کد خبر: ۳۹۵۴۵۵۰

تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۳۹۹ - ۰۸:۳۱

میراث علمی و خدمات اجتماعی «جلال‌الدین رحمت» فراتر از جامعه شیعیان اندونزی بود

استاد اندونزیایی رشته مطالعات اسلامی درباره جلال‌الدین رحمت، رهبر شیعیان این کشور که به تازگی درگذشت، گفت: خدمات وی، به اقلیت شیعیان اندونزی محدود نبود بلکه او از حقوق تمام اقلیت‌ها در این کشور دفاع می‌کرد.

«جلال الدین رحمت»(Jalaludin Rakhmat )، از پایه‌گذاران شیعه نوین در اندونزی و رهبر شیعیان این کشور که عمر خود را برای ترویج مکتب اهل بیت(ع) و دفاع از اقلیت‌ها صرف کرد، دوشنبه، 27 بهمن در سن ۷۲ سالگی بر اثر بیماری کرونا در شهر باندونگ دعوت حق را لبیک گفت.

وی از شخصیت‌های سیاسی فرهنگی اندونزی بود که در گسترش تفکر اهل بیت(ع) در بزرگترین کشور اسلامی نقش فوق‌العاده مؤثری ایفا کرد. او همچنین دلباخته انقلاب اسلامی ایران بود و برای وحدت و تقریب مذاهب اسلامی بسیار کوشش کرد.

رحمت از سال ۱۹۷۸ میلادی به عنوان استاد به دانشگاه پادجاران پیوست. وی در دانشگاه‌‏های «آیووا» ایالات متحده آمریکا، «مطالعات بین‌الملل» استرالیا و دانشگاه اسلامی «ماکاسار» اندونزی به تحصیل پرداخت و از استرالیا، دکترای سیاست و روابط بین‌الملل و از اندونزی دکترای علوم حدیث دریافت کرد.
ایکنا درباره این شخصیت برجسته علمی و دینی اندونزی با اتونگ سلیمان(Otong Sulaeman)، استاد مطالعات اسلامی اندونزی گفت‌وگو کرد که شرح آن از نظر می‌گذرد.

اتونگ سلیمان درباره شخصیت و کمک‌های مرحوم جلال‌الدین رحمت به اقلیت شیعه و کل جامعه اندونزی به عنوان یک سیاستمدار و فعال اجتماعی گفت: او به عنوان یکی از برجسته‌ترین علمای مسلمان در اندونزی شناخته می‌شد؛ به علاوه از آنجا که جلال‌الدین رحمت متخصص علوم ارتباطات و علوم اجتماعی بود، افکار وی در محافل مختلف فکری و دانشگاهی نیز شناخته شده است.

وی افزود: جلال‌الدین رحمت نه تنها از حقوق جامعه شیعه این کشور دفاع می‌کرد بلکه در امر دفاع از سایر اقلیت‌ها در اندونزی نیز فعال بود؛ وی همچنین اقدامات بشردوستانه بسیاری انجام داد؛ بنابراین، حتی می‌توانیم بگوییم که او شناخته‌شده‌ترین شخصیت جامعه شیعه اندونزی بود؛ درگذشت وی نه تنها جامعه شیعه بلکه سایر مردم اندونزی را نیز عزادار کرد.

استاد مطالعات اسلامی اندونزی همچنین با اشاره به زندگی حرفه‌ای رحمت به عنوان یک محقق اسلامی گفت: به یاد دارم در دهه 80 و 90 میلادی زمانی که دانشجوی کارشناسی بودم، کتاب‌ها و سخنرانی‌های رحمت در میان جوانان اندونزی بسیار مشهور بود؛ در همین زمان بود که جلال‌الدین رحمت به عنوان یک محقق جوان مسلمان ظاهر شد؛ او مقالات زیادی نوشت و همچنین برای سخنرانی در بسیاری از دانشگاه‌های سراسر اندونزی دعوت شده بود.

