کد خبر: ۳۹۵۴۵۴۸

تاریخ: ۲۹ بهمن ۱۳۹۹ - ۰۹:۱۴

ناصر ایمانی:

آثار مثبت شفافیت آرای نمایندگان فراتر از مجلس است / دوشخصیته بودن؛ معضل مهم اجتماعی

کارشناس مسائل سیاسی، تأثیر مثبت تصویب طرح شفافیت آرای نمایندگان را فراتر از مجلس خواند و گفت: امروز رفتار دوگانه و دوشخصیته بودن آفتی است که سطوح مختلف جامعه؛ اعم از مردم و حاکمیت، به آن مبتلا هستند و تصویب چنین طرح‌هایی به مرور می‌تواند فرهنگ شفاف بودن و یک شخصیته بودن را حاکم کند.

ناصر ایمانی، کارشناس مسائل سیاسی و فعال رسانه‌ای اصولگرا، در گفت‌وگو با ایکنا، درباره ابعاد و زوایای مثبت و منفی شفافیت آرای نمایندگان مجلس گفت: من این موضوع را فراتر از سطح مجلس نگاه می‌کنم. یکی از مشکلاتی که امروز در جامعه و میان توده مردم وجود دارد و متأسفانه این مشکل در طی دوران پس از انقلاب شدت بیشتری پیدا کرده، مسئله رفتارهای دوگانه مردم است که در رفتارهای نمایندگان مردم هم انعکاس پیدا کرده است.

وی افزود:‌ رفتارهای دوگانه به این معناست که در هر جایی به اقتضای آنجا، رفتار، موضع و ادبیات خاصی بروز و ظهور پیدا کند و خارج از آن مکان و فضا رفتار دیگری انجام می‌شود. این رفتارهای دوگانه برای جامعه آسیب‌زاست. وقتی مردم می‌بینند یک شخصیته بودن هزینه دارد به تدریج به سمت دوشخصیته و سه‌شخصیته شدن سوق پیدا می‌کنند و این رفتار دوگانه در مجموعه حاکمیت هم مشاهده می‌شود.

بیشتر بخوانید:

مزایا و معایب شفافیت آرای نمایندگان؛ از کاهش لابی‌گری‌های پنهان تا افت کیفیت عملکرد مجلس

ایمانی اظهار کرد: برای نمونه یک وزیر تا زمانی که عضو هیئت دولت است یک رفتار و ادبیاتی دارد و زمانی که از هیئت دولت خارج می‌شود رفتار و ادبیات دیگری مخالف قبل مطرح می‌کند. یا نمایندگان مجلس درباره یک طرح، لایحه یا موضوع روز جامعه در فضای عمومی یک‌گونه موضع می‌گیرند اما برخلاف موضع عمومی خود، رأی می‌دهند.

ترویج فرهنگ شفاف بودن در جامعه

این کارشناس مسائل سیاسی بیان کرد: لذا به نظر من ابعاد و آثار این طرح فقط مربوط به نمایندگان مجلس نیست و ابعاد وسیع‌تری دارد و به اعتقاد من اجرای این نوع طرح‌ها آرام آرام فرهنگ پرهیز از رفتار دوگانه و شفاف بودن و یک شخصیته بودن را در جامعه گسترش می‌دهد.

وی ابراز کرد: وقتی نمایندگان مجلس مجبور شوند رأی خود را شفاف اعلام کنند به سمت یک شخصیته شدن حرکت خواهند کرد و نمی‌توانند به طرح یا لایحه‌ای یا هر موضوع دیگری رأیی بدهند اما قبل و بعد از رأی دادن موضع متفاوتی بگیرند. این امر با تداوم خود در سطوح دیگر به مرور جامعه را به سمت یک شخصیته بودن متمایل می‌کند.

