کد خبر: ۳۹۵۲۹۱۵

تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۳۹۹ - ۱۶:۳۵

وظیفه پیروان اهل بیت(ع) در تعامل با سایر مذاهب

در دورانی که شبکه‌های ماهواره‌ای با برچسب شیعی با نام‌های مقدسی همچون «اهل بیت(ع)، امام حسین، فدک، کربلا و ...» بر طبل اختلاف و سب و تبری می‌کوبند، همه شیعیان باید بدانند که این جریان‌ها بر اساس مکتب اهل بیت(ع) عمل نمی‌کنند. ائمه اطهار(ع) به‌عنوان عالمان آل محمد(ص) همیشه به پیروانشان توصیه می‌کردند که با اهل سنت رفتار خوب و حسنه‌ای داشته باشند.

به گزارش ایکنا، بررسی احادیث شیعه، نشان می‌دهد که ائمه اطهار(ع) به‌عنوان عالمان آل محمد(ص) همیشه به شیعیان و پیروانشان توصیه می‌کردند که با اهل سنت رفتار خوب و حسنه‌ای داشته باشند. به مقدسات اهل سنت ناسزا نگویند، با اهل سنت رفتاری همراه با عطوفت و مهربانی داشته باشند.

در دورانی که شبکه‌های ماهواره‌ای با برچسب شیعی با نام‌های مقدسی همچون «اهل بیت، امام حسین، فدک، کربلا و ...» بر طبل اختلاف و سبّ و تبرّی می‌کوبند، همه شیعیان باید بدانند که این جریان‌ها بر اساس مکتب اهل بیت(ع) عمل نمی‌کنند، بلکه دقیقاً در جهت مخالف آموزه‌های این مکتب قدم برمی‌دارند؛ همان‌گونه که برخی از شبکه‌های اهل سنت همچون «کلمه، وصال نور، وصال حق، نور، توحید و ...» نیز که بر مشرک و مبتدع خواندن اعمال مسلمانان، خصوصاً شیعیان تأکید دارند، به دور از رویکرد صحابه و مذاهب اهل سنت هستند.

از جمله مسائلی که برای نمونه در روایات اهل بیت(علیهم‌السلام) به این موضوع اشاره شده، سرکت در نماز جماعت اهل سنت است. در اینجا با بررسی یک حدیث به این موضوع می‌پردازیم. در این حدیث راه و روش تعامل با اهل سنت به شیعیان آموزش داده شده است. مرحوم کلینی در حدیث شریفی به نقل از معاویه بن وهب از امام صادق(علیه‌السلام) می‌فرماید: «قلْتُ لَهُ کَیْفَ یَنْبَغِی لَنَا أَنْ نَصْنَعَ فِیمَا بَیْنَنَا وَ بَیْنَ قَوْمِنَا وَ بَیْنَ خُلَطَائِنَا مِنَ النَّاسِ مِمَّنْ لَیْسُوا عَلَى أَمْرِنَا فَقَالَ تَنْظُرُونَ إِلَى أَئِمَّتِکُمُ الَّذِینَ تَقْتَدُونَ بِهِمْ فَتَصْنَعُونَ مَا یَصْنَعُونَ فَوَ اللَّهِ إِنَّهُمْ لَیَعُودُونَ مَرْضَاهُمْ وَ یَشْهَدُونَ جَنَائِزَهُمْ وَ یُقِیمُونَ الشَّهَادَةَ لَهُمْ وَ عَلَیْهِمْ وَ یُؤَدُّونَ الْأَمَانَةَ إِلَیْهِمْ. [۱]

راوی می‌گوید که به حضرت عرض کردم با افرادی که از قوم خودمان هستند یا آن‌ها که بر ولایت ما نیستند (اهل سنت) چگونه رفتار کنیم؟ حضرت فرمودند: به پیشوایان خودتان که به آن‌ها اقتدا می‌کنید بنگرید و همان‌گونه رفتار کنید که ایشان رفتار می‌کنند.» سپس امام(ع) فرمودند: به خدا سوگند که رفتار ما با آنان(اهل سنت) چنین است:

۱- از بیماران ایشان عیادت می‌کنیم.

۲- در تشییع جنازه‌های ایشان حضور پیدا می‌کنیم.

۳- به نفع یا ضرر ایشان اقامه شهادت می‌کنیم.

۴- امانت‌های ایشان را به آن‌ها بر می‌گردانیم.

علامه مجلسی در کتاب «مرآة العقول» حکم به صحت روایت کرده است. [۲] نکته مهم در این حدیث، توجه به پیروی از ائمه(ع) و مطابقت رفتار شیعیان با رفتار ایشان است؛ بنابراین در این‌گونه موارد، باید کاملاً طبق سیره اهل بیت(ع) عمل کنیم؛ نه تندروی و پیشی گرفتن از ایشان جایز است و نه عقب ماندن و عمل نکردن به دستور ایشان؛ در این حدیث، جمله‌ای قابل توجه است، «و یقیمون الشهادة لهم و علیهم، و یؤدون الأمانة إلیهم»؛ در محضر قضاتشان حاضر شوید و [هرچه حق باشد]به سود و ضرر آن‌ها گواهی دهید و امانت آنان را نگهداری کنید و اماناتشان را به آنان برگردانید.

اهمیت این جملات از آن جهت است که امام صادق(ع) به شیعیان می‌آموزد، محبتی که ما سفارش می‌کنیم و خودمان به آن عمل می‌کنیم، یک اعتقاد قلبی است و فقط به جهت همراهی و دلجویی با آن‌ها نیست، بلکه بر اساس صدق و حقیقت است؛ بنابراین اگر در جایی از شما شیعیان خواستند که به محکمه قاضی بروید، حق و حقیقت را بگویید، هر چند که طرف مقابل از اهل سنت باشد؛ بر این اساس، فرقی بین شیعه و سنی نیست. بلکه باید بر اساس حق و حقیقت عمل کنید.

حضرت در ادامه می‌فرماید: امانت‌دار باشید و امانت را برگردانید، حتی اگر طرف مقابل از اهل سنت باشد و امانتی را به شما سپرد، در امانت خیانت نکنید. به نظر نگارنده، امانت فقط مختص در امور مالی نیست، بلکه اگر اهل سنت، سخن محرمانه‌ای را نیز با یک شیعه در امانت گذاشت، باید امانت‌داری کرد؛ زیرا بر اساس روایاتی که از اهل بیت به ما رسیده است، شیعه باید ادب اهل بیت(علیهم‌السلام) را داشته باشد.[۳]

بنابراین اگر شیعه‌ای بر اساس ورع و تقوا عمل کند و در گفتار و عمل صادق باشد و با مردم با مهربانی رفتار کند، این مسائل به پای مکتب جعفری نوشته می‌شود و بنابر فرمایش امام صادق(ع) چنین رفتاری نشان از ادب امام جعفر صادق(ع) است که سبب خواهد شد قلوب افراد با رویکرد‌های متفاوت، به حق نزدیکتر شود.

به قلم مجتبی محیطی

پی‌نوشت:
[۱]. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق: علی اکبر غفاری، دارالکتب الاسلامیة، تهران، ۱۴۰۷ ق، ج ۲، ص ۶۳۶.
[۲]. مجلسی، محمد باقر، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول‏، تحقیق: رسول محلاتی، دار الکتب الإسلامیة، تهران، ۱۴۰۴ ق، ج ۱۲، ص ۵۲۸.
[۳]. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۲، ص ۶۳۶