کد خبر: ۳۹۵۵۹۰۳

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۹:۳۳

حجت‌الاسلام قرائتی:

خارج شدن مدار تفسیر قرآن از آنچه خواست خداست / تفسیر قرآن کریم با اقدام اداری محقق نمی‌شود

رئیس ستاد اقامه نماز در سی‌ودومین نشست رؤسای ادارات امور قرآنی استان‌های سراسر کشور با بیان اینکه مدار تفسیر قرآن کریم از آن چیزی که خواست خداست خارج شده است، گفت: تفسیر قرآن کریم باید به صورت روان به مردم ارائه شود، برای تهیه محتوای قرآنی باید مراقب باشید که قلم‌فرسایی نکنید و نیت کنید که قرآن را از مهجوریت در بیاورید؛ البته این کار با اقدامات اداری محقق نمی‌شود.

به گزارش خبرنگار ایکنا، سی‌ودومین نشست رؤسای ادارات امور قرآنی استان‌های سراسر کشور با رعایت پروتکل‌های بهداشتی در محل سازمان دارالقرآن الکریم، امروز سه‌شنبه پنجم اسفندماه با حضور حجج اسلام قرائتی، رئیس ستاد اقامه نماز و محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی برگزار شد. در ادامه مشروح سخنان حجت‌الاسلام قرائتی، رئیس ستاد اقامه نماز را در این نشست می‌خوانید:

«تمام روحانیونی که سر سفره قرآن و تفسیر نشسته‌اند و حقوق‌بگیر این عرصه هستند، باید برایشان واجب شود که ماهی یک‌جزء امتحان تفسیر از آن‌ها گرفته شود؛ نمی‌شود که نانوا خودش نان نداشته باشد. خیلی از افراد با قرآن و مفاهیم آن آشنا نیستند، با وجود اینکه ده‌سال درس خارج خوانده است؛ بنابراین از پوکی باید بیرون بیاید. قرآن می‌فرماید یا قرآن را به‌پا دارید یا پوک هستید. دکتر، فوق‌لیسانس و آیت‌الله را کنار بگذارید و ببینید چقدر قرآن را می‌فهمید و چقدر آن را اقامه می‌کنید؟ اگر اینگونه هستید موفقید، و الا پوچ هستید؛ بنابراین باید قرآن را به میزانی که به فرد فشار نیاید، فرا گیرد. شرط اول این است یک دور تفسیر ببینید والا برای آخوند بسیار زشت است که تفسیر قرآن را نداند.

خبر تلخی هم دارم و آن این است که به عیادت آقای محمدباقر حجتی کرمانی رفتم. ایشان چند وقتی است بیمار شده‌اند؛ او طی این دیدار، خبر تلخی را به بنده داد و گفت: «قانونی داریم که هر کسی یک پایان‌نامه برای دکترا می‌نویسند، یک نسخه از آن را به وزارت علوم می‌دهد تا به عنوان سند علمی ثبت شود، همچنین یک نسخه دیگر پیش خود فرد می‌ماند و نسخه دیگری را هم به استاد راهنما می‌دهند. به‌دلیل اینکه من استاد راهنما در پایان‌نامه‌های دانشجویان دکترای علوم قرآنی بودم، یک نسخه هم به بنده دادند. بنده این نوشته‌ها را به اتاقی در زیر زمین دانشگاه می‌بردم تا برای استفاده عموم قرار بگیرد. وقتی که به زیرزمین رسیدم متوجه شدم تا سقف از پایان‌نامه‌های دانشجویی پر شده است؛ پایان‌نامه‌های دکترایی که بدون استفاده قرار گرفته بودند؛ لذا تماس گرفتم و درخواست ماشین کردم تا این پایان‌نامه‌ها را به کارخانه مقواسازی تحویل دهند»؛ باید به‌خاطر این موضوع گریه کنیم که جایگاه جمهوری اسلامی بعد از ۴۰ سال، به گونه‌ای است که پایان‌نامه‌های دانشجویان دکتری خود را به کارخانه مقوا‌سازی می‌فرستند. دلیل آن هم این است که ما در القاب باقی مانده‌ایم. اینکه می‌گویند امام زمان با ۳۱۳ نفر حکومت خودش را راه می‌اندازد، به این معنی است که ۳۱۳ انسان برای اصلاح کره زمین کافی است. امروز که کرونا باعث شده در برخی از کار‌ها ۵۰% حضور داشته باشند، یا در مواقعی ۱۰ درصد است، یعنی با همین تعداد هم می‌توان کار کرد.