شفافیت آرا و کنار رفتن ریاکاری در میان نمایندگان

ایمانی درباره تأثیر منفی شفافیت آرا با توجه به نظام انتخاباتی به ویژه در شهرهای کوچک بر مصلحت‌اندیشی نمایندگان برای اعلام نظر در جهت کسب رأی از حوزه انتخابیه خود در چهار سال آینده یا تأیید صلاحیت شدن گفت: اتفاقا از محاسن این طرح همین است که نمایندگان را مجبور می‌کند از ریاکاری دست بردارند. الان نماینده یک حوزه انتخابیه کوچک پیش از انتخابات وعده‌هایی را به مردم می‌دهد اما وقتی رأی می‌آورد و وارد صحن علنی می‌شود می‌بیند عملی شدن این وعده‌ها امکان‌ناپذیر است ولی به خاطر عدم شفافیت آرا، رأی دیگری می‌دهد اما همچنان ژست پیگیری وعده‌های داده شده را به موکلانش می‌دهد و حتی بازهم قول می‌دهد و مواضع تند و آوانگارد می‌گیرد.

وی با تأکید بر اینکه این مسئله بالا بردن سطح توقعات مردم به شدت آسیب‌زننده است، گفت: اما همین نماینده در صحن علنی به خاطر اقتضائات کشوری، رأی دیگری برخلاف وعده‌های داده شده می‌دهد لذا با شفافیت آرا نماینده می‌داند در عرض چند ثانیه همه ایران متوجه رأی او خواهند شد و نمی‌تواند در حوزه انتخابیه یا در فضای عمومی موضعی خلاف رأیش را بگیرد و به این ترتیب ریاکاری کنار گذاشته می‌شود و موضع نماینده با رأیش یکی می‌شود.

شفافیت آرای نمایندگان، گامی به سوی شفافیت در سایر نهادها

ایمانی درباره نقش عملی شدن شفافیت آرای نمایندگان به شکل‌گیری مطالبه شفافیت در سایر نهادها و دستگاه‌ها گفت: این یکی از آثار مهم این طرح است که فقط به سطح مجلس محدود نمی‌شود. به عبارتی این طرح به الگویی در نظام اداره و حکمرانی کشور تبدیل می‌شود و این سؤال را در فضای عمومی ایجاد می‌کند که اگر در مجلس شفافیت آرا وجود دارد چرا این شفافیت در سایر نهادها شکل نگیرد.

این فعال رسانه یا اصولگرا اظهار کرد: این یک سؤال جدی است که چرا کسی خبر ندارد در هیئت دولت لوایح چگونه تصویب می‌شود و رأی هر یک از وزرا چه بوده است. همچنین چرا در شورای نگهبان نباید کسی متوجه ‌شود چه کسانی چه رأیی به مصوبات ارسالی مجلس یا سایر موضوعات داده‌اند. این مسئله در مورد مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز صدق می‌کند. شاید تنها این محرمانه بودن آرا در ستاد کل نیروهای مسلح، شورای عالی امنیت ملی و وزارت اطلاعات ضرورت دارد.

آسیب‌شناسی مشکل ضعف شفافیت در کشور

ایمانی درباره تأثیر نظام انتخاباتی حزبی بر رفع اساسی مشکل شفافیت گفت: اگر بخواهیم کمرنگ بودن شفافیت را در اداره کشور آسیب‌شناسی کنیم به عوامل زیادی می‌توانیم اشاره کنیم. یکی از این دلایل نبود احزاب قوی است اما مشکلات ساختاری و فرهنگی نیز در سالیان گذشته بر عدم شفافیت در جامعه تأثیر گذاشته است.

این کارشناس مسائل سیاسی در پایان بیان کرد: در واقع نگرانی من از عدم شفافیت تنها در مجموعه حاکمیت نیست بلکه در کلیت جامعه است و تأثیر بیشتر این عدم شفافیت از پایین بوده که در بالا هم تأثیر گذاشته است و بسیاری از مردم دچار عدم شفافیت و دوشخصیته بودن هستند به نحوی که گفتار، رفتار و پوشش مردم تحت تأثیر شرایط و فضاهای مختلف تغییر پیدا می‌کند.

گفت‌وگو از مهدی مخبری