهاددانشگاهی طی سخنانی با بیان اینکه یکی از وظایف خود در جهاددانشگاهی را این می‌دانیم که تولید علم و فناوری در همه حوزه‌ها توسعه پیدا کند، اظهار کرد: مشکلی برای اینکه خود را به سطح روز دنیا برسانیم، نداریم. صنایع نرم و فرهنگی متعلق به بوم این مملکت و ریشه در تاریخ دارد، و این قابلیت وجود دارد که نقایص موجود را به کمک این صنایع به توسعه اقتصادی تبدیل کنیم. این مبرهن است که مردم دنیا علاقه به صنایع فرهنگی سایر کشور‌ها دارند و هر توریستی علاقه به خرید صنایع الکترونیکی و ... ندارد، اما همگی، از صنایع فرهنگی به عنوان سوغات استفاده می‌کنند و بر اساس این واقعیت، صنایع نرم و فرهنگی خیلی زود به بازدهی در چرخه اقتصاد می‌رسند.

طیبی افزود: امید است بتوانیم خدمت خوبی به این صنعت در کشور داشته باشیم. اما در عین حال نیازمند حمایت و یاری همه نهاد‌ها و دستگاه‌های مرتبط در این زمینه هستیم.

تلقی اشتباه از هزینه‌بر بودن امور فرهنگی

پرویز کرمی، دبیر ستاد توسعه فرهنگ علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری نیز در این مراسم طی سخنانی بیان کرد: سال‌ها در وزارت ارشاد و رسانه‌های مختلف به عنوان فعال فرهنگی کار کرده‌ام، و دریافته‌ام یک چیزی به غلط در کشور ما جا افتاده و این موضوع است که فرهنگ و هنر، هزینه‌بر است و خرج‌تراشی دارد. این گزاره اشتباه است، فرهنگ و هنر ثروت‌آفرین است. این رویکرد حاصل کار امثال بنده است که وقتی در مسئولیت قرار می‌گیرند و نمی‌توانند تصویر روشنی را به جامعه مخاطب ارائه کنند، چنین تعابیری را استعمال می‌کنند. اگر در کنار هر کارخانه، یک مرکز و واحد فناوری و نوآوری ایجاد شود و در استان‌ها خانه‌های خلاق که تأمین‌کننده زنجیره ایده تا تولید محصول فرهنگی هستند، شکل بگیرد، اقتصاد فرهنگی به همت همین جوانان خلاق و استارتاپ‌ها بر سر زبان‌ها می‌افتد. امیدواریم از این پس بند‌های دست‌وپاگیر اختصاص بودجه به ساختار‌های استارتاپی نداشته باشیم.

کرمی با طرح این پرسش‌ها که چرا نباید فرهنگ هفت تا هشت هزار ساله ما آن‌گونه که هست نشان داده شود و چرا نمی‌توانیم واقعیات ملموس فرهنگ ایرانی اسلامی را به دنیا نشان دهیم؟ ادامه داد: این اتفاق نمی‌افتد، مگر اینکه دولت در بودجه نقش شرکت‌های فناور و استارتاپ‌ها را لحاظ کند. در معاونت علمی ریاست جمهوری، بخش ویژه‌ای به توسعه زیست‌بوم صنایع فرهنگی و خلاق در کنار شرکت‌های دانش‌بنیان اختصاص پیدا کرده و این خبر را می‌دهم که طی هفته آینده شاهد خبری خوب و مسرت‌بخش در زمینه حمایت از شرکت‌های خلاق خواهیم بود که به سهم خود تلاش کرده‌اند به وظایفشان عمل کنند.

به گفته دبیر ستاد توسعه فرهنگ علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان؛ هنوز در کشور ما زیست‌بوم صنایع فرهنگی و خلاق شکل نگرفته و کار‌ها غالباً هنرمند‌محور و فردمحور است. اگر این زیست‌بوم در دل خانه‌های خلاق شکل بگیرد و جای خود را پیدا کند، به اینجا می‌رسیم که از ۲۷۰۰ میلیارد دلار گردش مالی صنایع خلاق در دنیا سهمی نصیب کشورمان شود. اما واقعیت این است که هر چقدر در حوزه فناوری‌های روز دنیا فعالیت کنیم، با سایر کشور‌ها مقایسه می‌شویم، این در حالی است که برخی کشور‌ها به معرفی و ارائه صنایع فرهنگی متعلق به کشور ما با قدمت‌های تاریخی طولانی می‌پردازند.

پرویز کرمی در پایان گفت: امیدواریم در آینده‌ای نزدیک هر استانی یک خانه خلاق متناسب با شرایط فرهنگی بومی منطقه خود داشته باشد و این عبارت جا افتاده در ذهنیت‌ها که فرهنگ هزینه‌بر است، با این عبارت که صنایع فرهنگی ثروت‌آفرین است، جایگزین شود.

محمدحسین ایمانی‌خوشخو، رئیس پارک علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی نیز در سخنانی کوتاه گفت: فرهنگ به مثابه منبع مولد و درآمدزا در کشور است، این نگاه از سخنان مقام معظم رهبری هم وجود دارد و این موضوع در معاونت علمی ریاست جمهوری و وزارت علوم، با حرکت‌های حساب شده مورد توجه قرار گرفته است. نزدیک به سه سال از عمر پارک علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی جهاددانشگاهی می‌گذرد و این پارک اولین و تنهاترین پارک تخصصی صنایع نرم فرهنگی است که جهاددانشگاهی با ایجاد آن بار دیگر ثابت کرد به سراغ آن چیزی رفته که در کشور مورد توجه نبوده است. ریاست جهاددانشگاهی از شروع این طرح از آن حمایت کرده‌اند و اکنون توانسته‌ایم به جایگاه خوبی دست یابیم و یقیناً سال آینده شاهد موفقیت‌های بیشتری خواهیم بود و هنر از حاشیه به متن زندگی مردم خواهد آمد.

در پایان نمایشگاه محصولات مرتبط با سینما، انیمیشن، تصویرسازی و مجسمه‌سازی و نمایش آثار هنرمندان نامی در عرصه‌های دیگر صنایع‌دستی و در نهایت ارائه محصولات شرکت‌های مستقر و مرتبط با تولید محتوا و نشر  از سوی اشرف بروجردی که از مهمانان حاضر در این مراسم بود، افتتاح شد. این نمایشگاه تا ۲۲ بهمن‌ماه در سطحی محدود به لحاظ بازدید عموم در دانشگاه علم و فرهنگ جهاددانشگاهی برپاست و گفته شده است بازدیدکنندگان عمدتاً از مسئولان کشوری هستند.