کد خبر: ۳۹۵۵۵۴۶

تاریخ: ۰۹ اسفند ۱۳۹۹ - ۰۸:۲۲

نگاه سعودی‌ها به روند بازگشت آمریکا به برجام

تغییر سیاست‌های دولت بایدن در مورد غرب آسیا بیش از هر چیز باعث نگرانی مقامات سعودی‌ و صهیونیست‌ شده است و بارها بر لزوم ادامه فشارها بر تهران تأکید کرده‌اند. خروج حوثی‌ها از فهرست گروه‌های تروریستی آمریکا و تأکید دولت جدید بر کاهش فروش تسلیحات به کشورهای حوزه خلیج فارس از اولین نشانه‌های تغییر سیاست واشنگتن است.

به گزارش ایکنا، روند بازگشت آمریکا به برجام برخلاف امیدواری‌هایی که در ابتدا وجود داشت، به نظر می‌رسد که با پیچیدگی‌هایی همراه شده و آنطور که روند تحولات نشان می‌دهد، بازگشت آمریکا به برجام و همچنین متوقف شدن کاهش تعهدات برجامی ایران به سادگی امکان‌پذیر نیست.

در حالی که جو بایدن، رئیس جمهور آمریكا، فشار دیپلماتیک خود را برای احیای توافق هسته‌ای 2015 بین ایران و قدرت‌های جهانی آغاز می‌كند، طرفداران این توافق می‌گویند كه بایدن برای موفقیت در این راه باید به سختی و به مدت طولانی تلاش کنند در حالی كه مخالفان می‌گویند بایدن باید فشار بر تهران را برای ایجاد توافق جدید و سختگیرانه‌تر به خصوص در مورد دو موضوع نقش منطقه‌ای ایران و برنامه موشکی بیشتر کند.

با این همه برخی اعتقاد دارند که بازگشت آمریکا به برجام علاوه بر اینکه مسئله‌ای بین‌المللی بین واشنگتن و تهران به شمار می‌رود، برای دیگر دولت‌های منطقه غرب آسیا نیز موضوعی مهم است. به خصوص اینکه رژیم صهیونیستی و عربستان مهمترین متحدان منطقه‌ای آمریکا به شمار رفته و از جمله مخالفان برجام هستند.

خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام که با دستور مستقیم دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق انجام شد؛ بیش از هر کشور دیگر در منطقه باعث خوشحالی و رضایت عربستان و رژیم صهیونیستی شد که از نقش‌آفرینی مثبت ایران در تحولات منطقه و برداشته شدن تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای این کشور بیمناک شده بودند.

تأثیر مثبتی که ایران در مبارزه با داعش در عراق و سوریه داشت، بیش از هر چیز دیگری باعث نگرانی سعودی‌ها و البته رژیم صهیونیستی شد که تحولات عراق را در راستای منافع خود نمی‌دیدند و از این رو انزوای اقتصادی ایران باعث خشنودی تل‌آویو و ریاض شد. از سوی دیگر نوع روابط واشنگتن به طرز بی‌سابقه‌ای در دوره رئیس‌‌جمهوری ترامپ متحول شد و برخی عقیده دارند که یکی از مشوقان بزرگ ترامپ برای خروج از برجام سعودی‌هایی بودند که علاوه بر عراق و سوریه در یمن نیز نتوانسته‌ بودند به اهداف خود برسند.

روند عادی‌سازی روابط کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی که دو کشور امارات و بحرین آغازگر آن بودند هم از جمله مسائلی بود که با حمایت ضمنی آمریکا و عربستان سعودی انجام شد. با وجود اینکه حکام سعودی عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی را منوط به اطمینان از احقاق حقوق فلسطینیان اعلام کرده‌اند، اما عادی‌سازی روابط منامه و ابوظبی با تل‌آویو با حمایت ریاض همراه بود.

به همین دلیل تغییر سیاست‌های دولت بایدن در مورد غرب آسیا بیش از هر چیز باعث نگرانی مقامات سعودی‌ و صهیونیست‌ها شده و بارها بر لزوم ادامه فشارها بر تهران تأکید کرده‌اند. خروج حوثی‌ها از فهرست گروه‌های تروریستی آمریکا از سوی دولت بایدن و تأکید بر کاهش فروش تسلیحات به کشورهای حوزه خلیج فارس از اولین نشانه‌های تغییر سیاست واشنگتن در منطقه است.

شاید به همین دلیل باشد که عربستان و رژیم صهیونیستی بر حضور مؤثر خود در مذاکرات احتمالی برای بازگشت به برجام و یا حتی انعقاد توافقنامه‌ای جدید (برجام 2.0) تأکید دارند. با این وجود ایران همواره حضور طرف‌های دیگر را در این توافقنامه رد کرده و آن را توافقی بدون مذاکره می‌داند. در واقع از نظر ایران تنها راه پیشروی آمریکا بازگشت بدون قید و شرط به برجام و لغو تحریم‌ها است؛ کاری که با توجه به شرایط فعلی نه غیرممکن ولی بسیار دشوار به نظر می‌رسد.