کد خبر: ۳۹۵۵۱۲۹

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۳۹۹ - ۰۸:۵۳

یک تهیه‌کننده مستند در گفت‌وگو با ایکنا:

«ثبت با سند برابر نیست» ناگفته‌های از ظلم پهلوی است

مجموعه هشت قسمتی «ثبت با سند برابر نیست» به ناگفته‌های از ظلم پهلوی می‌گوید.

به گزارش ایکنا، وحید کاظمی؛ تهیه‌کننده «ثبت با سند برابر نیست» درباره ایده ساخت این مجموعه مستند هشت قسمتی گفت: چهار سال پیش مجموعه‌ای را مربوط به دوره رضاخانی کار کردیم. یک گروه تحقیقاتی نزدیک به دو سال، تمام اسناد مربوط به دوران پهلوی اول را مورد بررسی قرار دادند که‌ در نتیجه، نکاتی تأمل‌برانگیز توجه ما را جلب کرد. این مجموعه،  بیرون آمده از نتایج همان تحقیقات و پژوهش است.

وی با معرفی خط سیر مستند «ثبت با سند برابر نیست» بیان کرد: چند نکته در دوران پهلوی اول وجود دارد که تاکنون در رسانه‌ها کمتر بیان شده یا به هر دلیلی به عنوان بخشی از تاریخ بازگو نشده است و مردم از آن اطلاع زیادی ندارند. یکی از این نکات، املاکی است که به نام رضا پهلوی ثبت شده است. در دفتری به نام «املاک اختصاصی»، اموال و املاکی ثبت شده که نشان می‌دهد چه املاک و دارایی‌هایی در تصرف رضاخان بوده است. این دفتر اکنون در موسسه مطالعات تاریخ معاصر نگهداری می‌شود. در آن بیش از 44 هزار سند ثبتی مربوط به رضا پهلوی ذکر شده است که بعدا به قیمت یک شاخه نبات به پسر او یعنی محمدرضا پهلوی منتقل شده است.

این مستندساز با اشاره به پیوند پیچیده املاک رضاخانی با اتفاقات سیاسی دوران پهلوی اول تصریح کرد: نکته قابل‌توجهی که در این اسناد وجود دارد این است که وقتی از سند ثبتی حرف می‌زنیم، منظورمان سند آپارتمان نیست، بلکه سند شهر و قریه است. برای مثال نوشته شده است که قریه «عالیه کلا» یا «ولیکدان» متعلق به رضا پهلوی است یا سند کل منطقه یوسف‌آباد تهران یا کل شهر قائمشهر که نامش را شاهی گذاشته بود به نام رضا پهلوی خورده است و ....موضوع قابل توجه، ارتباط بین این اسناد با برخی از اتفاقات مهم کشور است. برای مثال، در حین احداث راه‌آهن در کشور می‌بینیم که تمام املاک و زمین‌های مرغوبی که در محدوده ریل قطار بوده است به نام رضاشاه شده است. مثلا خورده مالکین این مناطق را تحت فشار قرار می‌دادند تا زمین‌ها را با قیمت ناچیز تقدیم رضا پهلوی کنند. این ماجرا مربوط به قبل از کودتا و یا شاه شدن رضاخان است. این رویه سال‌ها ادامه داشت. تقریبا کل مازندران، گیلان، گرگان، شمال خراسان، بخش بزرگی از تهران و رودهن تا دماوند و ساوجبلاغ بخشی از املاک ثبت شده رضاخان است.

وی اضافه کرد: با توجه به همین سوژه و ابعاد مختلف آن که مرتبط با اتفاقات مهم تاریخ ایران است، تصمیم گرفتیم مجموعه مستندی را تولید کنیم که نتیجه آن مجموعه هشت قسمتی «ثبت با سند برابر نیست» به کارگردانی مهدی شامحمدی شده است. در حقیقت در این مجموعه، ارتباط بین اتفاقات و رخدادهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور با این املاک، مبتنی بر اسناد به تصویر کشیده است. به عبارت دیگر، املاک رضاخان بستری شده است تا اتفاقات آن عصر را بهتر بفهمیم و تحلیل کنیم. در قسمت اول بیوگرافی دقیقی از شکل‌گیری شخصیت رضا پهلوی ارائه شده است. در قسمت‌های بعدی به موضوعاتی مانند تغییر شکل ظاهری جامعه از جمله لباس و کلاه تا معماری شهرها و ... می‌پردازیم. رضا پهلوی در این دوره‌ بسیار تلاش می‌کند تا شکل ظاهری جامعه را به‌گونه‌ای تغییر دهد که همه بگویند این شکل متاثر از اوست و ایران جدید را بنا نهاده است.

وی در خصوص لزوم ساخت چنین مجموعه‌ای متذکر شد: امروزه، عده‌ای از طرفداران رضاخان می‌گویند که او مستبد بود، اما مستبد مفید بود و جامعه آن دوران نیاز به چنین فرد مستبد داشت کشور پیشرفت کند و ایران به سوی تجدد گام بردارد. در این مجموعه نشان می‌دهیم که استبداد به هیچ‌وجه سودمند نیست و استبداد، استبداد است. در حقیقت مستبد مفید بی‌معنی است. در این مجموعه بازسازی نداریم و تصاویر آرشیوی به همراه نریشن و مصاحبه با پژوهشگران تاریخ را داریم. علاوه بر این، سراغ نوادگان کسانی رفتیم که در دوران تظلم‌خواهی توانسته بودند املاک خود را پس بگیرند. در دوران پهلوی دوم، عده‌ای از رضا خان شکایت کردند و گفتند که او زمین‌های ما را به زور گرفته است. دادگستری وقت بخش کوچکی از این زمین‌ها را به آنان برگرداند، بنابه تصویب قانون املاک واگذاری در مجلس شورای ملی قرار بر این بود تا املاک به صاحبان اصلی آن بازگردد اما بخش بزرگی در تملک بنیاد پهلوی باقی ماند. با نوادگان این افراد نیز گفت‌وگوهایی داشتیم.

«ثبت با سند برابر نیست» در 8 قسمت 50 دقیقه‌ای از 2 تا  10 اسفند هر شب (به غیر از جمعه)  ساعت 19 از شبکه مستند پخش خواهد شد و بازپخش آن ساعت 24  و روز بعد ساعت 12:30 خواهد بود.