کسانی که قصد تفسیر قرآن کریم را دارند، مهارت‌های تفسیری را ببینند
اولین اقدام در خارج کردن قرآن از مهجوریت این است که خود روحانیون قرآن را بفهمند و آن را تفسیر کنند. اگر کسی هم از عهده این کار بر نمی‌آید، باید از مجموعه قرآنی خارج شود؛ نمی‌شود نان قرآن را خورد و به تفسیر قرآن بی‌توجهی کرد. دومین مسئله این است که کسانی که قصد تفسیر قرآن کریم را دارند، باید مهارت‌های تفسیری قرآن کریم را ببینند. چراکه اگر موارد وجود نداشته باشد، تفسیر قرآن زشت ارائه می‌شود. سلیقه هم در این عرصه مهم است. مقام معظم رهبری تأکید می‌کنند که ما ۱۰ میلیون حافظ قرآن کریم می‌خواهیم و این حرف درستی است، اما قرآن کریم می‌گوید به شرط آنکه آسان باشد و فرد تیزهوش باید حافظ قرآن شود.

کار‌های احمقانه به اسم قرآن زیاد است
متأسفانه کار‌های احمقانه به اسم قرآن زیاد می‌شود. فردی اعلام کرده بود که قصد دارد سوره‌های قرآن کریم را با چوب‌های مختلف درختان بنویسد؛ قرآنی که بسیار سنگین است و به هیچ وجه قابل استفاده نیست و برای استفاده از آن حداقل چندین نفر نیاز است. گفتند در عوض این قرآن در یونسکو ثبت می‌شود؛ در جایی دیگر شخصی را معرفی کرده بودند که می‌گفت می‌تواند سوره آیت‌الکرسی را با یک‌نفس بخواند؛ اما سوال اینجاست که چه کسی درخواست کرده که آیت‌الکرسی را با یک نفس بخوانید؟ در حالی که در میدان شوش، افرادی را داریم که با یک نفس، یک کیلو آب غوره را سر می‌کشند. آیا این کار درست است؟ قرآن برای این مورد نازل نشده است. امروز خطوط آینه‌کاری و کاشی‌کاری در حرم امام رضا(ع) را هیچکس نمی‌فهمد. اما پول امام رضا(ع) را خرج این خطوط می‌کنند که کسی نمی‌فهمد. ما به اسم قرآن این کار‌ها را می‌کنیم.

در قرآن پنج دستور داریم. می‌فرماید: «فَاقْرَءُوا، رتل، یتدبّر، عمل به قرآن و در آخر ابلاغ قرآن به دیگران»؛ کاری که امروز در سازمان دارالقرآن انجام شده است، من را خوشحال کرد؛ البته این بد است که بعد از چهل سال به سراغ حوزه قرآن آمادیم؛ لذا اول باید معذرت‌خواهی کنیم.

نکبتی که ما امروز گرفتار آن شده‌ایم، به دلیل این است که به قرآن و نماز توجه نکرده‌ایم. نماز و قرآن ذکر هستند، اما به هیچکدام توجه نکرده‌ایم. ما برای قرآن چند جلسه گرفته‌ایم؟ امروز دولت برای میوه شب عید دست و پا می‌زند، در حالی که هنوز عید نشده است. دو ماه قبل از عید برای پرتقال شب عید جلسه می‌گذارند، اما برای قرآن چند جلسه گرفته‌ایم؟ این مقدار که دولت برای آجیل شب عید و پرتقال برنامه‌ریزی اقتصادی و سرمایه‌گذاری کرده است، ما برای قرآن برنامه نداریم و در این مسئله گیر کرده‌ایم؛ به همین خاطر باید عذرخواهی کنیم.

قرآنیان باید یا کار واجب انجام دهند یا مستحب
کار بعدی این است که شما قرآنیان باید یا کار واجب انجام دهید و یا مستحب؛ کار شما یا مشکل جامعه را باید حل کند و یا مشکل کشور را و الا سازمان تبلیغات باید به غیر از آن را ممنوع کند؛ به پیش‌نمازان بگویند صحبت‌هایی کنند که یا واجب باشد یا مستحب. همه روحانیون باید یک دور تفسیر را ببینند. باید ببینیم که پایان‌نامه‌های دکترا چه مشکلی را در جامعه حل کرده است؟ باید ببینیم کتاب‌هایی که از سوی نهاد‌ها و مراکز قرآنی و مذهبی و منتشر شده است، چه مشکلی را از جامعه برداشته است. باید این قصه را جدی گرفت؛ سعی کنید سوره‌های کوتاه و کوچک را تفسیر کنید و اقوال را نقل نکنید. آیت‌الله حائری شیرازی می‌گفت: «آخوند مانند مادر است؛ در حالی که غذا‌های مختلف می‌خورد، اما چیزی که به فرزندش می‌دهد، شیر است»؛ شما هم باید اقوال را ببینید، اما آن چیزی که برای مردم قصد بیان دارید، عمومی باشد. باید برای عموم و در سطح آنان باشد؛ «هذا بَیانٌ لِلنَّاسِ». مدار تفسیر قرآن کریم از آن چیزی که خواست خداست، خارج شده است؛ لذا تفسیر قرآن کریم باید به صورت روان به مردم ارائه شود. امروز بهترین تفسیر، برای فهم قرآن تفسیر نمونه است و برای کلاس‌داری، تفسیر نور است.