جلال‌الدین رحمت رویکرد بسیار جدیدی در مطالعات اسلامی در اندونزی ارائه داد؛ او به خاطر قلم زیبا و بیان شیوای خود بسیار محبوبیت یافت و به عنوان یک محقق و پژوهشگر برجسته مسلمان شناخته شد.

اتونگ سلیمان افکار مرحوم جلال‌الدین رحمت را به حوزه مطالعات اسلامی محدود ندانست و گفت: وی به عنوان یک متخصص در زمینه علوم ارتباطات نیز شناخته می‌شود. او کتابی با عنوان روان‌شناسی ارتباطات تألیف کرد و این کتاب برای دانشجویان علوم ارتباطات و روان‌شناسی در سراسر اندونزی تدریس می‌شود.

مدرس دانشگاه فلسفه اسلامی صدرا ، میراث اصلی استاد جلال‌الدین رحمت را اندیشه‌های گسترده او در علوم اسلامی، علوم ارتباطات و اجتماعی دانست و گفت: تمام افکار او در کتاب‌ها و سخنرانی‌های وی ثبت شده است؛ نظرات وی با زبانی بسیار شیوا و آسان بیان شده که حاوی ارزش‌های انسانی و دینی بی‌انتها است؛ این میراث او برای ما اندونزیایی‌ها است.

من فکر می‌کنم مرحوم جلال‌الدین رحمت سهم بزرگی در پیشرفت جامعه شیعه اندونزی داشت؛ امروزه بیشتر فعالان و رهبران شیعه این کشور افرادی هستند که از شاگردان جلال‌الدین رحمت بوده‌اند؛ آنها پس از مطالعه کتاب‌ها و مقالاتی که وی نوشت، با مکتب اهل بیت‌(ع) آشنا شدند.

این استاد دانشگاه جاکارتا درباره رویکرد جلال‌الدین رحمت به انقلاب اسلامی ایران نیز گفت: هنگامی که انقلاب اسلامی ایران پیروز شد، تمام جهان از جمله جامعه مسلمان اندونزی، واکنش نشان دادند؛ بسیاری از دانشمندان اندونزی، به ویژه علمای مسلمان، دیدگاه‌های خود را درباره انقلاب در قالب نوشته و سخنرانی ارائه دادند.

وی افزود: با این حال به نظر من، بهترین واکنش از سوی مرحوم جلال‌الدین رحمت نشان داده شد. او در کتاب خود با عنوان اسلام جایگزین (Alternative Islam) توضیح بسیار خوبی درباره نظام ولایت فقیه که ایدئولوژی اساسی انقلاب اسلامی ایران و تشکیل جمهوری اسلامی ایران است، ارائه داد. هنگامی که انقلاب اسلامی ایران به ویژه از سوی گروه‌های تکفیری، مورد اتهامات بی‌اساس قرار گرفت، جلال‌الدین رحمت به دفاع از انقلاب پرداخت.

اتونگ سلیمان در پایان در مورد وضعیت جامعه شیعه در اندونزی (جمعیت، فعالیت‌های اجتماعی، هم‌زیستی با برادران اهل سنت و مشکلات و مسائل اصلی آنها در این کشور) گفت: از نظر آماری هیچ رقم مشخصی در مورد تعداد پیروان شیعه در اندونزی وجود ندارد؛ شاید حدود 1 تا 2 میلیون نفر (جمعیت اندونزی 270 میلیون نفر است). برخی از شیعیان اندونزی به دلیل ارعاب از سوی گروه‌های تکفیری، اعتقادات خود را به‌طور آشکار اظهار نمی‌کنند؛ اما بیشتر مسلمانان اندونزی مردمی معتدل هستند؛ دو نهاد بزرگ مسلمان در اندونزی یعنی «نهضة  العلما» و سازمان «محمدیه»، از نهادهای معتدل اهل سنت محسوب می شوند؛ آن‌ها تکفیری نیستند و همیشه از حقوق اقلیت‌ها دفاع می‌کنند؛ متأسفانه در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از جنگ سوریه، گروه‌های تکفیری، اقلیت‌ها  از جمله شیعیان را به طور فزاینده‌ای تهدید می‌کنند.

گفت‌وگو از محسن حدادی