برای تهیه محتوای قرآنی باید مراقب باشید که قلم‌فرسایی نکنید. امروز مردم تبدیل به یک نژاد کم‌حوصله شده‌اند و لذا باید مواظب باشید که قرآن را برای این نژاد چگونه تفسیر می‌کنید. تفسیر قرآن باید بین نیم دقیقه تا نهایتاً ده دقیقه باشد. زمانی به محضر آقا رسیدم و عرض کردم آقا ستاد نماز کارش سنگین شده است و ما بودجه‌ای نداریم، لذا اجازه بدهید ستاد اقامه نماز را برعهده سازمان تبلیغات یا اوقاف قرار دهیم؛ قبول نکردند و فرمودند که این سازمان‌ها اداری شده‌اند. آقا فرمودند شما کارمند شده‌اید، لذا باید خود شما جوهر داشته باشید. حضرت امیر(ع) در اموری به خودشان هم سیلی می‌زدند. آنچه که کار می‌کند، جوهر است. اگر صیاد باشید در هر دریایی صید می‌کنید.

اگر قرآن بهترین کتاب است، دیگر حق ندارید خارج از آن کار کنید؛ لذا باید پای اینکار بمیرید. چرا قبر اسماعیل پای کعبه است؟ به این دلیل که نشان دهد پای خدا جان داد؛ قبر امام در بهشت زهراست؛ یعنی پای انقلاب جان داد و شما هم باید پای قرآن بمانید تا جان دهید و تا آخر عمر خودتان را فدای قرآن بکنید؛ لذا مواظب باشید کارمند نشوید و حتماً یک دور تفسیر ببینید. سریعاً به شهر خودتان برگردید و از امام جمعه‌ها بخواهید که کسانی که تفسیر را به‌گونه‌ای ارائه می‌کنند که عوام بفهمد و خواص بپسندد، به شما معرفی کنند. چراکه قرآن می‌فرماید: «هذا بَیانٌ لِلنَّاسِ».

خداوند می‌فرماید تدبر کنید، یعنی شما هم باید تدبر کنید تا چیزی از فهم قرآن دریافت کنید. امروز که کرونا آمده و مسئله فضای مجازی مطرح شده است، قرآن در این رابطه هم تفسیر دارد. پرسیدند کجای قرآن مجازی آمده است، گفتند: «مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ»؛ لذا دوسال به دوسال باید تفاسیر قرآن عوض بشود. زندگی چهل سال پیش با امروز بسیار متفاوت است. چهل سال پیش غذای مردم محدود به چند غذا بود، اما امروز غذا‌های مختلف و فست فود و... به زندگی‌ها آمده است. پس تفاسیر هم باید به روز باشد. شما باید نیتتان این باشد که قرآن را از مهجوریت در بیاورید.

یک معتاد که به تریاک اعتیاد دارد، به راحتی می‌تواند یک نفر را مانند خودش کند، اما چطور شما قرآنیان نمی‌توانید یک نفر را قرآنی کنید؟ فردی قصد داشت با اسب خود از رودخانه‌ای رد بشود. آب رودخانه نهایتاً دو وجب عمق داشت، اما هرکاری که کرد اسب از کنار رود تکان نخورد. فرد دانایی آن‌ها را دید و گفت آب را گل آلود کن تا اسب حرکت کند و از رودخانه رد بشوی. به‌محض اینکه آب را گل آلود کرد، اسب شروع به حرکت کرد. بعد پرسید که مشکل از کجا بود؟ گفت اسب زمانی که به لبه رودخانه می‌رسید، عکس خودش را در آب می‌دید به همین خاطر خودش را لگد نمی‌کرد؛ انسان هم تا زمانی که خودش را ببیند پا روی خودش نمی‌گذارد.

یک نهضت قرآنی راه بیندازید

باید از عناوین و القاب دل بکنید و از خدا بخواهید شما را به اقامه قرآن هدایت کند. در قرآن در کنار اقامه نماز به اقامه قرآن هم تأکید شده است؛ لذا باید نیتتان این باشد که یک نهضت قرآنی راه بیندازید و از خودتان هم در این راه مایه بگذارید. نیت کنید قرآن را از مهجوریت در بیاورید. این کار اداری محقق نمی‌شود. خودتان را به آب و آتش بزنید تا این نهضت به راه بیفتد و امروز زمان خوبی برای راه‌اندازی این نهضت است.